5: Attha

[65Ò Dhp 331, Nàgavaggo]

ÜÜÛÜÐÜÛ,ÛÐÜÛÜÜÐÐÜÜÛÜ,ÐÜÛÛÐÜÛÜÜ Triùñubh x 4
atthesu jàtesusukhà sakhàyà puüÿaü sukhaüjãvitasaükhayamhi ⁰¹ |

ÜÜÛÜÐÜ,ÛÛÐÜÛÜÜÐÐÜÜÛÜÐÜÛ,ÛÐÜÛÜÜ
toùñã sukhà yà itarã[tarena] sabbassa pàpassa sukhaü prahàõaü ||

ÜÜÛÜÐÜÛ,ÛÐÜÛÜÜÐÐÜÜÛÜÐÜ,ÛÛÐÜÛÜÜ Tuññhubha x 4
atthamhi jàtamhi sukhà sahàyà tuññhã sukhà yà itarãtarena

ÜÜÛÜ,ÐÜÛÛÐÜÛÜÜÐÐÜÜÛÜÐÜÛ,ÛÐÜÛÜÜ
puÿÿaü sukhaü jãvitasaïkhayamhi sabbassa dukkhassa sukhaü pahàõaü.

[66 Ò Dhp 332, Nàgavaggo]

ÛÜÜÜÐÛÜÜÜÐÐÛÜÜÜÐÛÜÛÜ
sukhà màtreatà loke tato petteatà sukhà ⁰² |

ÜÜÛÜÐÛÜÜÜÐÐÛÜÜÜÐÛÜÛÜ
èàmannatà sukhà loke tato bràhmannatà sukhà ||

ÛÜÜÜÐÛÜÜÜÐÐÛÜÜÜÐÛÜÛÜ
sukhà matteyyatà loke atho petteyyatà sukhà,

ÛÜÜÜÐÛÜÜÜÐÐÛÜÜÜÐÛÜÛÜ
sukhà sàmaÿÿatà loke atho brahmaÿÿatà sukhà.

[67ab Ò Dhp 333ab, Nàgavaggo]

ÛÜÜÜÐÛÜÜÜÐÐÛÜÜÜÐÛÜÛÜ
sukhaü yàvaj jarà èãlaü sukhà èraddhà pratiùñhità |

ÛÜÜÛÐÛÜÜÜÐÐÜÜÜÜÐÛÜÛÜ
sukhà attharasà vàcà assiü mànakkhayo sukho ⁰³ ||

ÛÜÜÛÐÛÜÜÜÐÐÛÜÜÜÐÛÜÛÜ
sukhaü yàva jarà sãlaü sukhà saddhà patiññhità.

ÛÜÜÜÐÛÛÛÜÜÐÐÜÜÜÛÛÐÛÜÛÜ
~~sukho paÿÿàya pañilàbho pàpànaü akaraõaü sukhaü.~~

[68 Ò Dhp 194, Buddhavaggo]

ÛÜÜÜÐÛÜÜÜÐÐÛÜÜÜÐÛÜÛÜ
sukho buddhàna ⁰⁴ uppàdo sukhà dhammassa deèanà |

ÛÜÜÜÐÛÜÜÜÐÐÛÜÜÜÐÛÜÛÜ
sukhà saüghassa sàmaggrã samaggràõàü tapo sukho ||

ÛÜÜÜÐÛÜÜÜÐÐÛÜÜÜÐÛÜÛÜ
sukho buddhànam uppàdo sukhà saddhammadesanà,

ÛÜÜÜÐÛÜÜÜÐÐÛÜÜÜÐÛÜÛÜ
sukhà saïghassa sàmaggã samaggànaü tapo sukho.

[69 Ò Dhp 206, Sukhavaggo]

ÛÜÜÛÐÛÜÜÜÐÐÜÜÜÛÐÛÜÛÜ
sukhaü daüèanam ayⁱràõàü saüvàso pi satàü sukho |

ÜÜÛÜÐÛÜÜÜÐÐÜÛÜÛÐÛÜÛÜ
addaüèanena ⁰⁵ bàlànàü niccam eva sukhã siyà ⁰⁶ ||

ÜÛÜÛÐÛÜÜÜÐÐÜÛÜÜÐÛÜÛÜ
sàhu dassanam arⁱyànaü sannivàso sadà sukho,

ÛÜÛÜÐÛÜÜÜÐÐÜÛÜÛÐÛÜÛÜ
adassanena bàlànaü niccam eva sukhã siyà.

