Patna Dharmapada Home Page Next Varggaḥ
18: Dadantī
⏑−⏑−¦⏑−−−¦¦⏑−⏑−¦⏑−⏑−
dadantiveyathāśraddhaṁ yathāprasādanaṁ janā |
−⏑−−¦⏑−−−¦¦⏑−−−¦⏑−⏑−
tattha yo duṁmano hoti paresaṁ pānabhojane |
⏑−⏑−¦⏑−−−¦¦⏑−⏑⏑¦⏑−⏑−
na so divā ca rātto ca samādhim adhigacchati ||
⏑−⏑−¦⏑−−−¦¦⏑−⏑−¦⏑−⏑−
dadāti PTS reads dadanti here.01 ve yathāsaddhaṁ yathāpasādanaṁ jano,
−⏑−−¦⏑⏑⏑−¦¦⏑−−−¦⏑−⏑− navipulā
tattha yo maṅku bhavati paresaṁ pānabhojane
⏑−⏑−¦−,−−−¦¦⏑−−⏑¦⏑−⏑− mavipulā
na so divā vā rattiṁ vā samādhiṁ adhigacchati.
−⏑−−¦⏑−−−¦¦−−−−¦⏑−⏑−
yassa cetaṁ samucchinnaṁ mūlo 'gghaccaṁ samūhataṁ |
⏑−⏑−¦⏑−−−¦¦⏑−⏑⏑¦⏑−⏑−
sa ve divā ca rātto ca samādhim adhigacchati ||
−⏑−−¦⏑−−−¦¦−⏑−−¦⏑−⏑−
yassa cetaṁ samucchinnaṁ mūlaghaccaṁ samūhataṁ,
⏑−⏑−¦−−−−¦¦⏑−−⏑¦⏑−⏑− mavipulā
sa ve divā vā rattiṁ vā samādhiṁ adhigacchati.
[329 a-d ≈ Dhp 144 , Daṇḍavaggo; ef ≈ Sn 2.9 v. 7cd]
−−⏑−¦−,⏑¦−⏑−−¦¦−−⏑−,¦⏑−⏑¦−⏑−− Triṣṭubh x 2
aśśo va bhadro kaṣāya puṭṭho The break is one syllable short in this line, reading yathā as in the Pāḷi verse would repair the metre. 02 ātāpino saviṁgaṇo carāṇo |
−−⏑,−¦−⏑⏑¦−⏑−⏑−¦¦⏑−⏑−,¦−⏑⏑¦−⏑−⏑− Jagatī x 4
śraddhāya sīlena ca vīriyeṇa ca samādhinā dhammavipaśśanāya ca |
−−⏑−¦−⏑,⏑¦−⏑−⏑−¦¦⏑−⏑−¦−⏑,⏑¦−⏑−⏑−
te khāntisoracchasamādhisaṁṭhitā śutassa praṁñāya I count pr- as not making position here to give the normal opening.03 ca sāram ajjhagū ||
−−⏑−¦−−,⏑¦−⏑−−¦¦−−⏑−,¦−−⏑¦−⏑−⏑ Tuṭṭhubha x 2
asso yathā bhadro kasāniviṭṭho ātāpino saṁvegino bhavātha.
−−⏑,−¦−⏑⏑¦−⏑−⏑−¦¦⏑−⏑−,¦−⏑⏑¦−⏑−⏑− Jagatī x 4
saddhāya sīlena ca vīriyena ca samādhinā dhammavinicchayena ca,
−−⏑−¦−,⏑⏑¦−⏑−⏑−¦¦⏑−⏑⏑¦−,⏑⏑¦−⏑−⏑−
sampannavijjācaraṇā patissatā pahassatha dukkham idaṁ anappakaṁ.
————
−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−⏑−¦¦⏑−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−⏑− Jagatī x 2
te santisoraccasamādhisaṇṭhitā sutassa paññāya ca sāram ajjhagū ||
−−−−¦−⏑⏑−¦¦−−−−¦⏑−⏑− bhavipulā
yo driṣṭe Written dṣṭ- elsewhere, cf. 3, 4, 31, 59, 169, 170, 314, 315, and the colophon. It appears the manuscript reads ya tha driṣṭe, with tha crossed out.04 dhaṁme labhati śraddhāṁ praṁñāṁ anuttarāṁ |
⏑−⏑−¦⏑−−−¦¦−⏑−−¦⏑−⏑−
sa ve mahaddhano loke moham aṁñaṁ bahuṁ dhanaṁ I can find no parallel to this verse in the other rescensions, but line c occurs verbatim at Aṅg. Bk. 7, Sutta 7, v. 2c.05 ||
[331 ≈ Dhp 303, Pakiṇṇakavaggo]
−−−−¦⏑−−−¦¦⏑⏑−⏑¦⏑−⏑−
śraddho sīlena saṁpanno yaśabhogasamāhito |
−−−⏑¦⏑−−−¦¦−⏑−−¦⏑−⏑−
yaṁ yaṁ so bhajate deśaṁ tattha tattheva pūjiyo ||
−−−−¦⏑−−−¦¦⏑−−⏑¦⏑−⏑−
saddho sīlena sampanno yasobhogasamappito,
−−⏑−¦−⏑⏑−¦¦−⏑−−¦⏑−⏑− bhavipulā
yaṁ yaṁ padesaṁ bhajati tattha tattheva pūjito.
