Jaccandhavaggo chaṭṭho.

6-4: Paṭhamanānātitthiyasuttaṁ (54)

1. evaṁ me sutaṁ: ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati, jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. tena kho pana samayena sambahulā nānātitthiyā samaṇabrāhmaṇaparibbājakā BJT note: samaṇabrāhmanā (paribbājakā) - in some books; here and in similar places below.01 sāvatthiyaṁ paṭivasanti, nānādiṭṭhikā nānākhantikā nānārucikā nānādiṭṭhinissayanissitā:

santeke samaṇabrāhmaṇā evaṁvādino evaṁdiṭṭhino: “sassato loko - idam-eva saccaṁ mogham-aññan”-ti. (1)
santi paneke samaṇabrāhmaṇā evaṁvādino evaṁdiṭṭhino: “asassato loko - idam-eva saccaṁ mogham-aññan”-ti. (2)

santeke samaṇabrāhmaṇā evaṁvādino evaṁdiṭṭhino: “antavā loko - idam-eva saccaṁ mogham-aññan”-ti. (3)
santi paneke samaṇabrāhmanā evaṁvādino evaṁdiṭṭhino: “anantavā loko - idam-eva saccaṁ mogham-aññan”-ti. (4)

santeke samaṇabrāhmaṇā evaṁvādino evaṁdiṭṭhino: “taṁ jīvaṁ taṁ sarīraṁ - idam-eva saccaṁ mogham-aññan”-ti. (5)
santi paneke samaṇabrāhmaṇā evaṁvādino evaṁdiṭṭhino: “aññaṁ jīvaṁ aññaṁ sarīraṁ - idam-eva saccaṁ mogham-aññan”-ti. (6)

[BJT Page 260]

santeke samaṇabrāhmaṇā evaṁvādino evaṁdiṭṭhino: “hoti tathāgato param-maranā - idam-eva saccaṁ mogham-aññan”-ti. (7)
santi paneke samaṇabrāhmaṇā evaṁvādino evaṁdiṭṭhino: “na hoti tathāgato param-maranā - idam-eva saccaṁ mogham-aññan”-ti. (8)

santeke samaṇabrāhmaṇā evaṁvādino evaṁdiṭṭhino: “hoti ca na hoti ca tathāgato param-maranā - idam-eva saccaṁ mogham-aññan”-ti. (9)
santi paneke samaṇabrāhmaṇā evaṁvādino evaṁdiṭṭhino: “neva hoti ca, na na hoti ca tathāgato param-maraṇā - idam-eva saccaṁ mogham-aññan”-ti. (10)

te bhaṇḍanajātā kalahajātā vivādāpannā aññam-aññaṁ mukhasattīhi vitudantā viharanti: “ediso dhammo nediso dhammo; nediso dhammo ediso dhammo” ti.

2. atha kho sambahulā bhikkhū pubbanhasamayaṁ nivāsetvā, pattacīvaram-ādāya, sāvatthiṁ piṇḍāya pavisiṁsu. sāvatthiyaṁ piṇḍāya caritvā, pacchābhattaṁ piṇḍapātapaṭikkantā, yena bhagavā tenupasaṅkamiṁsu, upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā, ekamantaṁ nisīdiṁsu, ekamantaṁ nisinnā kho te bhikkhū bhagavantaṁ etad-avocuṁ: “idha bhante sambahulā nānātitthiyā samaṇabrāhmaṇaparibbājakā sāvatthiyaṁ paṭivasanti, nānādiṭṭhikā nānākhantikā nānārucikā nānādiṭṭhinissayanissitā.

santeke samaṇabrāhmaṇā evaṁvādino evaṁdiṭṭhino: ‘sassato loko - idam-eva saccaṁ mogham-aññan’-ti. (1)
santi paneke samaṇabrāhmaṇā evaṁvādino evaṁdiṭṭhino: ‘asassato loko - idam-eva saccaṁ mogham-aññan’-ti. (2)

santeke samaṇabrāhmaṇā evaṁvādino evaṁdiṭṭhino: ‘antavā loko - idam-eva saccaṁ mogham-aññan’-ti. (3)
santi paneke samaṇabrāhmanā evaṁvādino evaṁdiṭṭhino: ‘anantavā loko - idam-eva saccaṁ mogham-aññan’-ti. (4)

