Nandavaggo tatiyo

3-2: Nandasuttaṁ (22)

1. evaṁ me sutaṁ:
ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati, jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. tena kho pana samayena āyasmā nando bhagavato bhātā mātucchāputto, sambahulānaṁ bhikkhūnaṁ evam-āroceti: “anabhirato ahaṁ āvuso brahmacariyaṁ carāmi, na sakkomi brahmacariyaṁ sandhāretuṁ, sikkhaṁ paccakkhāya hīnāyāvattissāmī” ti.

2. atha kho aññataro bhikkhu yena bhagavā tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā, ekamantaṁ nisīdi. ekamantaṁ nisinno kho so bhikkhu bhagavantaṁ etad-avoca: “āyasmā bhante nando bhagavato bhātā mātucchāputto, sambahulānaṁ bhikkhūnaṁ evam-āroceti: ‘anabhirato ahaṁ āvuso brahmacariyaṁ carāmi, na sakkomi brahmacariyaṁ sandhāretuṁ, sikkhaṁ paccakkhāya hīnāyāvattissāmī’ ” ti.

3. atha kho bhagavā aññataraṁ bhikkhuṁ āmantesi: “ehi tvaṁ bhikkhu mama vacanena nandaṁ bhikkhuṁ āmantehi: ‘satthā taṁ āvuso nanda āmantetī’ ” ti. “evaṁ bhante,” ti kho so bhikkhu bhagavato paṭissutvā, yenāyasmā nando tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā, āyasmantaṁ nandaṁ etad-avoca: “satthā taṁ āvuso nanda āmantetī” ti.

[BJT Page 172]

4. “evam-āvuso” ti kho āyasmā nando tassa bhikkhuno paṭissutvā, yena bhagavā tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā, ekamantaṁ nisīdi. ekamantaṁ nisinnaṁ kho āyasmantaṁ nandaṁ bhagavā etad-avoca: “saccaṁ kira tvaṁ nanda sambahulānaṁ bhikkhūnaṁ evam-ārocesi: ‘anabhirato ahaṁ āvuso brahmacariyaṁ carāmi, na sakkomi brahmacariyaṁ sandhāretuṁ, sikkhaṁ paccakkhāya hīnāyāvattissāmī’? ” ti. “evaṁ bhante,” ti. “kissa pana tvaṁ nanda anabhirato brahmacariyaṁ carasi, na sakkosi brahmacariyaṁ sandhāretuṁ, sikkhaṁ paccakkhāya hīnāyāvattissasī?” ti. “sākiyānī maṁ bhante janapadakalyāṇī gharā nikkhamantassa, upaḍḍhullikhitebhi BJT note: upaḍḍhalikhitehi - ChS. aḍḍhullikhitehi - palm leaf book.01 kesebhi apaloketvā maṁ etad-avoca: ‘tuvaṭaṁ kho ayyaputta āgaccheyyāsī’ ti. so kho ahaṁ bhante tam-anussaramāno, anabhirato brahmacariyaṁ carāmi, na sakkomi brahmacariyaṁ sandhāretuṁ, sikkhaṁ paccakkhāya hīnāyāvattissāmī” ti.

5. atha kho bhagavā āyasmantaṁ nandaṁ bāhāya BJT note: bāhāyaṁ - ChS.02 gahetvā, seyyathā pi nāma balavā puriso sammiñjitaṁ vā bāhaṁ pasāreyya, pasāritaṁ vā bāhaṁ sammiñjeyya, evam-eva jetavane antarahito devesu tavatiṁsesu pāturahosi.

6. tena kho pana samayena pañcamattāni accharāsatāni sakkassa devānam-indassa upaṭṭhānaṁ āgatāni honti kakuṭapādāni. atha kho bhagavā āyasmantaṁ nandaṁ āmantesi: “passasi no tvaṁ nanda imāni pañca accharāsatāni kakuṭapādānī?” ti. “evaṁ bhante,” ti.

7. “taṁ kiṁ maññasi nanda katamā nu kho abhirūpatarā ca dassanīyatarā ca pāsādikatarā ca, sākiyānī vā janapadakalyāṇī, imāni vā pañca accharāsatāni kakuṭapādānī?” ti. “seyyathā pi bhante paluṭṭhamakkaṭī kaṇṇanāsacchinnā, evam-eva kho bhante sākiyānī janapadakalyāṇī, imesaṁ pañcannaṁ accharāsatānaṁ upanidhāya saṅkham-pi na upeti, kalam-pi na upeti, kalabhāgam-pi na upeti, BJT note: saṅkhyam-pi nopeti kalabhāgam-pi nopeti - ChS.03 upanidhim-pi na upeti. atha kho imāni pañca accharāsatāni abhirūpatarāni ceva dassanīyatarāni ca pāsādikatarāni cā” ti.

“abhirama nanda! abhirama nanda! ahaṁ te pāṭibhogo pañcannaṁ accharāsatānaṁ paṭilābhāya kakuṭapādānan!”-ti. “sace me bhante bhagavā pāṭibhogo pañcannaṁ accharāsatānaṁ paṭilābhāya kakuṭapādānaṁ, abhiramissāmahaṁ bhante bhagavati brahmacariye” ti.