[332 cf. Devatāsaṁyuttaṁ, 4.6 v. 1]
−−⏑⏑¦−⏑⏑¦−⏑−−¦¦⏑−⏑−¦−,⏑−¦−⏑−− Triṣṭubh x 4
śraddhābitiyaṁ We should read -bitīyaṁ here m.c. to give the normal opening.06 puruṣaṁ carantaṁ na naṁ labheyā aśraddho I count -śr- as not making position to avoid the heavy 6th syllable.07 va cāro |
⏑−⏑−¦−⏑,⏑¦−⏑−−¦¦−−⏑−¦−,⏑−¦−⏑−−
yaśo ca kittī ca tato nam eti saggaṁ ca gacche śarīraṁ prahāya ||
−−⏑⏑¦−,⏑⏑¦−⏑−−¦¦−−−−¦⏑−⏑¦⏑−⏑− Tuṭṭhubha x 4
saddhā dutiyā purisassa hoti no ce assaddhiyaṁ avatiṭṭhati
⏑−⏑−¦−,⏑−¦−⏑−−¦¦−−⏑−,¦−⏑⏑⏑−¦−⏑−−
yaso ca kittī ca tatvassa hoti saggañ ca so gacchati sarīraṁ pahāya.
−−−⏑¦⏑−−−¦¦−−−−¦⏑−⏑−
aśraddho akataṁñū ca saṁdhicchedo ca yo naro |
⏑−⏑−¦−,−−−¦¦⏑−−⏑¦⏑−⏑− mavipulā
hatāvakāśo vāntāśo sa ve uttimaporuṣo ||
−−−⏑¦⏑−−−¦¦−−−−¦⏑−⏑−
assaddho akataññū ca sandhicchedo ca yo naro,
⏑−⏑−¦−,−−−¦¦⏑−−⏑¦⏑−⏑− mavipulā
hatāvakāso vantāso sa ve uttamaporiso.
−−−−¦⏑−−−¦¦−−−−¦⏑−⏑−
kiccho buddhāna I can see no reason why -m has been lost here, unless it is a scribal error.08 uppādo kicchā dhammassa deśanā |
−−−⏑¦⏑−−−¦¦−−−−¦⏑−⏑−
kiccho śraddhapaṭīlābho -ī- is m.c. to give the pathyā cadence.09 kicchaṁ māccāna Anusvāra is lost here m.c. to give the pathyā cadence.10 jīvitaṁ ||
−−⏑−¦⏑⏑⏑−−¦¦−−−−¦⏑−⏑−
kiccho manussapaṭilābho kicchaṁ macchāna' jīvitaṁ,
−−−−¦⏑⏑⏑−¦¦−−−−¦⏑−−− navipulā
kicchaṁ saddhammasavanaṁ kiccho buddhānam uppādo. The cadence is wrong here, and it may be it was originally a prior line, as in Patna, which has been moved to posterior position.11
⏑⏑−⏑¦⏑−−−¦¦−−⏑⏑¦⏑−⏑−
anavaṭṭhitacittassa saddhaṁmam avijānato |
−−⏑−¦⏑−−−¦¦−−⏑⏑¦⏑−⏑−
pāriplavaprasādassa praṁñā na paripūrati ||
⏑⏑−⏑¦⏑−−−¦¦−−−⏑¦⏑−⏑−
anavaṭṭhitacittassa saddhammaṁ avijānato,
⏑−⏑⏑¦⏑−−−¦¦−−⏑⏑¦⏑−⏑−
pariplavapasādassa paññā na paripūrati.
