Buddha-carita Home Page Next Chapter
Book IV [Strãvighàtano]
ÛÜÜÜÐÛÜÜÜÐÐÜÜÛÛÐÛÜÛÜ pathyà øloka 01
tatastasmàt purodyànàt kautåhalacalekùaõàþ |
ÜÜÜÜÐÛÛÛÜÐÐÜÜÛÛÐÛÜÛÜ navipulà
pratyujjagmurnÔpasutaü pràptaü varamiva striyaþ || 4.1
ÛÛÜÛÐÛÜÜÜÐÐÜÛÜÜÐÛÜÛÜ
abhigamya ca tàstasmai vismayotphullalocanàþ |
ÜÛÜÛÐÛÜÜÜÐÐÜÛÜÛÐÛÜÛÜ
cakrire samudàcàraü padmakoèanibhaiþ karaiþ || 4.2
ÜÜÛÛÐÛÜÜÜÐÐÜÛÜÜÐÛÜÛÜ
tasthuèca parivàryainaü manmathàkùiptacetasaþ |
ÜÛÜÜÐÛÛÛÜÐÐÛÜÛÛÐÛÜÛÜ navipulà
niècalaiþ prãtivikacaiþ pibaütya iva locanaiþ || 4.3
ÜÛÜÜÐÛÜÜÜÐÐÜÜÜÛÐÛÜÛÜ
taü hi tà menire nàryaþ kàmo vigrahavàniti |
ÜÛÜÜÐÛÜÜÜÐÐÛÛÜÜÐÛÜÛÜ
èobhitaü lakùaõairdãptaiþ sahajairbhåùaõairiva || 4.4
ÜÜÜÜÐÛÜÜÜÐÐÜÛÜÜÐÛÜÛÜ
saumyatvàccaiva dhairyàcca kàècidenaü prajajÿire |
ÛÛÜÜÐÛÜÜÜÐÐÛÜÜÜÐÛÜÛÜ
avatãrõo mahãü sàkùàd sudhàüèuècaüdramà iva || 4.5
ÜÛÜÛÐÛÜÜÜÐÐÜÛÜÜÐÛÜÛÜ
tasya tà vapuùàkùiptà nirgrahãtuü jajÔübhire |
ÜÜÜÜÐÛÜÜÜÐÐÛÜÛÛÐÛÜÛÜ
anyonyaü dÔùñibhirgatvà èanaièca vinièaèvasuþ || 4.6
ÜÜÜÜÐÛÜÜÜÐÐÜÜÛÛÐÛÜÛÜ
evaü tà dÔùñimàtreõa nàryo dadÔèureva tam |
ÜÜÜÜÐÛÛÛÜÐÐÛÜÜÜÐÛÜÛÜ navipulà
na vyàjahrurna jahasuþ prabhàveõàsya yaütritàþ || 4.7
ÜÛÜÛÐÛÜÜÜÐÐÜÜÛÛÐÛÜÛÜ
tàstathà tu niràraübhà dÔùñvà praõayaviklavàþ |
ÛÜÛÛÐÛÜÜÜÐÐÛÜÜÜÐÛÜÛÜ 02
purohitasuto dhãmànudàyã vàkyamabravãt || 4.8
ÜÜÜÛÐÛÜÜÜÐÐÜÜÛÛÐÛÜÛÜ
sarvàþ sarvakalàjÿàþ stha bhàvagrahaõapaüóitàþ |
ÜÛÜÜÐÛÜÜÜÐÐÛÛÜÜÐÛÜÛÜ
råpacàturyasaüpannàþ svaguõairmukhyatàü gatàþ || 4.9
ÜÛÜÛÐÛÜÜÜÐÐÛÛÜÜÐÛÜÛÜ 03
èobhayeta guõairebhirapi tànuttaràn kurån |
ÛÜÜÜÐÛÜÜÜÐÐÜÜÛÛÐÛÜÛÜ
kuverasyàpi ca krãóaü pràgeva vasudhàmimàm || 4.10
ÜÜÜÛÐÛÜÜÜÐÐÜÛÜÜÐÛÜÛÜ
èaktàècàlayituü yåyaü vãtaràgànÔùãnapi |
ÜÛÜÜÐÛÛÛÜÐÐÛÜÜÛÐÛÜÛÜ navipulà
apsarobhièca kalitàn grahãtuü vibudhànapi || 4.11
ÜÜÜÜÐÛÜÜÜÐÐÜÜÜÜÐÛÜÛÜ
bhàvajÿànena hàvena càturyàdråpasaüpadà |
ÜÜÜÛÐÛÜÜÜÐÐÜÜÜÜÐÛÜÛÜ
strãõàmeva ca èaktàþ stha saüràge kiü punarnÔõàm || 4.12
ÜÜÜÜÐÛÜÜÜÐÐÛÜÜÜÐÛÜÛÜ
tàsàmevaüvidhànàü vo niyuktànàü svagocare |
ÛÛÜÜÐÛÜÜÜÐÐÛÜÜÜÐÛÜÛÜ
iyamevaüvidhà ceùñà na tuùño 'smyàrjavena vaþ || 4.13
ÛÜÛÛÐÛÜÜÜÐÐÜÛÜÛÐÛÜÛÜ
idaü navavadhånàü vo hrãnikuücitacakùuùàm |
