Meghiyavaggo catuttho

4-5: Nāgasuttaṁ (35)

1. evaṁ me sutaṁ:
ekaṁ samayaṁ bhagavā kosambiyaṁ viharati, ghositārāme. tena kho pana samayena bhagavā ākiṇṇo viharati bhikkhūhi bhikkhunīhi upāsakehi upāsikāhi rājūhi rājamahāmattehi titthiyehi titthiyasāvakehi, ākiṇṇo dukkhaṁ, na phāsu viharati.

2. atha kho bhagavato etad-ahosi: “ahaṁ kho etarahi ākiṇṇo viharāmi bhikkhūhi bhikkhunīhi upāsakehi upāsikāhi rājūhi rājamahāmattehi titthiyehi titthiyasāvakehi, ākiṇṇo dukkhaṁ, na phāsu viharāmi. yannūnāhaṁ eko gaṇamhā vūpakaṭṭho Editor's note: BJT, vupakaṭṭho, printer's error.01 vihareyyan”-ti.

3. atha kho bhagavā pubbanhasamayaṁ nivāsetvā, pattacīvaram-ādāya, kosambiyaṁ piṇḍāya pāvisi. kosambiyaṁ piṇḍāya caritvā, pacchābhattaṁ piṇḍapātapaṭikkanto, sāmaṁ senāsanaṁ saṁsāmetvā, pattacīvaram-ādāya, anāmantetvā upaṭṭhāke, anapaloketvā bhikkhusaṅghaṁ, eko adutiyo, yena pārileyyakaṁ tena cārikaṁ pakkāmi. anupubbena cārikaṁ caramāno yena pārileyyakaṁ tad-avasari. tatra sudaṁ bhagavā pārileyyake viharati, rakkhitavanasaṇḍe bhaddasālamūle.

4. aññataro pi kho hatthināgo ākiṇṇo viharati hatthīhi hatthinīhi hatthikalabhehi hatthicchāpehi. BJT note: hatthicchāpakehi - palm leaf book; here and also below.02 chinnaggāni ceva tiṇāni khādati, obhaggobhaggañ-cassa sākhābhaṅgaṁ khādanti. āvilāni ca pānīyāni pivati, ogāhā cassa uttiṇṇassa hatthiniyo kāyaṁ upanighaṁsantiyo gacchanti, ākiṇṇo dukkhaṁ, na phāsu viharati.

atha kho tassa hatthināgassa etad-ahosi: “ahaṁ kho etarahi ākiṇṇo viharāmi hatthīhi hatthinīhi hatthikalabhehi hatthicchāpehi. chinnaggāni ceva tiṇāni khādāmi, obhaggobhaggañ-ca me sākhābhaṅgaṁ khādanti. āvilāni Editor's note: BJT, avilāni, printer's error, correct elsewhere.03 ca pānīyāni pivāmi, ogāhā ca me uttiṇṇassa hatthiniyo kāyaṁ upanighaṁsantiyo gacchanti, ākiṇṇo dukkhaṁ, na phāsu viharāmi. yannūnāhaṁ eko gaṇamhā vūpakaṭṭho vihareyyan”-ti.

5. atha kho so hatthināgo, yūthā apakkamma, yena pārileyyakaṁ rakkhitavanasaṇḍo bhaddasālamūlaṁ, yena bhagavā tenupasaṅkami. tatra sudaṁ BJT note: upasaṅkamitvā, tatrasudaṁ - Thai.04 so hatthināgo, yasmiṁ padese bhagavā viharati, taṁ padesaṁ appaharitañ-ca karoti, soṇḍāya bhagavato pānīyaṁ paribhojanīyañ-ca upaṭṭhapeti. BJT note: upaṭṭhapeti - ChS.05

[BJT Page 210]

6. atha kho bhagavato rahogatassa patisallīnassa, evaṁ cetaso parivitakko udapādi: “ahaṁ kho pubbe ākiṇṇo vihāsiṁ bhikkhūhi bhikkhunīhi upāsakehi upāsikāhi rājūhi rājamahāmattehi titthiyehi titthiyasāvakehi, ākiṇṇo dukkhaṁ, na phāsu vihāsiṁ. somhi Editor's note: BJT: sombhi here, but cf. below.06 etarahi anākiṇṇo viharāmi bhikkhūhi bhikkhunīhi upāsakehi upāsikāhi rājūhi rājamahāmattehi titthiyehi titthiyasāvakehi, anākiṇṇo sukhaṁ phāsu viharāmī” ti.

7. tassa pi kho hatthināgassa evaṁ cetaso parivitakko udapādi: “ahaṁ kho pubbe ākiṇṇo vihāsiṁ hatthīhi hatthinīhi hatthikalabhehi hatthicchāpehi. chinnaggāni ceva tiṇāni khādiṁ, obhaggobhaggañ-ca me sākhābhaṅgaṁ khādiṁsu. āvilāni ca pānīyāni pivāsiṁ, ogāhā ca me uttiṇṇassa hatthiniyo kāyaṁ upanighaṁsantiyo agamaṁsu, ākiṇṇo dukkhaṁ na phāsu vihāsiṁ. somhi etarahi anākiṇṇo viharāmi hatthīhi hatthinīhi hatthikalabhehi hatthicchāpehi. acchinnaggāni ceva tiṇāni khādāmi, obhaggobhaggañ-ca me sākhābhaṅgaṁ na khādanti. anāvilāni ca pānīyāni pivāmi, ogāhā ca me uttiṇṇassa hatthiniyo na kāyaṁ upanighaṁsantiyo gacchanti. anākiṇṇo sukhaṁ phāsu viharāmī” ti.

8. atha kho bhagavā attano ca pavivekaṁ viditvā, tassa ca hatthināgassa cetasā cetoparivitakkamaññāya, tāyaṁ velāyaṁ imaṁ udānaṁ udānesi:

−−−−¦⏑−−−¦¦−−−−¦⏑−⏑−
“etaṁ nāgassa nāgena ~ īsādantassa hatthino,

⏑−⏑−¦−−−−¦¦⏑−−⏑¦⏑− ⏑−   mavipula
sameti cittaṁ cittena: ~ yad-eko ramate BJT note: ramati - everywhere else. Editor's note: the footnote should read ramatī here.07 vane” ti.