20. Maggavagga

 

Pāḷi 273 [20.1] Magga

maggānaṭṭhaṅgiko seṭṭho,
saccānaṁ caturo padā,
virāgo seṭṭho dhammānaṁ,
dipadānañ ca cakkhumā.

Patna 358 [20.1] Māgga

māggānaṣṭaṁgiko śreṣṭho
saccānāṁ caturo padā |
virāgo śreṣṭho dhammāṇāṁ
dupadānāṁ ca cakkhumā ||

Gāndhārī 109 [6.13] Magu

magaṇa aṭhagḡio śeṭho
sacaṇa caüri pada
iraku śeṭho dhamaṇa
praṇabhudaṇa cakhuma

Udānavarga 12.4 Mārga

mārgeṣv aṣṭāṅgikaḥ śreṣṭhaś
catvāry āryāṇi satyataḥ /
śreṣṭho virāgo dharmāṇāṁ
cakṣuṣmāṁ dvipadeṣu ca ||


Pāḷi 274 [20.2] Magga

eso va maggo natthañño
dassanassa visuddhiyā,
etaṁ hi tumhe paṭipajjatha,
mārassetaṁ pamohanaṁ.

Patna 360 [20.3] Māgga

eseva māggo nāstaṁ 'ño
daṁśanassa viśuddhiye |
taṁ māggaṁ paṭipajjahvo
mārasse 'sā pramohanī |
etāhi tubbhe paṭipannā
ukkhassa antaṁ kariṣyatha ||


Pāḷi 275 [20.3] Magga

etaṁ hi tumhe paṭipannā
dukkhassantaṁ karissatha,
akkhāto ve mayā maggo
aññāya sallasanthanaṁ.

Patna 360 [20.3] Māgga

eseva māggo nāstaṁ 'ño
daṁśanassa viśuddhiye |
taṁ māggaṁ paṭipajjahvo
mārasse 'sā pramohanī |
etāhi tubbhe paṭipannā
dukkhassa antaṁ kariṣyatha ||

Patna 359 [20.2] Māgga

ākkhāto vo mayā māggo
aṁñāye śallasaṁsano |
tubbhehi kiccam ātappaṁ
akkhātāro tathāgatā |
paṭipannā pramokkhanti
jhāyino mārabaṁdhanā ||

 

Udānavarga 12.9 Mārga

ākhyāto vo mayā mārgas
tv ajñāyai śalyakntanaḥ |
yuṣmābhir eva karaṇīyam
ākhyātāras tathāgatāḥ
//


Pāḷi 276 [20.4] Magga

tumhehi kiccaṁ ātappaṁ
akkhātāro tathāgatā,
paṭipannā pamokkhanti
jhāyino mārabandhanā.

Patna 359 [20.2] Māgga

ākkhāto vo mayā māggo
aṁñāye śallasaṁsano |
tubbhehi kiccam ātappaṁ
akkhātāro tathāgatā |
paṭipannā pramokkhanti
jhāyino mārabaṁdhanā ||

 

Udānavarga 12.9 Mārga

ākhyāto vo mayā mārgas
tv ajñāyai śalyakntanaḥ |
yuṣmābhir eva karaṇīyam
ākhyātāras tathāgatāḥ //

Udānavarga 6.20 Śīla

eṣa kṣemagamo mārga
eṣa mārgo viśuddhaye |
pratipannakāḥ prahāsyanti
hyāyino mārabandhanam ||


Pāḷi 277 [20.5] Magga

sabbe saṅkhārā aniccā ti,
yadā paññāya passati,
atha nibbindatī dukkhe
esa maggo visuddhiyā.

Patna 373 [20.16] Māgga

aniccā sabbasaṁkhārā
yato praṁñāya paśśati |
atha nivvaṇḍate dukkhā
esa māggo viśuddhiye ||

Gāndhārī 106 [6.10] Magu

savi saghara aṇica di
yada prañaya paśadi
tada nivinadi dukha
eṣo magu viśodhia.

Udānavarga 12.5 Mārga

anityā sarvasaṁskārāṁ
prajñayā paśyate yadā |
atha nirvidyate duḥkhād
eṣa mārgo viśuddhaye //


Pāḷi 278 [20.6] Magga

sabbe saṅkhārā dukkhā ti,
yadā paññāya passati,
atha nibbindatī dukkhe
esa maggo visuddhiyā.

 

Gāndhārī 107 [6.11] Magu

savi saghara dukha di
yada prañaö gradhadi
tada nivinadi dukha
eṣo magu viśodhia.

