Patna Dharmapada Home Page Next Varggaḥ
17: Ātta
Attavaggo
−⏑−−¦⏑−−−¦¦⏑⏑−−⏑¦⏑−⏑− 9 syllables
yassa accantadośśillaṁ malutā sālam ivo 'tatā There are 9 syllables in this line. It seems malutā is a scribal mistake for mālutā (cf. 137b) so resolution is not possible.01 |
⏑−⏑−¦⏑−−−¦¦⏑−−⏑¦⏑−⏑−
karoti so tathāttānaṁ yathā naṁ biṣam icchati ||
−⏑−−¦⏑−−−¦¦−⏑−−⏑¦⏑−⏑−
yassa accantadussīlyaṁ māluvā sālam ivotataṁ
⏑−⏑−¦⏑−−−¦¦⏑−−−¦⏑−⏑−
karoti so tathattānaṁ yathā naṁ icchatī diso.
−⏑−⏑¦⏑−−−¦¦−⏑−−¦⏑−⏑−
āttanā hi kataṁ pāpaṁ āttajaṁ āttasaṁbhavaṁ |
⏑⏑−⏑¦⏑−−−¦¦−−−−⏑¦⏑−⏑− 9 syllables
anumaṁdhati dummedhaṁ vayiraṁ vā ahmamayaṁ maṇiṁ This line has 9 syllables. We should no doubt read vāhmamayaṁ, which would then give an acceptable pāda.02 ||
−⏑−⏑¦⏑−−−¦¦−⏑−−¦⏑−⏑−
attanā va There is a v.l. in ChS which reads: attanā hi.03 kataṁ pāpaṁ attajaṁ attasambhavaṁ,
⏑⏑−⏑¦⏑−−−¦¦−−−⏑¦⏑−⏑−
abhimatthati dummedhaṁ vajiraṁ vasmamayaṁ maṇiṁ.
−⏑−⏑¦⏑−−−¦¦−⏑−−¦⏑−⏑−
āttanā hi kataṁ pāpaṁ āttanā saṁkiliśśati |
−⏑−⏑¦⏑−−−¦¦−⏑−−¦⏑−⏑−
āttanā akataṁ pāpaṁ āttanā ye viśujjhati |
−−⏑−¦−,−−−¦¦−−−−¦⏑−⏑− mavipulā
śoddhī aśoddhī praccattaṁ nāṁño aṁñaṁ viśodhaye ||
−⏑−⏑¦⏑−−−¦¦−⏑−−¦⏑−⏑−
attanā va kataṁ pāpaṁ attanā saṅkilissati,
−⏑−⏑¦⏑−−−¦¦−⏑−⏑¦⏑−⏑−
attanā akataṁ pāpaṁ attanā va visujjhati,
−−⏑−¦−,−−−¦¦−⏑−−¦⏑−⏑− mavipulā
suddhī asuddhī paccattaṁ nāñño aññaṁ visodhaye.
⏑⏑−−¦⏑−−−¦¦⏑⏑−−¦⏑−⏑−
na paresaṁ vilomāni na paresaṁ katā 'kataṁ |
−⏑−−¦⏑−−−¦¦⏑−⏑⏑¦⏑−⏑−
āttanā ye aveccheyā katāni akatāni ca ||
⏑⏑−−¦⏑−−−¦¦⏑⏑−−¦⏑−⏑−
na paresaṁ vilomāni na paresaṁ katākataṁ,
−⏑−⏑¦⏑−−−¦¦⏑−⏑⏑¦⏑−⏑−
attano va avekkheyya katāni akatāni ca.
[310abc cf. Dhp 50, Pupphavaggo; d ≈ Jā 475 v. 2b]
⏑⏑−−¦⏑−−−¦¦⏑⏑−−¦⏑−⏑−
na paresaṁ vilomāni na paresaṁ samāsamaṁ |
−⏑−−¦⏑−−−¦¦⏑−⏑⏑¦⏑−⏑−
āttanā ye aveccheyā samāni viṣamāṇi ca ||
⏑⏑−−¦⏑−−−¦¦⏑⏑−−¦⏑−⏑−
na paresaṁ vilomāni na paresaṁ katākataṁ,
−⏑−⏑¦⏑−−−¦¦⏑−⏑⏑¦⏑−⏑−
attano va avekkheyya katāni akatāni ca.
