Soṇavaggo pañcamo

5-6: Soṇasuttaṁ (46)

1. evaṁ me sutaṁ:
ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati, jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. tena kho pana samayena āyasmā mahākaccāyano avantisu viharati, kuraraghare pavatte pabbate. tena kho pana samayena soṇo upāsako kuṭikaṇṇo āyasmato mahākaccāyanassa upaṭṭhāko hoti. atha kho soṇassa upāsakassa kuṭikaṇṇassa rahogatassa patisallīṇassa Editor's note: note that BJT writes paṭisallīṇ- in this sutta, but paṭisallīn- elsewhere, (also normally paṭisallān-).01 evaṁ cetaso parivitakko udapādi: “yathā yathā kho ayyo mahākaccāyano dhammaṁ deseti, na-y-idaṁ sukaraṁ agāraṁ ajjhāvasatā ekantaparipuṇṇaṁ, ekantaparisuddhaṁ saṅkhalikhitaṁ brahmacariyaṁ carituṁ. yannūnāhaṁ kesamassuṁ ohāretvā kāsāyāni vatthāni acchādetvā agārasmā anagāriyaṁ pabbajeyyan”-ti.

[BJT Page 240]

2. atha kho soṇo upāsako kuṭikaṇṇo yenāyasmā mahākaccāyano tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā āyasmantaṁ mahākaccāyanaṁ abhivādetvā, ekamantaṁ nisīdi. ekamantaṁ nisinno kho soṇo upāsako kuṭikaṇṇo āyasmantaṁ mahākaccāyanaṁ etad-avoca: “idha mayhaṁ bhante rahogatassa patisallīṇassa evaṁ cetaso parivitakko udapādi: ‘yathā yathā kho ayyo mahākaccāyano dhammaṁ deseti, na-y-idaṁ sukaraṁ agāraṁ ajjhāvasatā ekantaparipuṇṇaṁ, ekantaparisuddhaṁ saṅkhalikhitaṁ brahmacariyaṁ carituṁ. yannūnāhaṁ kesamassuṁ ohāretvā kāsāyāni vatthāni acchādetvā, agārasmā anagāriyaṁ pabbajeyyan’-ti. pabbājetu maṁ bhante ayyo mahākaccāyano” ti.

3. evaṁ vutte, āyasmā mahākaccāyano soṇaṁ upāsakaṁ kuṭikaṇṇaṁ etad-avoca: “dukkaraṁ kho soṇa yāvajīvaṁ ekabhattaṁ ekaseyyaṁ brahmacariyaṁ, iṅgha tvaṁ soṇa tattheva agārikabhūto samāno, buddhānaṁ sāsanaṁ anuyuñja, kālayuttaṁ ekabhattaṁ ekaseyyaṁ brahmacariyan”-ti. atha kho soṇassa upāsakassa kuṭikaṇṇassa yo ahosi pabbajjābhisaṅkhāro so paṭippassambhi.

4. dutiyam-pi kho soṇassa upāsakassa kuṭikaṇṇassa rahogatassa patisallīṇassa evaṁ cetaso parivitakko udapādi: “yathā yathā kho ayyo mahākaccāyano dhammaṁ deseti, na-y-idaṁ sukaraṁ agāraṁ ajjhāvasatā ekantaparipuṇṇaṁ, ekantaparisuddhaṁ saṅkhalikhitaṁ brahmacariyaṁ carituṁ. yannūnāhaṁ kesamassuṁ ohāretvā kāsāyāni vatthāni acchādetvā, agārasmā anagāriyaṁ pabbajeyyan”-ti. dutiyam-pi kho soṇo upāsako kuṭikaṇṇo yenāyasmā mahākaccāyano tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā āyasmantaṁ mahākaccāyanaṁ abhivādetvā, ekamantaṁ nisīdi. ekamantaṁ nisinno kho soṇo upāsako kuṭikaṇṇo, Editor's note: the passage āyasmantaṁ mahākaccāyanaṁ abhivādetvā, ekamantaṁ nisīdi. ekamantaṁ nisinno kho soṇo upāsako kuṭikaṇṇo is missing in BJT by mistake, restored in this edition.02 āyasmantaṁ mahākaccāyanaṁ etad-avoca: “idha mayhaṁ bhante rahogatassa patisallīṇassa evaṁ cetaso parivitakko udapādi: ‘yathā yathā kho ayyo mahākaccāyano dhammaṁ deseti, na-y-idaṁ sukaraṁ agāraṁ ajjhāvasati ekantaparipuṇṇaṁ, ekantaparisuddhaṁ saṅkhalikhitaṁ brahmacariyaṁ carituṁ. yannūnāhaṁ kesamassuṁ ohāretvā kāsāyāni vatthāni acchādetvā, agārasmā anagāriyaṁ pabbajeyyan’-ti. pabbājetu maṁ bhante ayyo mahākaccāyano” ti.