−⏑−¦⏑−−−¦¦−−⏑⏑¦⏑−⏑−
nāprasannacittena The opening is one syllable short here, we could correct it by reading na aprasanna-.12 duṣṭena kupitena vā |
−⏑−−¦⏑−−−¦¦−−⏑⏑¦⏑−⏑−
śakkam ājānituṁ dhammo sāraṁbhabahulena vā ||
−⏑−−¦⏑−−−¦¦−−−⏑¦⏑−⏑−
nāprasannena cittena duṣṭena kṣubhitena vā |
−−⏑−¦⏑−−−¦¦−−⏑⏑¦⏑−⏑−
dharmo hi śakyam ājñātuṁ saṁrambhabahulena vā ||
[337abd ≈ Brāhmaṇasaṁyuttaṁ, 2.6 v. 2abd]
−⏑⏑−¦⏑−−−¦¦−⏑−−¦⏑−⏑−
yo tu vinīya sāraṁbhaṁ aprasādaṁ ca cetaso |
⏑−⏑−¦−⏑⏑−¦¦⏑−−−¦⏑−⏑− bhavipulā
prasannacitto sumano sa ve nyāyyā subhāṣitaṁ ||
−⏑⏑−¦⏑−−−¦¦−⏑−−¦⏑−⏑−
yo ca vineyya sārambhaṁ appasādañ ca cetaso,
−−−⏑¦⏑−−−¦¦⏑−−−¦⏑−⏑−
āghātaṁ paṭinissajja sa ve jaññā subhāsitaṁ
[338bcd ≈ Dhp 178bad, Lokavaggo]
⏑−⏑⏑¦⏑−−−¦¦−−−⏑¦⏑−⏑−
manuṣyapaṭilābhena saggānāṁ gamanena ca |
⏑−−−¦⏑−−−¦¦−−−⏑¦⏑−⏑−
pthivyām ekarājjena sotāpattiphalaṁ varaṁ ||
⏑−−−¦⏑−−−¦¦−−⏑⏑¦⏑−⏑−
pathavyā ekarajjena saggassa gamanena vā,
−⏑−−¦⏑−−−¦¦−−−⏑¦⏑−⏑−
sabbalokādhipaccena sotāpattiphalaṁ varaṁ.
−−−−¦⏑−⏑−¦¦⏑⏑−−¦⏑−⏑− Anuṣṭubh
yassa śraddhā tathāgate acalā supratiṣṭhitā |
−−⏑−¦⏑−−−¦¦−⏑−−¦⏑−⏑−
śīlañ ca yassa kallāṇaṁ ayirakāntaṁ praśaṁsiyaṁ ||
−⏑−−¦⏑−⏑−¦¦⏑⏑−⏑¦⏑−⏑− Anuṭṭhubha
yassa saddhā tathāgate acalā supatiṭṭhitā,
−−⏑−¦⏑−−−¦¦−⏑−−¦⏑−⏑−
sīlaṁ ca yassa kalyāṇaṁ ariyakantaṁ pasaṁsitaṁ.
−−⏑−¦−,−⏑−−¦¦−⏑−−¦⏑−⏑− mavipulā / 9 syllables
saṁghe prasādo yassa asti This line has 9 syllables. We should read yassāsti here to give mavipulā, cf. the Pāḷi.13 ujjubhūtañ ca daṁśanaṁ |
⏑⏑−−¦⏑⏑−−¦¦⏑−−−¦⏑−⏑− savipulā
adaridro ti tam Reading taṁ as in the Pāḷi would give pathyā, which is preferable.14 āhu amoghaṁ tassa jīvitaṁ ||
−−⏑−¦−,−−−¦¦⏑⏑−−¦⏑−⏑− mavipulā
saṅghe pasādo yassatthi ujubhūtañ ca dassanaṁ,
⏑⏑−−¦⏑−−−¦¦⏑−−−¦⏑−⏑−
adaḷiddo ti taṁ āhu amoghaṁ tassa jīvitaṁ.
−−−−¦⏑−−−¦¦⏑−−−¦⏑−⏑−
tassā śraddhañ ca śīlaṁ ca prasādaṁ dhammadaṁśane |
⏑⏑−−¦⏑−−−¦¦⏑−−−¦⏑−⏑−
anuyuñjeya medhāvī saraṁ buddhāna Anusvāra has been lost here m.c. to give the normal cadence.15 śāsanaṁ ||
−−−−¦⏑−−−¦¦⏑−−−¦⏑−⏑−
tasmā saddhaṁ ca sīlaṁ ca pasādaṁ dhammadassanaṁ,
⏑⏑−−¦⏑−−−¦¦⏑−−−¦⏑−⏑−
anuyuñjetha medhāvī saraṁ buddhāna' sāsanaṁ.
Dadantīvarggaḥ
Patna Dharmapada Home Page Next Varggaḥ