Patna Dharmapada Home Page Next Varggaḥ
21: Sahasra
Sahassavaggo
⏑−⏑⏑¦⏑−−−¦¦⏑−⏑⏑¦⏑−⏑−
sahasram api ce vācā anatthapadasāhitā |
−−−⏑¦⏑−−−¦¦−−−⏑¦⏑−⏑−
ekaṁ atthapadaṁ śreyo yaṁ śottā upaśāṁmati ||
⏑−⏑⏑¦⏑−−−¦¦⏑−⏑⏑¦⏑−⏑−
sahassam api ce vācā anatthapadasaṁhitā,
−−−⏑¦⏑−−−¦¦−−−⏑¦⏑−⏑−
ekaṁ atthapadaṁ seyyo yaṁ sutvā upasammati.
−⏑−−¦⏑−−−¦¦⏑−⏑⏑¦⏑−⏑−
yo ca gāthāśataṁ bhāṣe anatthapadasāhitaṁ |
−−⏑⏑¦⏑−−−¦¦−−−⏑¦⏑−⏑−
ekaṁ dhamapadaṁ Scribal error: read: dhaṁmapadaṁ.01 śreyo yaṁ śottā upaśāṁmati ||
−−−−¦⏑−−−¦¦⏑−⏑⏑¦⏑−⏑−
yo ce gāthāsataṁ bhāse anatthapadasaṁhitā
−−−⏑¦⏑−−−¦¦−−−⏑¦⏑−⏑−
ekaṁ dhammapadaṁ seyyo yaṁ sutvā upasammati.
−⏑−−¦⏑−−−¦¦−−−−¦⏑−⏑−
yo sahasraṁ sahasrāṇāṁ saṁggrāme mānuṣe jine |
−−⏑−¦⏑−−−¦¦⏑−−−¦⏑−⏑−
ekaṁ ca paṁñam āttānaṁ sa ve saṁggrāmamuttamo ||
−⏑−−¦⏑−−−¦¦−−−−¦⏑−⏑−
yo sahassaṁ sahassena saṅgāme mānuse jine,
−−⏑−¦⏑−−−¦¦⏑−−−¦⏑−⏑−
ekañ ca jeyya attānaṁ sa ve saṅgāmajuttamo.
−−−−¦⏑−−−¦¦−⏑−⏑¦⏑−⏑−
māse māse sahasreṇa yo yajeya śataṁ samā |
−−⏑−¦⏑−−−¦¦⏑−⏑⏑¦⏑−⏑−
ekañ ca bhāvitāttānaṁ Text reads: bhāvi
−−⏑−¦⏑−−−¦¦−⏑−⏑¦⏑−⏑−
sā eva pūjanā śreyo yac cha vaśśaśataṁ hutaṁ ||
−−−−¦⏑−−−¦¦−⏑−⏑¦⏑−⏑−
māse māse sahassena yo yajetha sataṁ samaṁ,
−−⏑−¦⏑−−−¦¦⏑−⏑⏑¦⏑−⏑−
ekañ ca bhāvitattānaṁ muhuttam api pūjaye,
−−⏑−¦⏑−−−¦¦−−−⏑¦⏑−⏑−
sā yeva pūjanā seyyo yañ ce vassasataṁ hutaṁ.
−⏑−⏑¦⏑−−−¦¦−−⏑⏑¦⏑−⏑−
yo ca vaśśaśataṁ jantū aggiṁ paricare vane |
−−⏑−¦⏑−−−¦¦⏑−⏑⏑¦⏑−⏑−
ekañ ca bhāvitāttānaṁ muhuttam api pūjaye |
−−⏑−¦⏑−−−¦¦−⏑−⏑¦⏑−⏑−
sā eva pūjanā śreyo yac cha vaśśaśataṁ hutaṁ ||
−⏑−⏑¦⏑−−−¦¦−−⏑⏑¦⏑−⏑−
yo ca vassasataṁ jantu aggiṁ paricare vane,
−−⏑−¦⏑−−−¦¦⏑−⏑⏑¦⏑−⏑−
ekañ ca bhāvitattānaṁ muhuttam api pūjaye,
−−⏑−¦⏑−−−¦¦−−−⏑¦⏑−⏑−
sā yeva pūjanā seyyo yañ ce vassasataṁ hutaṁ.