santeke samaṇabrāhmaṇā evaṁvādino evaṁdiṭṭhino: ‘taṁ jīvaṁ taṁ sarīraṁ - idam-eva saccaṁ mogham-aññan’-ti. (5)
santi paneke samaṇabrāhmaṇā evaṁvādino evaṁdiṭṭhino: ‘aññaṁ jīvaṁ aññaṁ sarīraṁ - idam-eva saccaṁ mogham-aññan’-ti. (6)

santeke samaṇabrāhmaṇā evaṁvādino evaṁdiṭṭhino: ‘hoti tathāgato param-maranā - idam-eva saccaṁ mogham-aññan’-ti. (7)
santi paneke samaṇabrāhmaṇā evaṁvādino evaṁdiṭṭhino: ‘na hoti tathāgato param-maranā - idam-eva saccaṁ mogham-aññan’-ti. (8)

santeke samaṇabrāhmaṇā evaṁvādino evaṁdiṭṭhino: ‘hoti ca na hoti ca tathāgato param-maranā - idam-eva saccaṁ mogham-aññan’-ti. (9)
santi paneke samaṇabrāhmaṇā evaṁvādino evaṁdiṭṭhino: ‘neva hoti ca, na na hoti ca tathāgato param-maraṇā - idam-eva saccaṁ mogham-aññan’-ti. (10)

te bhaṇḍanajātā kalahajātā vivādāpannā aññam-aññaṁ mukhasattīhi vitudantā viharanti: ‘ediso dhammo nediso dhammo; nediso dhammo ediso dhammo’ ” ti.

3. “aññatitthiyā bhikkhave paribbājakā andhā, acakkhukā, atthaṁ na jānanti, BJT note: te atthaṁ na jānanti - ChS.02 anatthaṁ na jānanti, dhammaṁ na jānanti, adhammaṁ na jānanti. te atthaṁ ajānantā, anatthaṁ ajānantā, dhammaṁ ajānantā, adhammaṁ ajānantā, bhaṇḍanajātā kalahajātā vivādāpannā aññam-aññaṁ mukhasattīhi vitudantā viharanti: ‘ediso dhammo nediso dhammo; nediso dhammo ediso dhammo’ ti.

4. bhūtapubbaṁ bhikkhave imissāyeva sāvatthiyā aññataro rājā ahosi. atha kho bhikkhave so rājā aññataraṁ purisaṁ āmantesi: ‘ehi tvaṁ ambho purisa yāvatakā BJT note: yāvatikā - everywhere else.03 sāvatthiyā BJT note: sāvatthiyaṁ - palm leaf book.04 jaccandhā te sabbe ekajjhaṁ sannipātehī’ ti. ‘evaṁ devā’ ti kho bhikkhave so puriso tassa rañño paṭissutvā, yāvatakā sāvatthiyā jaccandhā te sabbe gahetvā, yena so rājā tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā, taṁ rājānaṁ etad-avoca: ‘sannipātitā BJT note: sannipatitā - ChS.05 kho te deva yāvatakā sāvatthiyaṁ jaccandhā’ ti. ‘tena hi bhaṇe jaccandhānaṁ hatthiṁ dassehī’ ti. ‘evaṁ devā’ ti kho bhikkhave so puriso tassa rañño paṭissutvā, jaccandhānaṁ hatthiṁ dassesi: ‘ediso jaccandhā hatthī!’ ti:

[BJT Page 262]

ekaccānaṁ jaccandhānaṁ hatthissa sīsaṁ dassesi: ‘ediso jaccandhā hatthī!’ ti. ekaccānaṁ jaccandhānaṁ hatthissa kaṇṇaṁ dassesi: ‘ediso jaccandhā hatthī!’ ti. ekaccānaṁ jaccandhānaṁ hatthissa dantaṁ dassesi: ‘ediso jaccandhā hatthī!’ ti. ekaccānaṁ jaccandhānaṁ hatthissa soṇḍaṁ dassesi: ‘ediso jaccandhā hatthī!’ ti. ekaccānaṁ jaccandhānaṁ hatthissa kāyaṁ dassesi, “ediso jaccandhā, hatthī” ti. ekaccānaṁ jaccandhānaṁ hatthissa pādaṁ dassesi: ‘ediso jaccandhā hatthī!’ ti. ekaccānaṁ jaccandhānaṁ hatthissa satthiṁ BJT note: piṭṭhiṁ - palm leaf book.06 dassesi: ‘ediso jaccandhā hatthī!’ ti. ekaccānaṁ jaccandhānaṁ hatthissa naṅguṭṭhaṁ dassesi: ‘ediso jaccandhā hatthī!’ ti. ekaccānaṁ jaccandhānaṁ hatthissa vāladhiṁ dassesi: ‘ediso jaccandhā hatthī!’ ti.