[70 Ò Dhp 207, Sukhavaggo]

ÜÜÜÛÐÛÜÜÜÐÐÜÛÜÜÐÜÜÛÜ
bàlàsaïgatacàrã hi drãgham addhàna ⁰⁷ èocati |

ÜÜÜÜÐÛÜÜÜÐÐÛÜÜÛÛÐÛÜÛÜ
dukkho bàlehi saüvàso amittehi-r-iva ⁰⁸ sabbadà |

ÜÜÛÛÐÛÜÜÜÐÐÜÜÜÜÐÛÜÛÜ
dhãrà tu sukhasaüvàsà ÿàtãnaü và ⁰⁹ samàgamo ||

ÜÛÜÛÐÛÜÜÜÐÐÜÛÜÜÐÛÜÛÜ
bàlasaïgatacàrã hi dãgham addhàna' socati,

ÜÜÜÜÐÛÜÜÜÐÐÛÜÜÜÐÛÜÛÜ
dukkho bàlehi saüvàso amitteneva sabbadà.

ÜÜÛÛÐÛÜÜÜÐÐÜÜÜÛÐÛÜÛÜ
dhãro ca sukhasaüvàso ÿàtãnaü va samàgamo.

[71 Ò Dhp 208, Sukhavaggo]

ÜÜÛÜÐÜ,ÛÛÐÜÛÜÜÐÐÜÜÛÜÐÜ,ÛÛÐÜÛÜÜ Triùñubh x 2
tassà hi dhãraü ¹⁰ ca bahuèèutaÿ ca dhoreyaèãlavratamantam ayⁱraü |

ÜÜÛÜ,ÐÜÛÛÐÜÛÜÜÐÐÜÜÛ,ÜÐÜÛÛÐÜÛÜÛÜ Triùñubh / Jagatã
taü tàrisaü sappuruùaü sumedhaü sevetha nakkhattapathe va candramà ||

tasmà hi,

ÜÜÛÜÐÜÛ,ÛÐÜÛÜÜÐÐÜÜÛÜÐÜ,ÛÛÐÜÛÜÜ Tuññhubha x 2
dhãraÿ ca paÿÿaÿ ca bahussutaÿ ca dhorayhasãlaü vatavantam arⁱyaü,

ÜÜÛÜ,ÐÜÛÛÐÜÛÜÜÐÐÛÜÛÜÐÜÛÛÐÜÛÜÛÜ Tuññhubha / Jagatã
taü tàdisaü sappurisaü sumedhaü bhajetha nakkhattapathaü va candimà.

[72 Ò Dhp 212, Piyavaggo]

ÛÜÜÜÐÛÜÜÜÐÐÛÜÜÜÐÛÜÛÜ
priyàto jàyate dukkhaü priyà èokà priyà bhayaü |

ÛÜÜÜÐÛÜÜÜÐÐÜÛÜÜÐÛÜÛÜ
priyàto vipramuttassa nàsti èokà kato bhayaü ¹¹ ||

ÛÛÜÜÐÛÜÜÜÐÐÛÛÜÜÐÛÜÛÜ
piyato jàyatã soko piyato jàyatã bhayaü,

ÛÛÜÜÐÛÜÜÜÐÐÜÛÜÜÐÛÜÛÜ
piyato vippamuttassa natthi soko kuto bhayaü.

[73 Ò Dhp 210, Piyavaggo]

ÜÛÜÛÐÛÜÜÜÐÐÜÛÜÛÐÛÜÛÜ
mà priyehi samàgaüma apriyehi kadàcanaü |

ÛÜÛÜÜÐÛÜÜÜÐÐÜÛÜÛÐÛÜÛÜ 9 syllables
priyassa ¹² addaüèanaü dukkhaü apriyassa ca daüèanaü ||

ÜÛÜÛÐÛÜÜÜÐÐÜÛÜÛÐÛÜÛÜ
mà piyehi samàgaÿchã appiyehi kudàcanaü,

ÛÜÜÛÜÐÛÜÜÜÐÐÜÛÜÜÐÛÜÛÜ
piyànaü adassanaü dukkhaü appiyànaÿ ca dassanaü.