−−⏑−¦−⏑,⏑¦−⏑−−¦¦−−⏑−,¦⏑⏑−¦−⏑−− Triṣṭubh x 4
yaṁ kiñci yaṣṭaṁ va hutaṁ va loke saṁvatsaraṁ yajate puṁñapekhī |
−−⏑−,¦⏑⏑−¦−⏑−−¦¦⏑⏑−⏑−,¦−⏑⏑¦−⏑−−
sabbaṁ pi taṁ na catubbhāgam eti abhivādanā ujjugatesu śreyo I count śr- as not making position here to give the normal cadence.03 ||
−−⏑−¦−⏑,⏑¦−⏑−−¦¦−−⏑−,¦⏑−⏑¦−⏑−− Tuṭṭhubha x 4
yaṁ kiñci yiṭṭhaṁ ca hutaṁ ca loke saṁvaccharaṁ yajetha puññapekkho,
−−⏑−,¦⏑⏑⏑¦−⏑−−¦¦⏑⏑−⏑−,¦−⏑⏑¦−⏑−−
sabbam pi taṁ na catubhāgam eti abhivādanā ujjugatesu Ujju- is m.c. here to give the bhagaṇa break (−⏑⏑).04 seyyo.
−−−−¦⏑−−−¦¦−⏑−⏑¦⏑−⏑−
māse māse sahasreṇa yo yajeya śataṁ samā |
⏑−−−¦⏑−−−¦¦⏑−−⏑¦⏑−⏑−
na taṁ buddhe prasādassa kalām agghati ṣoḍaśiṁ ||
−−−−¦⏑−−−¦¦−⏑−⏑¦⏑−⏑−
māse māse sahasreṇa yo yajeta samāśatam |
⏑−−−¦⏑−−−¦¦⏑−−⏑¦⏑−⏑−
na tad buddhe prasādasya kalām arghati ṣoḍaśīm ||
−−−−¦⏑−−−¦¦−⏑−⏑¦⏑−⏑−
māse māse sahasreṇa yo yajeya śataṁ samā |
⏑−−−¦⏑−−−¦¦⏑−−⏑¦⏑−⏑−
na taṁ dhamme prasādassa kalām agghati ṣoḍaśiṁ ||
−−−−¦⏑−−−¦¦−⏑−⏑¦⏑−⏑−
māse māse sahasreṇa yo yajeta samāśatam |
⏑−−−¦⏑−−−¦¦⏑−−⏑¦⏑−⏑−
na tad dharme prasādasya kalām arghati ṣoḍaśīm ||
−−−−¦⏑−−−¦¦−⏑−⏑¦⏑−⏑−
māse māse sahasreṇa yo yajeya śataṁ samā |
⏑−−−¦⏑−−−¦¦⏑−−⏑¦⏑−⏑−
na taṁ saṁghe prasādassa kalām agghati ṣoḍaśiṁ ||
−−−−¦⏑−−−¦¦−⏑−⏑¦⏑−⏑−
māse māse sahasreṇa yo yajeta samāśatam |
⏑−−−¦⏑−−−¦¦⏑−−⏑¦⏑−⏑−
na tat saṁghe prasādasya kalām arghati ṣoḍaśīm ||
[385ab ≈ Dhp 106ab; cd ≈ Dhp 70cd, Bālavaggo]
−−−−¦⏑−−−¦¦−⏑−⏑¦⏑−⏑−
māse māse sahasreṇa yo yajeya śataṁ samā |
⏑−−−¦⏑−−−¦¦⏑−−⏑¦⏑−⏑−
na taṁ sākhātadhaṁmāṇāṁ kalām agghati ṣoḍaśiṁ ||
−−−−¦⏑−−−¦¦−⏑−⏑¦⏑−⏑−
māse māse sahassena yo yajetha sataṁ samaṁ,
−−⏑−¦⏑−−−¦¦⏑−⏑⏑¦⏑−⏑−
ekañ ca bhāvitattānaṁ muhuttam api pūjaye,
−−⏑−¦⏑−−−¦¦−−−⏑¦⏑−⏑−
sā yeva pūjanā seyyo yañ ce vassasataṁ hutaṁ.
————
−−−−¦⏑−−−¦¦−−−−¦⏑−⏑−
māse māse kusaggena bālo bhuñjetha bhojanaṁ,
⏑−−−¦⏑−−−¦¦⏑−−⏑¦⏑−⏑−
na so saṅkhātadhammānaṁ kalaṁ agghati soḷasiṁ.
