Soṇavaggo pañcamo

5-3: Suppabuddhakuṭṭhisuttaṁ (43)

1. evaṁ me sutaṁ:
ekaṁ samayaṁ bhagavā rājagahe viharati, veḷuvane kalandakanivāpe. tena kho pana samayena rājagahe suppabuddho nāma kuṭṭhi ahosi, manussadaḷiddo manussakapaṇo manussavarāko.

2. tena kho pana samayena bhagavā mahatiyā parisāya parivuto dhammaṁ desento nisinno hoti. addasā kho suppabuddho kuṭṭhi taṁ mahājanakāyaṁ dūrato va sannipatitaṁ. disvānassa etad-ahosi: “nissaṁsayaṁ kho ettha kiñci khādanīyaṁ vā bhojanīyaṁ vā bhājiyissati. yannūnāhaṁ yena so mahājanakāyo tenupasaṅkameyyaṁ. appeva nāmettha kiñci khādanīyaṁ vā bhojanīyaṁ vā labheyyanti.”

[BJT Page 224]

3. atha kho suppabuddho kuṭṭhi yena so mahājanakāyo tenupasaṅkami. addasā kho suppabuddho kuṭṭhi bhagavantaṁ mahatiyā parisāya parivutaṁ dhammaṁ desentaṁ nisinnaṁ. disvānassa etad-ahosi: “na kho ettha kiñci khādanīyaṁ vā bhojanīyaṁ vā bhājiyati, samaṇo ayaṁ gotamo parisatiṁ dhammaṁ deseti. yannūnāham-pi dhammaṁ suṇeyyanti.” tattheva ekamantaṁ nisīdi. “aham-pi dhammaṁ sossāmī” ti. atha kho bhagavā sabbāvantaṁ parisaṁ cetasā cetoparicca manasākāsi: “ko nu kho idha bhabbo dhammaṁ viññātun?”-ti.

4. addasā kho bhagavā suppabuddhaṁ kuṭṭhiṁ tassaṁ parisāyaṁ nisinnaṁ, disvānassa etad-ahosi: “ayaṁ kho idha bhabbo dhammaṁ viññātun”-ti, suppabuddhaṁ kuṭṭhiṁ ārabbha ānupubbīkathaṁ BJT note: anupubbīkathaṁ - palm leaf book; also seen somewhere else.01 kathesi, seyyathīdaṁ: dānakathaṁ, sīlakathaṁ, saggakathaṁ, kāmānaṁ ādīnavaṁ okāraṁ saṅkilesaṁ, nekkhamme ca ānisaṁsaṁ pakāsesi. yadā bhagavā aññāsi suppabuddhaṁ kuṭṭhiṁ kallacittaṁ muducittaṁ vinīvaraṇacittaṁ udaggacittaṁ pasannacittaṁ, atha yā buddhānaṁ sāmukkaṁsikā dhammadesanā taṁ pakāsesi: dukkhaṁ samudayaṁ nirodhaṁ maggaṁ. seyyathā pi nāma suddhaṁ vatthaṁ apagatakālakaṁ sammad-eva rajanaṁ patigaṇheyya, evam-eva suppabuddhassa kuṭṭhissa tasmiṁ yeva āsane virajaṁ vītamalaṁ dhammacakkhuṁ udapādi: “yaṁ kiñci samudayadhammaṁ, sabbaṁ taṁ nirodhadhamman” -ti.

5. atha kho suppabuddho kuṭṭhi diṭṭhadhammo pattadhammo viditadhammo pariyogāḷhadhammo tiṇṇavicikiccho vigatakathaṁkatho vesārajjappatto aparappaccayo satthusāsane, uṭṭhāyāsanā yena bhagavā tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā, Editor's note: BJT, abhīvādetvā, printer's error, correct elsewhere.02 ekamantaṁ nisīdi. ekamantaṁ nisinno kho suppabuddho kuṭṭhi bhagavantaṁ etad-avoca: “abhikkantaṁ bhante, abhikkantaṁ bhante, seyyathā pi bhante nikkujjitaṁ vā ukkujjeyya, paṭicchannaṁ vā vivareyya, mūḷhassa vā maggaṁ ācikkheyya, andhakāre vā telapajjotaṁ dhāreyya cakkhumanto rūpāni dakkhintī ti. evam-eva bhagavatā anekapariyāyena dhammo pakāsito. esāhaṁ bhante bhagavantaṁ saraṇaṁ gacchāmi, dhammañ-ca bhikkhusaṅghañ-ca. upāsakaṁ maṁ bhagavā dhāretu ajjatagge pāṇupetaṁ saraṇaṁ gatan”-ti.

