Khuddakapāṭha New Edition Home Page Next Section
Khuddakapāṭha
6. Ratanasuttaṁ
−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−− Tuṭṭhubha From here on the lines are to be understood as Tuṭṭhubha, unless otherwise indicated.01
yānīdha bhūtāni samāgatāni,
−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−
bhummāni vā yāni va va here cannot be m.c. as Norman (GD II, 191 & 194) maintains, because the break −⏑− is tolerated, cf. 2a, 7d, 12a, 14ad, rather we must understand it as the emphatic, inserted as a line filler.02 antalikkhe, Ce: antaḷikkhe here, and in vs 15, 16 & 17 below.03
−−⏑−¦−⏑⏑¦⏑−⏑− Jagatī
sabbe va bhūtā sumanā bhavantu,
⏑−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−⏑− Jagatī
atho pi sakkacca suṇantu bhāsitaṁ. [1]
−−⏑−¦−⏑−¦−⏑−−
tasmā hi bhūtā nisāmetha sabbe,
−−⏑−⏑¦−⏑⏑¦−⏑−−
mettaṁ karotha This is an example of extended Tuṭṭhubha, pausing at the 5th, and restarting from the same syllable.04 mānusiyā pajāya,
⏑−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−⏑− Jagatī
divā ca ratto ca haranti ye baliṁ,
−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−
tasmā hi ne rakkhatha appamattā. [2]
−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−
yaṁ kiñci vittaṁ idha vā huraṁ vā
−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−
saggesu vā yaṁ ratanaṁ paṇītaṁ
⏑−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−
na no samaṁ atthi tathāgatena
⏑−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−
idam-pi buddhe ratanaṁ paṇītaṁ:
−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−
etena saccena suvatthi hotu! [3]
⏑−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−
khayaṁ virāgaṁ amataṁ paṇītaṁ
⏑−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−⏑− Jagatī
yad-ajjhagā sakyamunī ī m.c.05 samāhito
⏑−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−
na tena dhammena samatthi kiñci
⏑−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−
idam-pi dhamme ratanaṁ paṇītaṁ:
−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−
etena saccena suvatthi hotu! [4]
−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−⏑− Jagatī
yam-buddhaseṭṭho parivaṇṇayī ī m.c.06 suciṁ
⏑−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−
samādhim-ānantarikañ-ñam-āhu
⏑−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−⏑− Jagatī
samādhinā tena samo na vijjati
⏑−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−
idam-pi dhamme ratanaṁ paṇītaṁ:
−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−
etena saccena suvatthi hotu! [5]
−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−
ye puggalā aṭṭha satam Be: sataṁ.07 -pasatthā Se: pasaṭṭhā.08
−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−
cattāri etāni yugāni honti
−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−⏑− Jagatī
te dakkhiṇeyyā sugatassa sāvakā,
−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−
etesu dinnāni mahapphalāni
⏑−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−
idam-pi saṅghe ratanaṁ paṇītaṁ:
−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−
etena saccena suvatthi hotu! [6]
−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−
ye suppayuttā manasā daḷhena Note that ḷh is a digraph, and does not make position.09
−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−
nikkāmino gotamasāsanamhi
−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−
te pattipattā amataṁ vigayha Note that yh makes position here.10
−−⏑−¦−⏑−¦−⏑−−
laddhā mudhā nibbutiṁ bhuñjamānā
⏑−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−
idam-pi saṅghe ratanaṁ paṇītaṁ:
−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−
etena saccena suvatthi hotu! [7]
⏑−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−⏑− Jagatī
yathindakhīlo paṭhaviṁ sito Be: paṭhavissito.11 siyā
⏑−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−⏑− Jagatī
catubbhi vātehi Ce, Se: vātebhi.12 asampakampiyo,
⏑−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−
tathūpamaṁ sappurisaṁ vadāmi,
−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−⏑− Jagatī
yo ariyasaccāni avecca passati
⏑−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−
idam-pi saṅghe ratanaṁ paṇītaṁ:
−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−
etena saccena suvatthi hotu! [8]
−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−
ye ariya Se: ye 'rīya.13 saccāni vibhāvayanti,
−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−
gambhīrapaññena sudesitāni,
−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−
kiñcāpi te honti bhusappamattā Be: bhusaṁ pamattā.14
⏑−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−
na te bhavaṁ aṭṭhamam-ādiyanti Ee: aṭṭhamaṁ.15
⏑−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−
idam-pi saṅghe ratanaṁ paṇītaṁ:
−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−
etena saccena suvatthi hotu! [9]
⏑−−⏑¦−⏑⏑¦−⏑−−
sahā vassa dassanasampadāya Note the unusual opening.16
⏑−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−
tayassu dhammā jahitā bhavanti:
−−⏑−¦⏑⏑⏑¦−⏑−−
sakkāyadiṭṭhi Be: diṭṭhī, to produce the Upajāti break −⏑⏑, but ⏑⏑⏑ is tolerated.17 vicikicchitañ-ca
−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−
sīlabbataṁ vā pi yad-atthi kiñci.