−−−−¦⏑−−−¦¦−−−−¦⏑−⏑−
māse māse kuśāggreṇa bālo bhuñjeya bhojanaṁ |
⏑−−−¦⏑−−−¦¦⏑−−⏑¦⏑−⏑−
na taṁ buddhe prasādassa kalām agghati ṣoḍaśiṁ ||
−−−−¦⏑−−−¦¦−⏑−−¦⏑−⏑−
māse māse kuśāgreṇa yo hi bhuñjīta bhojanam |
⏑−−−¦⏑−−−¦¦⏑−−⏑¦⏑−⏑−
na tad buddhe prasādasya kalām arghati ṣoḍaśīm ||
−−−−¦⏑−−−¦¦−−−−¦⏑−⏑−
māse māse kuśāggreṇa bālo bhuñjeya bhojanaṁ |
⏑−−−¦⏑−−−¦¦⏑−−⏑¦⏑−⏑−
na taṁ dhamme prasādassa kalām agghati ṣoḍaśiṁ ||
−−−−¦⏑−−−¦¦−⏑−−¦⏑−⏑−
māse māse kuśāgreṇa yo hi bhuñjīta bhojanam |
⏑−−−¦⏑−−−¦¦⏑−−⏑¦⏑−⏑−
na tad dharme prasādasya kalām arghati ṣoḍaśīm ||
−−−−¦⏑−−−¦¦−−−−¦⏑−⏑−
māse māse kuśāggreṇa bālo bhuñjeya bhojanaṁ |
⏑−−−¦⏑−−−¦¦⏑−−⏑¦⏑−⏑−
na taṁ saṁghe prasādassa kalām agghati ṣoḍaśiṁ ||
−−−−¦⏑−−−¦¦−⏑−−¦⏑−⏑−
māse māse kuśāgreṇa yo hi bhuñjīta bhojanam |
⏑−−−¦⏑−−−¦¦⏑−−⏑¦⏑−⏑−
na tat saṁghe prasādasya kalām arghati ṣoḍaśīm ||
−−−−¦⏑−−−¦¦−−−−¦⏑−⏑−
māse māse kuśāggreṇa bālo bhuñjeya bhojanaṁ |
⏑−−−¦⏑−−−¦¦⏑−−⏑¦⏑−⏑−
na taṁ sākkhātadhaṁmāṇāṁ kalām agghati ṣoḍaśiṁ ||
−−−−¦⏑−−−¦¦−−−−¦⏑−⏑−
māse māse kusaggena bālo bhuñjetha bhojanaṁ,
⏑−−−¦⏑−−−¦¦⏑−−⏑¦⏑−⏑−
na so saṅkhātadhammānaṁ kalaṁ agghati soḷasiṁ.
−⏑−⏑¦⏑−−−¦¦−−−⏑¦⏑−⏑−
yo ca vaśśaśataṁ jīve duśśīlo asamāhito |
−−−−¦⏑−−−¦¦−⏑−−¦⏑−⏑−
ekāhaṁ jīvitaṁ śreyo śīlavantassa jhāyato This and the next 5 verses occur together at the end of the Pāḷi Sahassavaggo, in the same order except for the last two verses which are reversed.05 ||
−⏑−⏑¦⏑−−−¦¦−−−⏑¦⏑−⏑−
yo ca vassasataṁ jīve dussīlo asamāhito,
−−−−¦⏑−−−¦¦−⏑−−¦⏑−⏑−
ekāhaṁ jīvitaṁ seyyo sīlavantassa jhāyino.
−⏑−⏑¦⏑−−−¦¦−−−⏑¦⏑−⏑−
yo ca vaśśaśataṁ jīve dupraṁño asamāhito |
−−−−¦⏑−−−¦¦−⏑−−¦⏑−⏑−
ekāhaṁ jīvitaṁ śreyo praṁñavantassa jhāyato ||
−⏑−⏑¦⏑−−−¦¦−−−⏑¦⏑−⏑−
yo ca vassasataṁ jīve duppañño asamāhito,
−−−−¦⏑−−−¦¦−⏑−−¦⏑−⏑−
ekāhaṁ jīvitaṁ seyyo paññavantassa jhāyino.