————
¦¦⏑−⏑⏑¦⏑−⏑−
samāni visamāni ca
[311 ≈ Kosalasaṁyuttaṁ, 1.4 vs. 1]
−−−−¦⏑−−−¦¦−−−−¦⏑−⏑−
āttānañ ce priyaṁ ñāyyā rakkheyā naṁ surakkhitaṁ |
⏑−−⏑¦⏑−−−¦¦⏑−−⏑¦⏑−⏑−
na etaṁ sulabhaṁ hoti sukhaṁ dukkatakāriṇāṁ ||
−−−−¦⏑−−−¦¦−−⏑−¦⏑−⏑−
attānaṁ ce piyaṁ jaññā na naṁ pāpena saṁjuye
⏑⏑−⏑¦⏑−−−¦¦⏑−−⏑¦⏑−⏑−
na hi taṁ sulabhaṁ hoti sukhaṁ dukkatakārinā.
−−−−¦⏑−−−¦¦−−−−¦⏑−⏑−
āttānaṁ ce priyaṁ ñāyyā rakkheyā naṁ surakkhitaṁ |
−⏑⏑⏑⏑¦−,−−−¦¦⏑⏑−−¦⏑−⏑− 9 syllables
ttiṇṇam añataraṁ yāmānaṁ There are 9 syllables in this line, and the 2nd and 3rd are light which is normally avoided. If aña- is not a mistake then we could take the syllable as resolved - but we would only gain a malformed mavipulā.04 paṭijāggreya -ă is m.c. to give the normal cadence.05 paṇḍito ||
−−−−¦⏑−−−¦¦−−⏑−¦⏑−⏑−
attānañ ce piyaṁ jaññā rakkheyya naṁ surakkhitaṁ
−⏑−⏑¦⏑−−−¦¦⏑⏑−−¦⏑−⏑−
tiṇṇam aññataraṁ yāmaṁ paṭijaggeyya paṇḍito.
[313 ≈ Dhp 305, Pakiṇṇakavaggo]
−−⏑−¦−⏑−−¦¦−⏑−−¦⏑−⏑− ravipulā
ekāsanaṁ ekaśeyaṁ ekacariyām atandrito |
−−⏑⏑¦⏑−−−¦¦⏑−−⏑¦⏑−⏑−
eko ramayam āttānaṁ vanānte ramitā siyā ||
−−⏑−¦−⏑−−¦¦−−⏑⏑¦⏑−⏑− ravipulā
ekāsanaṁ ekaseyyaṁ eko caram atandito
−−⏑⏑¦⏑−−−¦¦⏑−−⏑¦⏑−⏑−
eko damayam attānaṁ vanante ramito siyā.
[314 a-d ≈ Dhp 164 a-d; ef ≈ Dhp 162 ef]
−−⏑−¦⏑⏑⏑−¦¦−−−−¦⏑−⏑− navipulā
yo śāsanaṁ arahatāṁ We have to count the svarabhakti vowel towards the metre here, also in the next verse.06 ayirāṇāṁ dhammajīvināṁ |
⏑−−⏑¦⏑−−−¦¦−−−−¦⏑−⏑−
paṭikrośati dummedho dṣṭiṁ niśśāya pāpikāṁ |
⏑−⏑−¦⏑−−−¦¦⏑−−⏑¦⏑−⏑−
karoti so tathāttānaṁ yathā naṁ biṣam icchati This appears to be a patchwork verse, the verses from which the lines are extracted occur in full at 306 and 315.07 ||
−−⏑−¦⏑⏑⏑−¦¦−−−−¦⏑−⏑− navipulā
yo sāsanaṁ arahataṁ ariyānaṁ dhammajīvinaṁ,
⏑−−⏑¦⏑−−−¦¦−−−−¦⏑−⏑−
paṭikkosati dummedho diṭṭhiṁ nissāya pāpikaṁ,
⏑−⏑−¦⏑−−−¦¦−⏑−−¦⏑−⏑−
phalāni kaṭṭhakasseva attaghaññāya phallati.
————
−⏑−−¦⏑−−−¦¦−⏑−−⏑¦⏑−⏑−
yassa accantadussīlyaṁ māluvā sālamivotataṁ
⏑−⏑−¦⏑−−−¦¦⏑−−−¦⏑−⏑−
karoti so tathattānaṁ yathā naṁ icchatī diso.