[74 Ò Dhp 211, Piyavaggo]

ÜÜÛÜÐÛÜÜÜÐÐÛÜÜÜÐÛÜÛÜ
tassà priyaü na kayⁱràtha priyàvàdo hi pàpako |

ÜÜÜÜÐÛÜÜÜÐÐÜÜÜÛÐÛÜÛÜ
ggraüthà tesaü na vijjanti yesaü nàsti priyàpriyaü ||

ÜÜÛÜÐÛÜÜÜÐÐÛÜÜÜÐÛÜÛÜ
tasmà piyaü na kayⁱràtha piyàpàyo hi pàpako,

ÜÜÜÜÐÛÜÜÜÐÐÜÜÜÛÐÛÜÛÜ
ganthà tesaü na vijjanti yesaü natthi piyàppiyaü.

[75 Ò Dhp 203, Sukhavaggo]

ÛÜÛÛÐÛÜÜÜÐÐÜÜÛÛÐÛÜÛÜ
chudhà parama rogàõàü ¹³ saükhàraparamaü dukhaü ¹⁴ |

ÜÜÜÜÐÛÜÜÜÐÐÜÜÛÛÐÛÜÛÜ
etaü ÿàttà yathàbhåtaü nibbàõaparamaü sukhaü ¹⁵ ||

ÛÜÜÛÐÛÜÜÜÐÐÜÜÛÛÐÛÜÛÜ
jighacchà paramà rogà saïkhàraparamà dukhà,

ÜÜÜÜÐÛÜÜÜÐÐÜÜÜÛÐÛÜÛÜ
etaü ÿatvà yathàbhåtaü nibbànaü paramaü sukhaü.

[76 Ò Dhp 204, Sukhavaggo]

ÜÜÛÛÐÛÜÜÜÐÐÜÜÜÛÐÛÜÛÜ
àroggaparamà làbhà sàütoùñãparamaü dhanaü |

ÜÜÛÛÐÛÜÜÜÐÐÜÜÛÛÐÛÜÛÜ
vièèàsaparamà ÿàtã nibbàõaparamaü sukhaü ||

ÜÜÛÛÐÛÜÜÜÐÐÜÜÛÛÐÛÜÛÜ
àrogyaparamà làbhà santuññhiparamaü dhanaü,

ÜÜÛÛÐÛÜÜÜÐÐÜÜÜÛÐÛÜÛÜ
vissàsaparamà ÿàtã nibbànaü paramaü sukhaü.

[77 Ò Dhp 290, Pakiõõakavaggo]

ÜÜÛÛÐÛÜÜÜÐÐÜÜÜÛÐÛÜÛÜ
màttàsukhapariccàgà paèèe ¹⁶ ce vipulàü sukhaü |

ÛÜÜÜÐÛÜÜÜÐÐÜÜÜÛÐÛÜÛÜ
caje màttàsukhaü dhãro saüpaèèaü vipulàü sukham ||

ÜÜÛÛÐÛÜÜÜÐÐÜÜÜÛÐÛÜÛÜ
mattàsukhapariccàgà passe ce vipulàü sukhaü,

ÛÜÜÜÐÛÜÜÜÐÐÜÜÜÛÐÛÜÛÜ
caje mattàsukhaü dhãro sampassaü vipulàü sukhaü.

[78 Ò Kosalasaüyuttaü, 2.3 v.1]

ÛÛÜÛÛÐÜÛÜÛÜÐÐÜÜÜÛÛÐÜÛÜÛÜ Vaitàlãya x 4
manujassa sadà satãmato màttaü jàniya laddhibhojane |

ÛÛÜÛÛÐÜÛÜÛÜÐÐÛÛÜÜÛÛÐÜÛÜÛÜ
tanukà 'ssa bhavanti vedanà èanikaü jãrati àyu pàlayaü ||

ÛÛÜÛÛÐÜÛÜÛÜÐÐÜÜÜÛÛÐÜÛÜÛÜ Vetàlãya x 4
manujassa sadà satãmato mattaü jànatÖ laddhabhojane,

ÛÛÜÛÛÐÜÛÜÛÜÐÐÛÛÜÜÛÛÐÜÛÜÛÜ
tanutassa ¹⁷ bhavanti vedanà saõikaü jãrati àyu pàlayaü.

[79 Ò Dhp 193, Buddhavaggo]

ÜÛÜÛÐÛÜÜÜÐÐÛÜÜÜÐÛÜÛÜ
dullabho puruùàjaüÿo na so sabbattha jàyati |

ÜÛÜÜÐÛÜÜÜÐÐÜÛÜÛÐÛÜÛÜ
yattha so jàyate vãro ¹⁸ taü kulaü sukham edhati ||

ÜÛÜÛÐÛÜÜÜÐÐÛÜÜÜÐÛÜÛÜ
dullabho purisàjaÿÿo na so sabbattha jàyati,

ÜÛÜÜÐÛÜÜÜÐÐÜÛÜÛÐÛÜÛÜ
yattha so jàyatã dhãro taü kulaü sukham edhati.