6. atha kho suppabuddho kuṭṭhi bhagavatā dhammiyā kathāya sandassito, samādapito, samuttejito, sampahaṁsito, bhagavato bhāsitaṁ abhinanditvā anumoditvā uṭṭhāyāsanā bhagavantaṁ abhivādetvā padakkhiṇaṁ katvā, pakkāmi.

[BJT Page 226]

atha kho suppabuddhaṁ kuṭṭhiṁ acirapakkantaṁ BJT note: atha kho suppabuddhaṁ acirapakkantaṁ - palm leaf book.03 gāvī taruṇavacchā adhipātetvā jīvitā voropesi.

7. atha kho sambahulā bhikkhū yena bhagavā tenupasaṅkamiṁsu, upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā, ekamantaṁ nisīdiṁsu. ekamantaṁ nisinnā kho te bhikkhū bhagavantaṁ etad-avocuṁ: “yo so bhante suppabuddho nāma kuṭṭhi bhagavatā dhammiyā kathāya sandassito, samādapito, samuttejito, sampahaṁsito, so kālakato. tassa kā gati, ko abhisamparāyo?” ti

8. “paṇḍito bhikkhave suppabuddho kuṭṭhi, paccapādi dhammassānudhammaṁ, na ca maṁ dhammādhikaraṇaṁ vihesesi. suppabuddho Editor's note: BJT, sūppabuddho, printer's error, correct elsewhere.04 bhikkhave kuṭṭhi tiṇṇaṁ saṁyojanānaṁ parikkhayā, sotāpanno avinipātadhammo niyato sambodhiparāyano” ti.

9. evaṁ vutte, aññataro bhikkhu bhagavantaṁ etad-avoca: “ko nu kho bhante hetu, ko paccayo yena suppabuddho kuṭṭhi ahosi, manussadaḷiddo manussakapaṇo manussavarāko?” ti.

10. “bhūtapubbaṁ bhikkhave suppabuddho kuṭṭhi imasmiṁ yeva rājagahe seṭṭhiputto ahosi. so uyyānabhūmiṁ niyyanto addasa tagarasikhiṁ paccekabuddhaṁ nagaraṁ piṇḍāya pavisantaṁ, disvānassa etad-ahosi: “kvāyaṁ kuṭṭhi kuṭṭhicīvarena hi vicaratī?” ti, niṭṭhuhitvā apasabyato BJT note: apasabyāmato - Thai; apasāda - Dhammapada commentary; apasahavyataṁ = ivetaṭa nisise ??05 karitvā pakkāmi. so tassa kammassa vipākena bahūni vassāni bahūni vassasatāni, bahūni vassasahassāni bahūni vassasatasahassāni niraye paccittha. tasseva kammassa vipākāvasesena imasmiṁ yeva rājagahe kuṭṭhi ahosi, manussadaḷiddo manussakapaṇo manussavarāko. so tathāgatappaveditaṁ dhammavinayaṁ āgamma saddhaṁ samādiyi, sīlaṁ samādiyi, sutaṁ samādiyi, cāgaṁ samādiyi, paññaṁ samādiyi. so tathāgatappaveditaṁ dhammavinayaṁ āgamma saddhaṁ samādiyitvā, sīlaṁ samādiyitvā, sutaṁ samādiyitvā, cāgaṁ samādiyitvā, paññaṁ samidiyitvā, kāyassa bhedā, paraṁ maraṇā, sugatiṁ saggaṁ lokaṁ upapanno, devānaṁ tāvatiṁsānaṁ sahabyataṁ. so tattha aññe deve atirocati vaṇṇena ceva yasasā cā” ti.

11. atha kho bhagavā etam-atthaṁ viditvā, tāyaṁ velāyaṁ imaṁ udānaṁ udānesi:

−⏑−⏑¦⏑−⏑−¦¦−⏑−−¦⏑−⏑−   Anuṭṭḥubha
“cakkhumā visamāniva ~ vijjamāne parakkame,

−⏑−−¦⏑−−−¦¦−−⏑⏑¦⏑−⏑−
paṇḍito jīvalokasmiṁ ~ pāpāni parivajjaye” ti.

[BJT Page 228]