[BJT Page 242]

5. dutiyam-pi kho āyasmā mahākaccāyano soṇaṁ upāsakaṁ kuṭikaṇṇaṁ etad-avoca: “dukkaraṁ kho soṇa yāvajīvaṁ ekabhattaṁ ekaseyyaṁ brahmacariyaṁ, iṅgha tvaṁ soṇa tattheva agārikabhūto samāno, buddhānaṁ sāsanaṁ anuyuñja, kālayuttaṁ ekabhattaṁ ekaseyyaṁ brahmacariyan”-ti. dutiyam-pi kho soṇassa upāsakassa kuṭikaṇṇassa yo ahosi pabbajjābhisaṅkhāro so paṭippassambhi.

6. tatiyam-pi kho soṇassa upāsakassa kuṭikaṇṇassa rahogatassa patisallīṇassa evaṁ cetaso parivitakko udapādi: “yathā yathā kho ayyo mahākaccāyano dhammaṁ deseti, na-y-idaṁ sukaraṁ agāraṁ ajjhāvasatā ekantaparipuṇṇaṁ, ekantaparisuddhaṁ saṅkhalikhitaṁ brahmacariyaṁ carituṁ. yannūnāhaṁ kesamassuṁ ohāretvā kāsāyāni vatthāni acchādetvā, agārasmā anagāriyaṁ pabbajeyyan”-ti. tatiyam-pi kho soṇo upāsako kuṭikaṇṇo yenāyasmā mahākaccāyano tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā āyasmantaṁ mahākaccāyanaṁ abhivādetvā, ekamantaṁ nisīdi. ekamantaṁ nisinno kho soṇo upāsako kuṭikaṇṇo āyasmantaṁ mahākaccāyanaṁ etad-avoca: “idha mayhaṁ bhante rahogatassa patisallīṇassa evaṁ cetaso parivitakko udapādi: ‘yathā yathā kho ayyo mahākaccāyano dhammaṁ deseti, na-y-idaṁ sukaraṁ agāraṁ ajjhāvasatā ekantaparipuṇṇaṁ ekantaparisuddhaṁ saṅkhalikhitaṁ brahmacariyaṁ carituṁ. yannūnāhaṁ kesamassuṁ ohāretvā kāsāyāni vatthāni acchādetvā, agārasmā anagāriyaṁ pabbajeyyan’-ti. pabbājetu maṁ bhante ayyo mahākaccāyano” ti.

7. atha kho āyasmā mahākaccāyano soṇaṁ upāsakaṁ kuṭikaṇṇaṁ pabbājesi. tena kho pana samayena avantidakkhiṇāpatho appabhikkhuko hoti. atha kho āyasmā mahākaccāyano tiṇṇaṁ vassānaṁ accayena, kicchena kasirena tato tato dasavaggaṁ bhikkhusaṅghaṁ sannipātetvā, āyasmantaṁ soṇaṁ upasampādesi.

8. atha kho āyasmato soṇassa vassaṁ vutthassa, rahogatassa patisallīṇassa evaṁ cetaso parivitakko udapādi: “na kho me so bhagavā sammukhā diṭṭho, api ca suto yeva me so bhagavā īdiso ca īdiso cā ti. sace maṁ upajjhāyo anujāneyya gaccheyyāhaṁ taṁ bhagavantaṁ dassanāya arahantaṁ sammāsambuddhan”-ti. atha kho āyasmā soṇo sāyanhasamayaṁ patisallāṇā vuṭṭhito, yenāyasmā mahākaccāyano tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā āyasmantaṁ mahākaccāyanaṁ abhivādetvā, ekamantaṁ nisīdi. ekamantaṁ nisinno kho āyasmā soṇo āyasmantaṁ mahākaccāyanaṁ etad-avoca: “idha mayhaṁ bhante rahogatassa patisallīṇassa evaṁ cetaso parivitakko udapādi: “na kho me so bhagavā sammukhā diṭṭho, api ca suto yeva me so bhagavā īdiso ca īdiso cā ti. sace maṁ upajjhāyo anujāneyya gaccheyyāhaṁ taṁ bhagavantaṁ dassanāya arahantaṁ sammāsambuddhan”-ti. “sādhu sādhu soṇa gaccha tvaṁ soṇa, taṁ bhagavantaṁ dassanāya arahantaṁ sammāsambuddhan-ti.