[BJT Page 174]

8. atha kho bhagavā āyasmantaṁ nandaṁ bāhāya gahetvā, seyyathā pi nāma balavā puriso sammiñjitaṁ vā bāhaṁ pasāreyya, pasāritaṁ vā bāhaṁ sammiñjeyya, evam-eva devesu tāvatiṁsesu antarahito jetavane pāturahosi.

9. assosuṁ kho bhikkhū: “āyasmā kira nando, bhagavato bhātā mātucchāputto accharānaṁ hetu brahmacariyaṁ carati, bhagavā kirassa pāṭibhogo pañcannaṁ accharāsatānaṁ paṭilābhāya kakuṭapādānan!”-ti. atha kho āyasmato nandassa sahāyakā bhikkhū āyasmantaṁ nandaṁ bhatakavādena ca upakkitakavādena ca samudācaranti: “bhatako kirāyasmā nando, upakkitako kirāyasmā nando, accharānaṁ hetu brahmacariyaṁ carati, bhagavā kirassa pāṭibhogo pañcannaṁ accharāsatānaṁ paṭilābhāya kakuṭapādānan!”-ti

10. atha kho āyasmā nando sahāyakānaṁ bhikkhūnaṁ bhatakavādena ca upakkitakavādena ca, aṭṭīyamāno harāyamāno jigucchamāno, eko vūpakaṭṭho appamatto ātāpī pahitatto viharanto, na cirasseva yassatthāya kulaputtā sammad-eva agārasmā anagāriyaṁ pabbajanti, tad-anuttaraṁ brahmacariyapariyosānaṁ, diṭṭheva dhamme sayaṁ abhiññā sacchikatvā upasampajja vihāsi: “khīṇā jāti, vūsitaṁ brahmacariyaṁ, kataṁ karaṇīyaṁ, nāparaṁ itthattāyā” ti abbhaññāsi. aññataro ca kho panāyasmā nando arahataṁ ahosi.

11. atha kho aññatarā devatā abhikkantāya rattiyā, abhikkantavaṇṇā kevalakappaṁ jetavanaṁ obhāsetvā, yena bhagavā tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā, ekamantaṁ aṭṭhāsi. ekamantaṁ ṭhitā kho sā devatā bhagavantaṁ etad-avoca: “āyasmā bhante nando bhagavato bhātā mātucchāputto, āsavānaṁ khayā anāsavaṁ cetovimuttiṁ paññāvimuttiṁ, diṭṭheva dhamme sayaṁ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharatī” ti. bhagavato pi kho ñāṇaṁ udapādi: “nando āsavānaṁ khayā anāsavaṁ cetovimuttiṁ paññāvimuttiṁ, diṭṭheva dhamme sayaṁ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharatī” ti.

12. atha kho āyasmā nando tassā rattiyā accayena yena bhagavā tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā, ekamantaṁ nisīdi. ekamantaṁ nisinno kho āyasmā nando bhagavantaṁ etad-avoca: “yaṁ me bhante bhagavā pāṭibhogo - pañcannaṁ accharāsatānaṁ paṭilābhāya kakuṭapādānaṁ - muñcām-ahaṁ bhante bhagavantaṁ etasmā paṭissavā” ti. “mayā pi kho te nanda BJT note: mayā pi kho nanda - ChS.04 cetasā ceto paricca vidito: ‘nando āsavānaṁ khayā anāsavaṁ cetovimuttiṁ paññāvimuttiṁ diṭṭheva dhamme sayaṁ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharatī’ ti.

[BJT Page 176]

13. devatā pi me etam-atthaṁ ārocesi: ‘āyasmā bhante nando bhagavato bhātā mātucchāputto āsavānaṁ khayā anāsavaṁ cetovimuttiṁ paññāvimuttiṁ, diṭṭheva dhamme sayaṁ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharatī’ ti. yad-eva kho te nanda anupādāya āsavehi cittaṁ vimuttaṁ, BJT note: vimucci - ChS.05 athāhaṁ mutto etasmā paṭissavā” ti.

14. atha kho bhagavā etam-atthaṁ viditvā, tāyaṁ velāyaṁ imaṁ udānaṁ udānesi:

−⏑−−¦−−−−¦¦−⏑−−¦⏑−⏑−
“yassa nittiṇṇo paṅko ca, BJT note: yassa tiṇṇokāmapaṅko - Dhammapada commentary.06 ~ maddito kāmakaṇṭako,

−−⏑−¦⏑−−−¦¦⏑⏑−−⏑¦⏑−⏑⏑⏑−−
mohakkhayaṁ anuppatto, ~ sukhadukkhesu na vedhati BJT note: sukhadukkhe na vedhati - ChS; which is an attempt to regularise the metre.07 sa bhikkhū” ti. Metre: sabhikkhu appears to be hypermetrical, and has probably crept into the text in imitation of the last line in the next verse.08