−−⏑−¦⏑⏑⏑−¦¦−−−−¦⏑−⏑− navipulā
yo śāsanaṁ arahatāṁ ayirāṇāṁ dhammajīvināṁ |
⏑−−⏑¦⏑−−−¦¦−−−⏑¦⏑−⏑−
paṭikrośati dummedho dṣṭiṁ niśśaya Scribal error, cf. 314d above and read niśśāya here.08 pāpikāṁ |
⏑−⏑−¦⏑−−−¦¦−⏑−−¦⏑−⏑−
phalāni kaṇṭakasseva āttaghannāya phallati ||
−−⏑−¦⏑⏑⏑−¦¦−−−−¦⏑−⏑− navipulā
yo sāsanaṁ arahataṁ ariyānaṁ dhammajīvinaṁ,
⏑−−⏑¦⏑−−−¦¦−−−−¦⏑−⏑−
paṭikkosati dummedho diṭṭhiṁ nissāya pāpikaṁ,
⏑−⏑−¦⏑−−−¦¦−⏑−−¦⏑−⏑−
phalāni kaṭṭhakasseva attaghaññāya phallati.
−−⏑−¦⏑⏑⏑−¦¦−−−−¦⏑−⏑− navipulā
āttānam eva paṭhamaṁ atthe dhaṁme niveśaye |
⏑−⏑⏑¦⏑−−−¦¦−−−⏑¦⏑−⏑−
athāṁñam anuśāseyā evaṁ hohi yathā ahaṁ ||
−−⏑−¦⏑⏑⏑−¦¦⏑⏑−−¦⏑−⏑− navipulā
attānam eva paṭhamaṁ patirūpe nivesaye,
⏑−⏑⏑¦⏑−−−¦¦⏑⏑−−¦⏑−⏑−
athaññam anusāseyya na kilisseyya paṇḍito.
−−⏑−¦⏑⏑⏑−¦¦⏑⏑−−¦⏑−⏑− navipulā
āttānam eva paṭhamaṁ paṭirūpe niyojaye |
⏑−⏑⏑¦⏑−−−¦¦⏑⏑−⏑¦⏑−⏑−
athāṁñam anuśāsanto na kiliśśati praṁñavā I count pr- as not making position here to give the normal cadence.09 ||
−−⏑−¦⏑⏑⏑−¦¦⏑⏑−−¦⏑−⏑− navipulā
attānam eva paṭhamaṁ patirūpe nivesaye,
⏑−⏑⏑¦⏑−−−¦¦⏑⏑−−¦⏑−⏑−
athaññam anusāseyya na kilisseyya paṇḍito.
−⏑−−¦⏑−−−¦¦⏑−⏑⏑¦⏑−⏑−
āttanā ye tathā kayirā yathāṁñam anuśāsaye |
⏑−−⏑¦⏑⏑−−¦¦−−⏑⏑¦⏑−⏑− savipulā
adānto vata dameyā āttā hi kira duddamo ||
−−−−¦⏑−−−¦¦⏑−⏑⏑¦⏑−⏑−
attānañ ce tathā kayirā yathaññam anusāsati,
⏑−−⏑¦⏑⏑−−¦¦−−⏑⏑¦⏑−⏑− savipulā
sudanto vata dametha attā hi kira duddamo.
−−⏑−¦⏑−−−¦¦−−⏑⏑¦⏑−⏑−
āttā hi bhe varaṁ dānto yacchāyam itarā prajā |
−⏑−−¦⏑−−−¦¦⏑−−⏑¦⏑−⏑−
āttadāntassa poṣassa sadā saṁyyatacāriṇo ||
−−⏑−¦⏑−−−¦¦−−−⏑¦⏑−⏑−
attā have jitaṁ seyyo yā cāyaṁ itarā pajā
−⏑−−¦⏑−−−¦¦−−−⏑¦⏑−⏑−
attadantassa posassa niccaṁ saññatacārino.
−⏑−−¦⏑−−−¦¦⏑−−⏑¦⏑−⏑−
neva devā na gandhabbā na māro saha brahmuṇā |
⏑−⏑⏑¦⏑−−−¦¦−⏑−−¦⏑−⏑−
jitaṁ apajitaṁ kayirā tattharūpassa jantuno ||
−⏑−−¦⏑−−−¦¦⏑−−⏑¦⏑−⏑−
neva devo na gandhabbo na māro saha brahmunā,
⏑−⏑⏑¦⏑−−−¦¦⏑−−−¦⏑−⏑−
jitaṁ apajitaṁ kayirā tathārūpassa jantuno.
−−⏑−¦⏑−−−¦¦−⏑−−¦⏑−⏑−
āttā hi āttano nātho ko hi nātho paro siyā |
−⏑−⏑¦⏑−−−¦¦−−⏑⏑¦⏑−⏑−
āttanā hi sucinnena nāthaṁ labhati dullabhaṁ ||
−−⏑−¦⏑−−−¦¦−⏑−−¦⏑−⏑−
attā hi attano nātho ko hi nātho paro siyā?