[BJT Page 244]

9. dakkhissasi tvaṁ soṇa taṁ bhagavantaṁ pāsādikaṁ pasādanīyaṁ santindriyaṁ santamānasaṁ uttamasamathadamathamanuppattaṁ dantaṁ guttaṁ yatindriyaṁ nāgaṁ. disvāna, mama vacanena bhagavato pāde sirasā vandāhi, appābādhaṁ appātaṅkaṁ lahuṭṭhānaṁ balaṁ phāsuvihārañ-ca puccha: BJT note: pucchāhī-ti - ChS.03 ‘upajjhāyo me bhante āyasmā mahākaccāyano, bhagavato pāde sirasā vandati, appābādhaṁ appātaṅkaṁ lahuṭṭhānaṁ balaṁ phāsuvihārañ-ca pucchatī?’ ” ti. “evaṁ bhante,” ti kho āyasmā soṇo āyasmato mahākaccāyanassa bhāsitaṁ abhinanditvā anumoditvā, āyasmantaṁ mahākaccāyanaṁ abhivādetvā, padakkhiṇaṁ katvā, senāsanaṁ saṁsāmetvā, pattacīvaram-ādāya, yena sāvatthī tena cārikaṁ pakkāmi. anupubbena cārikaṁ caramāno yena sāvatthī, Editor's note: BJT, sāvatthi, printer's error, correct elsewhere.04 jetavanaṁ anāthapiṇḍikassa ārāmo yena bhagavā tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā, ekamantaṁ nisīdi. ekamantaṁ nisinno kho āyasmā soṇo bhagavantaṁ etad-avoca: “upajjhāyo me bhante āyasmā mahākaccāyano bhagavato pāde sirasā vandati, appābādhaṁ appātaṅkaṁ lahuṭṭhānaṁ balaṁ phāsuvihārañ-ca pucchatī” ti. “kacci bhikkhu khamanīyaṁ? kacci yāpanīyaṁ? kaccisi appakilamathena addhānaṁ āgato? na ca piṇḍakena kilantosī?” ti “khamanīyaṁ bhagavā, yāpanīyaṁ bhagavā, appakilamathena cāhaṁ bhante addhānaṁ āgato, na ca piṇḍakena kilantomhī” ti.

10. atha kho bhagavā āyasmantaṁ ānandaṁ āmantesi: “imassānanda āgantukassa bhikkhuno senāsanaṁ paññāpehī” ti. atha kho āyasmato ānandassa etad-ahosi: “yassa kho maṁ bhagavā āṇāpeti: ‘imassānanda āgantukassa bhikkhuno senāsanaṁ paññāpehī’ ti, icchati bhagavā tena bhikkhunā saddhiṁ ekavihāre vatthuṁ. icchati bhagavā āyasmatā soṇena saddhiṁ ekavihāre vatthuṁ, yasmiṁ vihāre bhagavā viharati, tasmiṁ vihāre āyasmato soṇassa senāsanaṁ paññāpesi.” atha kho bhagavā bahudevarattiṁ abbhokāse nisajjāya vītināmetvā, pāde pakkhāletvā vihāraṁ pāvisi. āyasmā pi kho soṇo bahudevarattiṁ abbhokāse nisajjāya vītināmetvā, pāde pakkhāletvā vihāraṁ pāvisi. atha kho bhagavā rattiyā paccūsasamayaṁ paccuṭṭhāya, āyasmantaṁ soṇaṁ ajjhesi: “paṭibhātu taṁ bhikkhu dhammo BJT note: dhammaṁ - palm leaf book.05 bhāsitun”-ti. “evaṁ bhante,” ti kho āyasmā soṇo bhagavato paṭissutvā, soḷasa aṭṭhakavaggikāni sabbāneva sarena abhaṇī. atha kho bhagavā āyasmato soṇassa sarabhaññapariyosāne abbhanumodi: “sādhu sādhu bhikkhu, suggahitāni bhikkhu, soḷasa aṭṭhakavaggikāni sumanasikatāni supadhārītāni, kalyāṇiyāsi BJT note: kalyāṇiyāva - ChS.06 vācāya samannāgato vissaṭṭhāya aneḷagalāya atthassa viññāpaniyā. kativassosi tvaṁ bhikkhū?” ti. “ekavasso ahaṁ bhagavā” ti. “kissa pana tvaṁ bhikkhu evaṁ ciraṁ akāsī?” ti “ciradiṭṭho me bhante kāmesu ādīnavo, api ca sambādho gharāvāso bahukicco bahukaraṇīyo” ti.

11. atha kho bhagavā etam-atthaṁ viditvā, tāyaṁ velāyaṁ imaṁ udānaṁ udānesi:

−−−−¦⏑−−−¦¦−−−−¦⏑−⏑−
“disvā ādīnavaṁ loke, ~ ñatvā dhammaṁ nirūpadhiṁ,

⏑−⏑⏑¦⏑−−−¦¦−−⏑⏑¦⏑−⏑−
ariyo na ramatī pāpe, ~ pāpe na ramatī sucī” ti.

[BJT Page 246]