Udānavarga 12.6 Mārga

duḥkhaṁ hi sarvasaṁskārāṁ
prajñayā paśyate yadā |
atha nirvidyate duḥkād
eṣa mārgo viśuddhaye //


Pāḷi 279 [20.7] Magga

sabbe dhammā anattā ti,
yadā paññāya passati,
atha nibbindatī dukkhe
esa maggo visuddhiyā.

Patna 374 [20.17] Māgga

sabbadhaṁmā anāttā ti
yato praṁñāya paśśati |
atha nivvaṇḍate dukkhā
esa māggo viśuddhiye ||

Gāndhārī 108 [6.12] Magu

sarvi dhama aṇatva di
yada paśadi cakhkṣuma
tada nivinadi dukha
eṣo mago viśodhia.

Udānavarga 12.8 Mārga

sarvadharmā anātmānaḥ
prajñayā paśyate yadā |
atha nirvidyate duḥkhād
ṣa mārgo viśuddhaye //


Pāḷi 280 [20.8] Magga

uṭṭhānakālamhi anuṭṭhahāno,
yuvā balī ālasiyaṁ upeto,
saṁsannasaṅkappamano kusīto,
paññāya maggaṁ alaso na vindati.

Patna 30 [2.17] Apramāda

uṭṭhāṇakālamhi anuṭṭhihāno
yuvā balī ālasiko upoko |
saṁsannasaṁkappamano kusīdo
praṁñāya māggaṁ alaso na yeti ||

Gāndhārī 113 [7.4] Apramadu

uhaṇealasa aṇuhehadu
yoi bali alasie uvidu
satsanasagapamaṇo svadima
prañaö maga alasu na vinadi.

Udānavarga 31.32 Citta

utthānakāleṣu nihīnavīryo
vācā balī tv ālasiko nirāśaḥ |
sadaiva saṁkalpahataḥ kusīdo
ñānasya mārgaṁ satataṁ na vetti ||


Pāḷi 281 [20.9] Magga

vācānurakkhī manasā susaṁvuto,
kāyena ca akusalaṁ na kayirā,
ete tayo kammapathe visodhaye,
ārādhaye maggaṁ isippaveditaṁ.

Patna 278 [16.1] Vācā

vācānurakkhī manasā susaṁvto
kāyena yo akuśalaṁ na sevati |
ete ttayo kaṁmapathe viśodhiya
prāppojja so śāntipadaṁ anuttaraṁ ||

 

Udānavarga 7.12 Sucarita

vācānurakṣī manasā susaṁvtaḥ
kāyena caivākuśalaṁ na kuryāt /
etāṁ śubhāṁ karmapathāṁ viśodhayann
ārādhayen mārgam ṣipraveditam ||


Pāḷi 282 [20.10] Magga

yogā ve jāyatī bhūri,
ayogā bhūrisaṅkhayo,
etaṁ dvedhāpathaṁ ñatvā
bhavāya vibhavāya ca,
tathattānaṁ niveseyya
yathā bhūri pavaḍḍhati.

Patna 375 [20.18] Māgga

yogā hi bhūrī saṁbhavati
ayogā bhūrisaṁkhayo |
etaṁ jethāpathaṁ ñāttā
bhavāya vibhavāya ca |
tathā śiccheya medhāvī
yathā bhūrī pravaddhati ||

 

Udānavarga 29.40 Yuga

yogād bhavaḥ prabhavati
viyogād bhavasaṁkṣayaḥ /
etad dvaidhāpathaṁ jñātvā
bhavāya vibhavāya ca |
tatra śikṣeta medhāvī
yatra yogān atikramet
//


Pāḷi 283 [20.11] Magga

vanaṁ chindatha mā rukkhaṁ,
vanato jāyatī bhayaṁ,
chetvā vanañ ca vanathañ ca,
nibbanā hotha bhikkhavo.

Patna 361 [20.4] Māgga

vanaṁ chindatha mā rukkhe
vanāto jāyate bhayaṁ |
chettā vanañ ca vanadhañ ca
nibbanena gamiśśatha ||

Gāndhārī 93 [3.3] Tasiṇa

. . . . . . . . . . . . . . . .
. . . . . . . . . . . . . . . .
. . . . . . . . . . . . . . .yi
nivaṇa bhodha bhikṣavi.

Udānavarga 18.3 Puṣpa

vanaṁ chindata mā vkṣaṁ
vanād vai jāyate bhayam /
chitvā vanaṁ samūlaṁ tu
nirvaṇā bhavata bhikṣavaḥ //


Pāḷi 284 [20.12] Magga

yāva hi vanatho na chijjati
aṇumatto pi narassa nārisu
paṭibaddhamano va tāva so,
vaccho khīrapako va mātari.

