Bodhivaggo paṭhamo

1-10: Bāhiyasuttaṁ (10)

1. evaṁ me sutaṁ:
ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati, jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. tena kho pana samayena bāhiyo dārucīriyo suppārake paṭivasati samuddatīre, sakkato garukato mānito pūjito apacito, lābhī cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānappaccayabhesajjaparikkhārānaṁ. atha kho bāhiyassa dārucīriyassa rahogatassa paṭisallīnassa evaṁ cetaso parivitakko udapādi: “ye ca kho keci BJT note: ye kho keci - ChS.01 loke arahanto vā arahattamaggaṁ vā samāpannā, ahaṁ tesam-aññataro” ti.

atha kho bāhiyassa dārucīriyassa purāṇasālohitā devatā, anukampikā atthakāmā, bāhiyassa dārucīriyassa cetasā cetoparivitakkam-aññāya, yena bāhiyo dārucīriye tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā, bāhiyaṁ dārucīriyaṁ etad-avoca: “neva kho tvaṁ bāhiya arahā. nāpi arahattamaggaṁ vā samāpanno. sāpi te paṭipadā natthi yāya vā tvaṁ arahā assa, BJT note: assasi - Thai.02 arahattamaggaṁ vā samāpanno” ti. “atha ko carahi sadevake loke arahanto vā, arahattamaggaṁ vā samāpanno?” ti. “atthi bāhiya uttaresu janapadesu sāvatthī Editor's note: BJT, sāvatthi, by mistake.03 nāma nagaraṁ. tattha so bhagavā etarahi viharati arahaṁ sammāsambuddho. so hi bāhiya bhagavā arahā ceva, arahattāya ca dhammaṁ desetī” ti.

atha kho bāhiyo dārucīriyo tāya devatāya saṁvejito tāvad-eva suppārakā BJT note: suppārakamhā - ChS.04 pakkāmi sabbattha ekarattiparivāsena. yena sāvatthiṁ Editor's note: BJT, sāvatthi, again by mistake.05 jetavanaṁ anāthapiṇḍikassa ārāmo BJT note: bhagavā sāvatthiyaṁ viharati, jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme - palm leaf book.06 tenupasaṅkami. tena kho pana samayena sambahulā bhikkhū abbhokāse caṅkamanti. atha kho bāhiyo dārucīriyo yena te bhikkhū tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā, te bhikkhū etad-avoca: “kahannu kho bhante etarahi so bhagavā viharati, arahaṁ sammāsambuddho? dassanakāmamhā mayaṁ taṁ bhagavantaṁ BJT note: dassanakāmamhā bhagavantaṁ - ChS.07 arahantaṁ sammāsambuddhan”-ti. “antaragharaṁ paviṭṭho kho bāhiya bhagavā piṇḍāyā” ti.

2. atha kho bāhiyo dārucīriyo taramānarūpo jetavanā nikkhamitvā sāvatthiṁ pavisitvā, addasa bhagavantaṁ sāvatthiyaṁ piṇḍāya carantaṁ, pāsādikaṁ pasādanīyaṁ santindriyaṁ santamānasaṁ, uttamadamathasamatham-anuppattaṁ, BJT note: uttamasamathadamathamanuppattaṁ - ChS.08 dantaṁ guttaṁ yatindriyaṁ nāgaṁ. disvāna, yena bhagavā tenupasaṅkami, upasaṁkamitvā bhagavato pāde sirasā nipatitvā, bhagavantaṁ etad-avoca: “desetu me bhante bhagavā dhammaṁ, desetu sugato dhammaṁ, yaṁ mamassa dīgharattaṁ hitāya sukhāyā” ti.

[BJT Page 144]

evaṁ vutte, bhagavā bāhiyaṁ dārucīriyaṁ etad-avoca: “akālo kho tāva, bāhiya, antaragharaṁ paviṭṭhamhā piṇḍāyā” ti. dutiyam-pi kho bāhiyo dārucīriyo bhagavantaṁ etad-avoca: “dujjānaṁ kho panetaṁ bhante bhagavato vā jīvitantarāyānaṁ, mayhaṁ vā jīvitantarāyānaṁ! desetu me bhante bhagavā dhammaṁ, desetu sugato dhammaṁ, yā mamassa dīgharattaṁ hitāya sukhāyā” ti. dutiyam-pi kho bhagavā bāhiyaṁ dārucīriyaṁ etad-avoca: “akālo kho tāva bāhiya, antaragharaṁ paviṭṭhamhā piṇḍāyā” ti. tatiyam-pi kho bāhiyo dārucīriyo bhagavantaṁ etad-avoca: “dujjānaṁ kho panetaṁ bhante bhagavato vā jīvitantarāyānaṁ, mayhaṁ vā jīvitantarāyānaṁ! desetu me bhante bhagavā dhammaṁ, desetu sugato dhammaṁ, yaṁ mamassa dīgharattaṁ hitāya sukhāyā” ti.