⏑−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−
Be starts a new verse here (no 11).18 catūhapāyehi ca vippamutto,
⏑−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−
cha cābhiṭhānāni Note that simple ṭh in this word is m.c.19 abhabbŏ Be: abhabba, but we can understand abhabbŏ to give the normal cadence, cf 11c below (Norman in GD II makes no comment on the reading here).20 kātuṁ
⏑−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−
idam-pi saṅghe ratanaṁ paṇītaṁ:
−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−
etena saccena suvatthi hotu! [10]
−−⏑−¦−−⏑¦−⏑−⏑− Jagatī
kiñcāpi so kammaṁ Be: kamma' to produce the classical bhagaṇa break.21 karoti pāpakaṁ
−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−
kāyena vācā uda Se: yuda.22 cetasā vā,
⏑−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−
abhabbŏ Be: abhabba, see note to 10f above.23 so tassa paṭicchadāya: Ee, Ce: paṭicchādāya.24
⏑−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−
abhabbatā diṭṭhapadassa vuttā
⏑−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−
idam-pi saṅghe ratanaṁ paṇītaṁ:
−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−
etena saccena suvatthi hotu! [11]
⏑−⏑−¦−⏑−¦−⏑−−
vanappagumbe yathā Be: yatha to produce the classical bhagaṇa break.25 phussitaggā ss is m.c.26
−−⏑−¦−⏑⏑¦−−−−
gimhāna Ce: gimhāṇa.27 māse paṭhamasmiṁ gimhe, Note the unusual cadence, which should possibly be corrected, though it occurs in the older writings.28
⏑−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−⏑− Jagatī
tathūpamaṁ dhammavaraṁ adesayi, Ce: adesayī, here and in 13 below.29
−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−
nibbānagāmiṁ paramaṁhitāya
⏑−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−
idam-pi buddhe ratanaṁ paṇītaṁ:
−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−
etena saccena suvatthi hotu! [12]
⏑−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−⏑− Jagatī
varo varaññū varado varāharo,
⏑−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−⏑− Jagatī
anuttaro dhammavaraṁ adesayi
⏑−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−
idam-pi buddhe ratanaṁ paṇītaṁ:
−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−
etena saccena suvatthi hotu! [13]
−−⏑−¦−⏑−¦−⏑−⏑− Jagatī
khīṇaṁ purāṇaṁ navaṁ Be: nava to produce the classical bhagaṇa break.30 natthi sambhavaṁ,
⏑−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−
virattacittāyatike Ee, Ce: cittā āyatike, which gives the extended form of the metre.31 bhavasmiṁ,
−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−
te khīṇabījā avirūḷhichandā, Se: aviruḷhichandā, but that would give the cadence ⏑⏑−−, which seems unlikely.32
−−⏑−¦−⏑−¦−⏑−−
nibbanti dhīrā yathāyam Be: yaṁ.33 -padīpo
⏑−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−
idam-pi saṅghe ratanaṁ paṇītaṁ:
−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−
etena saccena suvatthi hotu! [14]
−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−
yānīdha bhūtāni samāgatāni,
−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−
bhummāni vā yāni va see note to 1b above.34 antalikkhe,
⏑−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−⏑− Jagatī
tathāgataṁ devamanussapūjitaṁ
−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−
buddhaṁ namassāma suvatthi hotu! [15]
−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−
yānīdha bhūtāni samāgatāni,
−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−
bhummāni vā yāni va antalikkhe,
⏑−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−⏑− Jagatī
tathāgataṁ devamanussapūjitaṁ
−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−
dhammaṁ namassāma suvatthi hotu! [16]
−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−
yānīdha bhūtāni samāgatāni,
−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−
bhummāni vā yāni va antalikkhe,
⏑−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−⏑− Jagatī
tathāgataṁ devamanussapūjitaṁ
−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−
saṅghaṁ namassāma suvatthi hotu! [17]
Ratanasuttaṁ Niṭṭhitaṁ
Khuddakapāṭha New Edition Home Page Next Section