−⏑−⏑¦⏑−−−¦¦⏑−−−¦⏑−⏑−
yo ca vaśśaśataṁ jīve kusīdo hīnavīriyo |
−−−−¦⏑−−−¦¦−⏑−⏑¦⏑−⏑−
ekāhaṁ jīvitaṁ śreyo vīryyam ārabhato dḍaṁ Written dḍh- elsewhere, cf. 16, 143, 144, 156.06 ||
−⏑−⏑¦⏑−−−¦¦⏑−−−¦⏑−⏑−
yo ca vassasataṁ jīve kusīto hīnavīriyo,
−−−−¦⏑−−−¦¦−⏑−⏑¦⏑−⏑−
ekāhaṁ jīvitaṁ seyyo viriyam ārabhato daḷhaṁ.
−⏑−⏑¦⏑−−−¦¦⏑−−⏑¦⏑−⏑−
yo ca vaśśaśataṁ jīve apaśśaṁ udayavyayaṁ |
−−−−¦⏑−−−¦¦−⏑−⏑¦⏑−⏑−
ekāhaṁ jīvitaṁ śreyo paśśato udayavyayaṁ ||
−⏑−⏑¦⏑−−−¦¦⏑−−⏑¦⏑−⏑−
yo ca vassasataṁ jīve apassaṁ udayabbayaṁ,
−−−−¦⏑−−−¦¦−⏑−⏑¦⏑−⏑−
ekāhaṁ jīvitaṁ seyyo passato udayabbayaṁ.
−⏑−⏑¦⏑−−−¦¦⏑−−−¦⏑−⏑−
yo ca vaśśaśataṁ jīve apaśśaṁ dhammam uttamaṁ |
−−−−¦⏑−−−¦¦−⏑−−¦⏑−⏑−
ekā 'haṁ jīvitaṁ śreyo paśśato dhammam uttamaṁ ||
−⏑−⏑¦⏑−−−¦¦⏑−−−¦⏑−⏑−
yo ca vassasataṁ jīve apassaṁ dhammam uttamaṁ,
−−−−¦⏑−−−¦¦−⏑−−¦⏑−⏑−
ekāhaṁ jīvitaṁ seyyo passato dhammam uttamaṁ.
−⏑−⏑¦⏑−−−¦¦⏑−−⏑¦⏑−⏑−
yo ca vaśśasataṁ jīve apaśśaṁ amataṁ padaṁ |
−−−−¦⏑−−−¦¦−⏑−⏑¦⏑−⏑−
ekā 'haṁ jīvitaṁ śreyo paśśato amataṁ padaṁ ||
−⏑−⏑¦⏑−−−¦¦⏑−−⏑¦⏑−⏑−
yo ca vassasataṁ jīve apassaṁ amataṁ padaṁ,
−−−−¦⏑−−−¦¦−⏑−⏑¦⏑−⏑−
ekāhaṁ jīvitaṁ seyyo passato amataṁ padaṁ.
−⏑−⏑¦⏑−−−¦¦−−−−¦⏑−⏑−
yo ca vaśśasataṁ jīve saddhaṁme apratiṣṭhito |
−−−−¦⏑−−−¦¦⏑−⏑⏑⏑¦⏑−⏑−
ekā 'haṁ jīvitaṁ śreyo sadhaṁmam We should read: saddhaṁmaṁ, cf. e.g. line b above.07 iha vijānato ||
−⏑−⏑¦⏑−−−¦¦−−−⏑¦⏑−⏑−
yo ca vassasataṁ jīve dussīlo asamāhito,
−−−−¦⏑−−−¦¦−⏑−−¦⏑−⏑−
ekāhaṁ jīvitaṁ seyyo sīlavantassa jhāyino.
−⏑−⏑¦⏑−−−¦¦−−⏑−¦⏑−⏑−
yo ca vaśśasataṁ jīve aprāpya āsavakkhayaṁ |
−−−−¦⏑−−−¦¦−⏑−−¦⏑−⏑−
ekā 'haṁ jīvitaṁ śreyo prāpyato āsavakkhayaṁ ||
−⏑−⏑¦⏑−−−¦¦⏑−−−¦⏑−⏑−
yac ca varṣaśataṁ jīved apaśyann āsravakṣayam |
−−−−¦⏑−−−¦¦−⏑−−¦⏑−⏑−
ekāhaṁ jīvitaṁ śreyaḥ paśyato hy āsravakṣayam ||
Sahasravarggaḥ
Sahassavaggo
Patna Dharmapada Home Page Next Varggaḥ