−⏑−⏑¦⏑−−−¦¦−−⏑⏑¦⏑−⏑−
attanā va sudantena nāthaṁ labhati dullabhaṁ.
−−⏑−¦⏑−−−¦¦−−⏑−¦⏑−⏑−
āttā hi āttano nātho āttā hi āttano gatī |
−−−⏑¦⏑−−−¦¦−−−−¦⏑−⏑−
tassā saṁyyamayā 'ttānaṁ aśśaṁ bhadraṁ va vāṇijo ||
−−⏑−¦⏑−−−¦¦−−⏑−¦⏑−⏑−
attā hi attano nātho attā hi attano gati,
−−−⏑¦⏑−−−¦¦−−−−¦⏑−⏑−
tasmā saṁyamayattānaṁ assaṁ bhadraṁ va vāṇijo.
−−⏑−¦⏑⏑⏑−¦¦−⏑⏑⏑¦⏑−⏑− navipulā
āttānam eva damaye aśśasugatiyā This opening has light syllables in 2nd and 3rd positions.10 sadā |
−⏑−⏑¦⏑−−−¦¦⏑−⏑⏑¦⏑−⏑−
daṁma śaṁma ujjuṁ hohi I take -jj- as not making position here to give the pathyā cadence, otherwise we have a malformed mavipulā, cf. 276a. Cone indicates that hohi may also be read hoti, both here and in the next line.11 tato akuṭilo bhava ||
⏑−−−¦⏑−−−¦¦⏑⏑−−¦⏑⏑⏑−
tato dānto sukhī hohi anupādāya nivto I can find no parallel to this verse in the other rescensions. In the last line we need to read nivvto m.c. Cf. 265f.12 |
−⏑−−¦⏑−−−¦¦⏑⏑⏑−−¦⏑−⏑−
āttanā codayā 'ttānaṁ parimaśāttānam āttanā |
−−⏑−¦−⏑⏑−¦¦⏑−−−¦⏑−⏑− bhavipulā
so āttagutto satimā sukhaṁ bhikkhū vihāhisi |
−⏑−−¦⏑−−−¦¦⏑⏑−−¦⏑−⏑−
attanā codayattānaṁ paṭimāsettam attanā,
−−⏑−¦−⏑⏑−¦¦⏑−−⏑¦⏑−⏑− bhavipulā
so attagutto satimā sukhaṁ bhikkhu vihāhisi.
−⏑−−¦⏑−−−¦¦⏑⏑−⏑¦⏑−⏑−
āttadātthaṁ parātthena bahunā pi na hāpaye |
−⏑−−¦⏑−−−¦¦⏑−⏑⏑¦⏑−⏑−
āttadātthaṁ paraṁ ñāttā sadātthaparamo siyā ||
−⏑−−¦⏑−−−¦¦⏑⏑−⏑¦⏑−⏑−
attadatthaṁ paratthena bahunā pi na hāpaye,
−⏑−⏑¦⏑−−−¦¦⏑−⏑⏑¦⏑−⏑−
attadattham abhiññāya sadatthapasuto siyā.
−−⏑−¦−,⏑⏑¦−⏑−−¦¦⏑−⏑−¦−,⏑⏑¦−⏑−− Triṣṭubh x 2
nevāttaheto na parassa heto na saggam icche na dhanaṁ na rāṣṭaṁ |
−−⏑−¦−⏑,⏑¦−⏑−⏑−¦¦−−⏑−,¦−⏑−¦−⏑−⏑− Jagatī x 2
necche adhammeṇa samddhim āttano so śīlavā praṁñavā dhāṁmiko siyā ||
⏑−⏑−¦⏑,⏑⏑¦−⏑−−¦¦⏑−⏑−¦−,⏑⏑¦−⏑−− Tuṭṭhubha x 2
na attahetu na parassa hetu na puttam icche na dhanaṁ na raṭṭhaṁ,
⏑−−⏑⏑−¦−⏑,⏑¦−⏑−⏑−¦¦⏑−⏑−,¦−⏑−¦−⏑−⏑− Jagatī x 2
na iccheyya adhammena samiddhim attano This line is very poor metrically here, we could read niccheyy' adhammena or better niccheyyādhammena, as the Vedic opening −−−− is found in early Pali verse.13 sa sīlavā paññavā dhammiko siyā.
Āttavarggaḥ
Attavaggo
Patna Dharmapada Home Page Next Varggaḥ