Pāṭaligāmiyavaggo aṭṭhamo.

8-8: Visākhāsuttaṁ (78)

1. evaṁ me sutaṁ:
ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati, pubbārāme migāramātupāsāde. tena kho pana samayena visākhāya migāramātuyā nattā kālakatā hoti piyā manāpā. atha kho visākhā migāramātā allavatthā allakesā, divādivassa yena bhagavā tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā, ekamantaṁ nisīdi. ekamantaṁ nisinnaṁ kho visākhaṁ migāramātaraṁ bhagavā etad-avoca: “handa kuto nu tvaṁ visākhe āgacchasi allavatthā allakesā idhūpasaṅkantā divādivassā?” ti. “nattā me bhante piyā manāpā kālakatā. tenāhaṁ allavatthā allakesā idhūpasaṅkantā divādivassā” ti. “iccheyyāsi tvaṁ visākhe yāvatikā sāvatthiyā manussā tāvatike putte ca nattāro cā?” ti. “iccheyyāmahaṁ bhagavā yāvatikā sāvatthiyā manussā tāvatike putte ca nattāro cā” ti.

2. “kīvabahukā pana visākhe sāvatthiyā manussā devasikaṁ kālaṁ karontī?” ti. “dasa pi bhante sāvatthiyā manussā devasikaṁ kālaṁ karonti, nava pi bhante sāvatthiyā manussā devasikaṁ kālaṁ karonti, aṭṭha pi bhante sāvatthiyā manussā devasikaṁ kālaṁ karonti, satta pi bhante sāvatthiyā manussā devasikaṁ kālaṁ karonti, cha pi bhante sāvatthiyā manussā devasikaṁ kālaṁ karonti, pañca pi bhante sāvatthiyā manussā devasikaṁ kālaṁ karonti, cattāro pi bhante sāvatthiyā manussā devasikaṁ kālaṁ karonti, tīṇi pi bhante sāvatthiyā manussā devasikaṁ kālaṁ karonti, dve pi bhante sāvatthiyā manussā devasikaṁ kālaṁ karonti, eko pi bhante sāvatthiyā manusso devasikaṁ kālaṁ karoti, avivittā bhante sāvatthiyā BJT: sāvatthi.01 manussehi kālaṁ karontehī” ti. “taṁ kiṁ maññasi visākhe api nu tvaṁ kadāci karahaci anallavatthaṁ anallakesā vā?” ti.

3. “no hetaṁ bhante alaṁ me bhante tāva bahukehi puttehi ca nattārehi cā” ti. “yesaṁ kho visākhe sataṁ piyāni, sataṁ tesaṁ dukkhāni, yesaṁ navuti piyāni, navuti tesaṁ dukkhāni, yesaṁ asīti piyāni, asīti tesaṁ dukkhāni, yesaṁ sattati piyāni, sattati tesaṁ dukkhāni, yesaṁ saṭṭhi piyāni, saṭṭhi tesaṁ dukkhāni, yesaṁ paññāsaṁ piyāni, paññāsaṁ tesaṁ dukkhāni.

[BJT Page 314]

yesaṁ cattārīsaṁ piyāni, cattārīsaṁ tesaṁ dukkhāni, yesaṁ tiṁsaṁ piyāni tiṁsaṁ tesaṁ dukkhāni, yesaṁ vīsaṁ piyāni, vīsaṁ BJT note: vīsati - printed book; variant reading noted in the commentary.02 tesaṁ dukkhāni, yesaṁ dasa piyāni, dasa tesaṁ dukkhāni, yesaṁ nava piyāni, nava tesaṁ dukkhāni, yesaṁ aṭṭha piyāni, aṭṭha tesaṁ dukkhāni, yesaṁ satta piyāni, satta tesaṁ dukkhāni, yesaṁ cha piyāni, cha tesaṁ dukkhāni, yesaṁ pañca piyāni, pañca tesaṁ dukkhāni, yesaṁ cattāri piyāni, cattāri tesaṁ dukkhāni, yesaṁ tīṇi piyāni, tīṇi tesaṁ dukkhāni, yesaṁ dve piyāni, dve tesaṁ dukkhāni, yesaṁ ekaṁ piyaṁ, ekaṁ tesaṁ dukkhaṁ, yesaṁ natthi piyaṁ, natthi tesaṁ dukkhaṁ. asokā te virajā anupāyāsā ti vadāmī” ti.

4. atha kho bhagavā etam-atthaṁ viditvā, tāyaṁ velāyaṁ imaṁ udānaṁ udānesi:

−−⏑−¦−,⏑⏑¦−⏑−−   Tuṭṭhubha x4
“ye keci sokā paridevitā vā,

−−⏑−¦−−,⏑¦−⏑−−
dukkhā ca lokasmiṁ anekarūpā, Metre: This line has the caesura after the 6th (this occurs quite rarely, but many times the word break occurs after lokasmiṁ as here).03

⏑−⏑−¦⏑,⏑⏑¦−⏑−−
piyaṁ paṭicca pabhavanti ete,

⏑−⏑−¦−,⏑⏑¦−⏑−−
piye asante na bhavanti ete.

−−⏑−,¦⏑⏑−¦−⏑−−   Tuṭṭḥubha x4
tasmā hi te sukhino vītasokā, Metre: Line c is an example of the extended Tuṭṭhubha.04

−−⏑−,¦−⏑⏑¦−⏑−−
yesaṁ piyaṁ natthi kuhiñci loke,

−−⏑−¦−,⏑⏑−¦−⏑−−
tasmā asokaṁ virajaṁ patthayāno,

⏑−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−
piyaṁ na kayirātha kuhiñci loke” ti.