[80 Ò Dhp 83, Paõóitavaggo]

ÜÜÛÜ,ÐÜÛÛÐÜÛÜÜÐÐÛÜÛÜÐÜ,ÛÛÐÜÛÜÜ Triùñubh x 4
sabbattha ve sappuruùà bhavanti na kàmakàmà lapayanti santo |

ÛÜÛÜÐÜ,ÜÛÐÜÛÜÜÐÐÜÜÛÜ,ÐÜÛÛÐÜÛÜÜ
sukhena phuññhà uttavà dukhena ¹⁹ noccàvacaü sappuruùà karonti ||

ÜÜÛÜ,ÐÜÛÛÐÜÛÜÜÐÐÛÜÛÜÐÜ,ÛÛÐÜÛÜÜ Tuññhubha x 4
sabbattha ve sappurisà vajanti na kàmakàmà lapayanti santo,

ÛÜÛÜÐÜ,ÛÛÐÜÛÜÜÐÐÜÜÛÜ,ÐÜÛÜÐÜÛÜÜ
sukhena phuññhà atha và dukhena noccàvacaü paõóità dassayanti.

[81 Ò Dhp 201, Sukhavaggo]

ÛÜÜÜÐÛÛÛÜÐÐÜÐÜÜÜÐÐÛÜÛÜ navipulà
jayaü veraü prasavati dukkhaü èeti paràjito |

ÛÛÜÜÐÛÜÜÜÐÐÜÜÛÛÐÛÜÛÜ
upaèànto sukhaü èeti hettà jayaparàjayaü ||

ÛÜÜÜÐÛÛÛÜÐÐÜÜÜÛÐÛÜÛÜ navipulà
jayaü veraü pasavati dukkhaü seti paràjito,

ÛÛÜÜÐÛÜÜÜÐÐÜÜÛÛÐÛÜÛÜ
upasanto sukhaü seti hitvà jayaparàjayaü.

[82cd cf. Dhp 333cd, Nàgavaggo]

ÛÜÜÜÐÜÛÜÜÐÐÛÜÜÛÐÛÜÛÜ ravipulà
sukhà najjo såpatitthà sukho dhammajito jano ²⁰ |

ÛÜÜÛÐÛÜÜÜÐÐÜÜÛÛÛÐÛÜÛÜ
sukho èraddhapañãlàbho ²¹ pàpassa akaraõaü sukhaü ||

ÛÜÜÛÐÛÜÜÜÐÐÛÜÜÜÐÛÜÛÜ
~~sukhaü yàva jarà sãlaü sukhà saddhà patiññhità,~~

ÛÜÜÜÐÛÛÛÜÜÐÐÜÜÜÛÛÐÛÜÛÜ
sukho paÿÿàya pañilàbho pàpànaü akaraõaü sukhaü.

for ab cf. Ud-v 30.24ab:

ÛÜÛÜÐÜÛÜÜÐÐÛÜÜÛÐÛÜÛÜ ravipulà
sukhà nadã såpatãrthà sukhaü dharmajino jinaþ |

ÜÜÜÜÐÛÜÜÜÐÐÜÛÜÜÐÛÜÛÜ
~~prajÿàlàbhaþ sukho nityam asmimànakùayaþ sukham~~ ||

[83 Ò Ud-v 30.23]

ÛÜÜÜÐÜÛÜÜÐÐÛÜÜÜÐÛÜÛÜ ravipulà
sukhaü draùñuü èãlavanto sukhaü draùñuü bahuèèutà |

ÜÜÜÛÐÛÜÜÜÐÐÜÛÜÜÐÛÜÛÜ
ar^ahanto ²² pi sukhaü draùñuü vipramuttà niropadhã ²³ ||

ÜÛÜÜÐÛÜÜÜÐÐÛÜÜÜÐÛÜÛÜ
èãlavantaþ sukhaü dÔùñuü sukhaü dÔùñuü bahuèrutàþ |

ÜÜÜÛÐÛÜÜÜÐÐÜÛÜÛÐÛÜÛÜ
arhantaè ca sukhaü dÔùñuü vipramuktapunarbhavàþ ||