Patna 362 [20.5] Māgga

yāvatā vanadho na cchijjati
aṇumātto pi narassa ñātisu |
paṭibaddhamano hi tattha so
vaccho cchīravako va mātari ||

Gāndhārī 94 [3.4] Tasiṇa

. . . . . . . . . . . . . . . .
. . . . . . . . . . . . . . . .
. . . . . . . . . . . . . . . .
. . . kṣiravayo va madara.

Udānavarga 18.4 Puṣpa

na chidyate yāvatā vana
hy anumātram api narasya bandhuṣu |
pratibaddhamanā sa tatra vai
vatsaḥ kṣīrapaka iva mātaram //


Pāḷi 285 [20.13] Magga

ucchinda sineham attano,
kumudaṁ sāradikaṁ va pāṇinā
santimaggam eva brūhaya
nibbānaṁ sugatena desitaṁ.

Patna 363 [20.6] Māgga

ucchinna sineham āttano
kumudaṁ śāradikaṁ va pāṇinā |
śāntimāggam eva byūhaya
nibbāṇaṁ sugatena deśitaṁ ||

Gāndhārī 299 [18.10] [Puṣpa]

uchina siṇeha atvaṇo
kumudu śaradaka ba praṇiṇa
śadimagam eva broha=ē
nivaṇa sukadeṇa deśida.

Udānavarga 18.5 Puṣpa

ucchindi hi sneham ātmanaḥ
padmaṁ śāradakaṁ yathodakāt /
śāntimārgam eva bṁhayen
irvāṇaṁ sugatena deśitam //


Pāḷi 286 [20.14] Magga

idha vassaṁ vasissāmi,
idha hemantagimhisu,
iti bālo vicinteti
antarāyaṁ na bujjhati.

Patna 364 [20.7] Māgga

idaṁ vaśśā kariṣyāmi
idaṁ hemaṁna ghmasu |
iti bālo viciṁteti
antarāyaṁ na bujjhati ||

Gāndhārī 333 [21.2] [Kicavaga?]

idha vaṣa kariṣamu
idha hemadagi . .
. . . . . . . . . . . . . .
. . . . . . . . . . . . . .

Udānavarga 1.38 Anitya

iha varṣaṁ kariṣyāmi
hemantaṁ grīṣmam eva ca |
bālo vicintayaty evam
antarāyaṁ na paśyati //


Pāḷi 287 [20.15] Magga

taṁ puttapasusammattaṁ
byāsattamanasaṁ naraṁ,
suttaṁ gāmaṁ mahogho va
maccu ādāya gacchati.

Patna 365 [20.8] Māgga

taṁ puttapaśusaṁmattaṁ
vyāsattamanasaṁ naraṁ |
suttaṁ ggrāmaṁ mahogho vā
maccu r ādāya gacchati ||

Gāndhārī 334 [21.3] [Kicavaga?]

ta putrapaśusamadha
. . . . . . . . . . . . . . . .
sutu ga . . . . . . . . . .
. . . . . . . . . . . . . . . .

Udānavarga 1.39 Anitya

taṁ putrapaśusaṁmattaṁ
vyāsaktamanasaṁ naram /
suptaṁ grāmaṁ mahaughaiva
mtyur ādāya gacchati |/


Pāḷi 288 [20.16] Magga

na santi puttā tāṇāya,
na pitā na pi bandhavā,
antakenādhipannassa,
natthi ñātisu tāṇatā.

Patna 366 [20.9] Māgga

na santi puttā ttāṇāya
na pitā no pi bhātaro |
antakenā 'dhibhūtassa
nāsti ñātīsu ttāṇatā ||

Gāndhārī 261 [16.3] [Prakiṇakavaga?]

na sadi putra traṇaö
na bhoa na vi banava
adeṇa abhiduṇasa
nasti ñadihi traṇadha.

Udānavarga 1.40 Anitya

na santi putrās trāṇāya
na pitā nāpi bāndhavāḥ /
antakenābhibhūtasya
na hi trāṇā bhavanti te //


Pāḷi 289 [20.17] Magga

etam atthavasaṁ ñatvā,
paṇḍito sīlasaṁvuto,
nibbānagamanaṁ maggaṁ
khippam eva visodhaye.

 

 

Udānavarga 6.15 Śīla

etad dhi dṣṭvā śikṣeta
sadā śīleṣu paṇḍitaḥ /
nirvāṇagamanaṁ mārgaṁ
kṣipram eva viśodhayet //

Maggavaggo vīsatimo.