atha kho bhikkhave so puriso jaccandhānaṁ hatthiṁ dassetvā, yena so rājā tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā taṁ rājānaṁ etad-avoca: ‘diṭṭho kho tehi deva jaccandhehi hatthi, yassa dāni devo kālaṁ maññatī’ ti.

5. atha kho bhikkhave so rājā yena te jaccandhā tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā te jaccandhe etad-avoca: ‘diṭṭho vo jaccandhā hatthī?’ ti. ‘evaṁ deva diṭṭho no hatthī’ ti. ‘vadetha jaccandhā, “ediso BJT note: kīdiso - palm leaf book.07 hatthī” ’ ti. yehi bhikkhave jaccandhehi hatthissa sīsaṁ diṭṭhaṁ ahosi, te evam-āhaṁs‘: “ediso deva hatthi seyyathā pi kumbho’ ti. yehi bhikkhave jaccandhehi hatthissa kaṇṇo diṭṭho ahosi, te evam-āhaṁsu: ‘ediso deva hatthi seyyathā pi suppan’ ti. BJT note: suppo - palm leaf book.08 yehi bhikkhave jaccandhehi hatthissa danto diṭṭho ahosi, te evam-āhaṁsu: ‘ediso deva hatthi seyyathā pi phālo’ ti. yehi bhikkhave jaccandhehi hatthissa soṇḍo diṭṭho ahosi, te evam-āhaṁsu: ‘ediso deva hatthi seyyathā pi naṅgalīsā” ti. yehi bhikkhave jaccandhehi hatthissa kāyo diṭṭho ahosi, te evam-āhaṁsu: ‘ediso Editor's note: BJT edīso, printer's error.09 deva hatthi seyyathā pi koṭṭho’ ti. yehi bhikkhave jaccandhehi hatthissa pādo diṭṭho ahosi, te evam-āhaṁsu: ‘ediso deva hatthi seyyathā pi thūno’ ti. yehi bhikkhave jaccandhehi hatthissa satthi BJT note: piṭṭhī - palm leaf book.10 diṭṭho ahosi, te evam-āhaṁsu: ‘ediso deva hatthi seyyathā pi udukkhalo’ ti. yehi bhikkhave jaccandhehi hatthissa naṅguṭṭhaṁ diṭṭhaṁ ahosi, te evam-āhaṁsu: ‘ediso deva hatthi seyyathā pi musalo’ ti. yehi bhikkhave jaccandhehi hatthissa vāladhi diṭṭho ahosi, te evam-āhaṁsu: ‘ediso deva hatthi seyyathā pi sammajjanī’ ti. te: ‘ediso hatthi nediso hatthi; nediso hatthi ediso hatthī’ ti. aññam-aññaṁ muṭṭhīhi saṁkhubhiṁsu, BJT note: saṁyujjhiṁsu - palm leaf book.11 tena ca pana bhikkhave so rājā attamano ahosi.

evam-eva kho bhikkhave aññatitthiyā paribbājakā andhā acakkhukā atthaṁ na jānanti, anatthaṁ na jānanti, dhammaṁ na jānanti, adhammaṁ na jānanti. te atthaṁ ajānantā, anatthaṁ ajānantā, dhammaṁ ajānantā, adhammaṁ ajānantā, bhaṇḍanajātā kalahajātā vivādāpannā aññam-aññaṁ mukhasattīhi vitudantā viharanti: “ediso dhammo nediso; dhammo ediso dhammo' ” ti.

6. atha kho bhagavā etam-atthaṁ viditvā, tāyaṁ velāyaṁ imaṁ udānaṁ udānesi:

⏑−⏑⏑¦⏑−−−¦¦−−⏑⏑¦⏑−⏑−
“imesu kira sajjanti,   eke samaṇabrāhmaṇā,

−−⏑−¦⏑⏑−−¦¦⏑−−−¦⏑−⏑−   savipula
viggayha naṁ vivadanti   janā ekaṅgadassino” ti.

[BJT Page 264]