“tasmātiha te bāhiya, evaṁ sikkhitabbaṁ:

diṭṭhe diṭṭhamattaṁ bhavissati,
sute sutamattaṁ bhavissati,
mute mutamattaṁ bhavissati,
viññāte viññātamattaṁ bhavissatī ti.

evaṁ hi te bāhiya sikkhitabbaṁ.

yato kho te bāhiya
diṭṭhe diṭṭhamattaṁ bhavissati,
sute sutamattaṁ bhavissati,
mute mutamattaṁ bhavissati,
viññāte viññātamattaṁ bhavissati,

tato tvaṁ bāhiya na tena; yato tvaṁ bāhiya na tena, tato tvaṁ bāhiya na tattha; yato tvaṁ bāhiya na tattha, tato tvaṁ bāhiya nevidha, na huraṁ, na ubhayam-antare, BJT note: ubhayamantarena - palm leaf book.09 esevanto dukkhassā” ti.

3. atha kho bāhiyassa dārucīriyassa bhagavato imāya saṅkhittāya dhammadesanāya tāvad-eva anupādāya āsavehi cittaṁ vimucci. atha kho bhagavā bāhiyaṁ dārucīriyaṁ iminā saṅkhittena ovādena ovaditvā pakkāmi. atha kho acirapakkantassa bhagavato bāhiyaṁ dārucīriyaṁ gāvī taruṇavacchā adhipātetvā jīvitā voropesi.

[BJT Page 146]

atha kho bhagavā sāvatthiyaṁ piṇḍāya caritvā, pacchābhattaṁ piṇḍapātapaṭikkanto, sambahulehi bhikkhūhi saddhiṁ nagaramhā nikkhamitvā, addasa bāhiyaṁ dārucīriyaṁ kālakataṁ. disvāna, bhikkhū āmantesi: “gaṇhatha bhikkhave bāhiyassa dārucīriyassa sarīrakaṁ, mañcakaṁ āropetvā nīharitvā jhāpetha, thūpañ-cassa karotha, sabrahmacārī vo bhikkhave kālakato” ti.

“evaṁ bhante,” ti kho te bhikkhū bhagavato paṭissutvā, bāhiyassa dārucīriyassa sarīrakaṁ mañcakaṁ āropetvā, nīharitvā jhāpetvā thūpañ-cassa karitvā, yena bhagavā tenupasaṅkamiṁsu, upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā, ekamantaṁ nisīdiṁsu. ekamantaṁ nisinnā kho te bhikkhu bhagavantaṁ etad-avocuṁ: “daḍḍhaṁ bhante bāhiyassa dārucīriyassa sarīraṁ, thūpo cassa kato. tassa kā gati? ko abhisamparāyo?” ti. “paṇḍito bhikkhave bāhiyo dārucīriyo, paccapādi dhammassānudhammaṁ, na ca maṁ dhammādhikaraṇaṁ vihesesi. parinibbuto Editor's note: BJT, parinibbūto, printer's error.10 bhikkhave bāhiyo dārucīriyo” ti.

atha kho bhagavā etam-atthaṁ viditvā, tāyaṁ velāyaṁ imaṁ udānaṁ udānesi:

−⏑−−¦⏑⏑⏑−¦¦−−−−¦⏑−⏑−   navipula
“yattha āpo ca paṭhavī, ~ tejo vāyo na gādhati,

⏑−⏑−¦−−−−¦¦−−−−¦⏑−⏑−   mavipula
na tattha sukkā jotanti, ~ ādicco nappakāsati,

⏑−⏑−¦⏑−−−¦¦⏑−−⏑¦⏑−⏑−
na tattha candimā bhāti,   tamo tattha na vijjati.

⏑−⏑−¦⏑−−−¦¦⏑⏑−−¦⏑−⏑−
yadā ca attanā vedī, ~ muni monena brāhmaṇo,

⏑⏑−−¦⏑−−−¦¦⏑⏑−−¦⏑−⏑−
atha rūpā arūpā ca, ~ sukhadukkhā pamuccatī” ti.

ayam-pi udāno vutto bhagavatā iti me sutan-ti.

Bodhivaggo paṭhamo

tatruddānaṁ Editor's note: BJT, tatruddānaṁ bhavati here, but elsewhere tassuddānaṁ.11 bhavati:

Tayo ca Bodhi Nigrodho ~ te Therā Kassapena ca,
Pāvāya Saṅgāmajī Jaṭilā ~ Bāhiyena te dasā ti.