ÛÛÜÜÐÛÜÜÜÐÐÛÛÜÜÐÛÜÛÜ
sadÔèaü ceùñitaü hi syàdapi và gopayoùitàm || 4.14
ÜÛÜÜÐÛÜÜÜÐÐÜÛÜÜÐÛÜÛÜ
yadyapi syàdayaü vãraþ èrãprabhàvànmahàniti |
ÜÜÛÛÐÛÜÜÜÐÐÛÛÜÜÐÛÜÛÜ
strãõàmapi mahatteja iti kàryo 'tra niècayaþ || 4.15
ÛÜÛÜÐÛÜÜÜÐÐÜÛÜÜÐÛÜÛÜ
purà hi kàèisuüdaryà veèavadhvà mahànÔùiþ |
ÜÛÜÜÐÛÜÜÜÐÐÜÜÜÜÐÛÜÛÜ
tàóito 'bhåt padanyàsàddurdharùo daivatairapi || 4.16
ÜÜÛÜÐÛÜÜÜÐÐÜÛÜÜÐÛÜÛÜ
maüthàlagautamo bhikùurjaüghayà bàlamukhyayà |
ÜÜÜÛÐÛÜÜÜÐÐÛÜÛÛÐÛÜÛÜ
piprãùuèca tadarthàrthaü vyasån niraharat purà || 4.17
ÜÛÜÜÐÛÛÛÜÐÐÛÜÜÜÐÛÜÛÜ
gautamaü dãrghatapasaü mahàrùiü dãrghajãvinam |
ÜÜÜÜÐÛÜÜÜÐÐÜÜÜÜÐÛÜÛÜ
yoùit saütoùayàmàsa varõasthànàvarà satã || 4.18
ÜÛÜÜÐÛÛÛÜÐÐÛÜÜÜÐÛÜÛÜ navipulà
ÔùyaèÔügaü munisutaü tathaiva strãùvapaüóitam |
ÛÜÜÛÐÛÜÜÜÐÐÜÜÛÛÐÛÜÛÜ
upàyairvividhaiþ èàütà jagràha ca jahàra ca || 4.19
ÜÜÜÜÐÛÜÜÜÐÐÛÜÜÛÐÛÜÛÜ
vièvàmitro maharùièca vigàóho 'pi mahattapàþ |
ÛÛÜÜÐÛÜÜÜÐÐÛÜÜÛÐÛÜÛÜ
daèavarùàõyaraõyastho ghÔtàcyàpsarasà hÔtaþ || 4.20
ÜÛÜÜÐÛÜÜÜÐÐÛÛÜÜÐÛÜÛÜ
evamàdãnÔùãüstàüstànanayan vikriyàü striyaþ |
ÛÛÜÜÐÛÛÛÜÐÐÜÛÜÛÐÛÜÛÜ navipulà
lalitaü pårvavayasaü kiü punarnÔpateþ sutam || 4.21
ÛÜÜÛÐÛÜÜÜÐÐÛÛÜÜÐÛÜÛÜ
tadevaü sati vièrabdhaü prayatadhvaü tathà yathà |
ÛÜÛÜÐÛÜÜÜÐÐÛÜÜÜÐÛÜÛÜ
iyaü nÔpasya vaüèaèrãrito na syàtparàïmukhã || 4.22
ÜÛÜÜÐÛÛÛÜÐÐÛÜÛÛÐÛÜÛÜ navipulà
yà hi kàècidyuvatayo haraüti sadÔèaü janam |
ÛÜÜÜÐÛÜÜÜÐÐÜÜÜÛÐÛÜÛÜ
nikÔùñotkÔùñayorbhàvaü yà gÔhõaüti tu tàþ striyaþ || 4.23
ÜÛÜÛÐÛÜÜÜÐÐÜÜÜÛÐÛÜÛÜ
ityudàyivacaþ èrutvà tà viddhà iva yoùitaþ |
ÛÜÛÛÐÛÜÜÜÐÐÛÜÜÛÐÛÜÛÜ
samàruruhuràtmànaü kumàragrahaõaü prati || 4.24
ÜÜÜÜÐÛÜÜÜÐÐÛÛÜÛÐÛÜÛÜ
tà bhråbhiþ prekùitairbhàvairhasitairlalitairgataiþ |
ÜÛÜÜÐÛÜÜÜÐÐÜÛÜÜÐÛÜÛÜ
cakruràkùepikàèceùñà bhãtabhãtà ivàüganàþ || 4.25
ÜÜÛÛÐÛÜÜÜÐÐÛÜÜÛÐÛÜÛÜ
ràjÿastu viniyogena kumàrasya ca màrdavàt |
ÜÜÜÛÐÛÜÜÜÐÐÛÜÛÛÐÛÜÛÜ
jahruþ kùipramavièraübhaü madena madanena ca || 4.26
ÛÛÜÜÐÛÛÛÜÐÐÛÜÜÛÐÛÜÛÜ navipulà
atha nàrãjanavÔtaþ kumàro vyacaradvanam |
ÜÛÜÜÐÛÛÛÜÐÐÛÜÛÛÐÛÜÛÜ navipulà
vàsitàyåthasahitaþ karãva himavadvanam || 4.27
ÛÜÜÜÐÛÜÜÜÐÐÜÜÜÜÐÛÜÛÜ
sa tasmin kànane ramye jajvàla strãpuraþsaraþ |
ÜÜÛÛÐÛÜÜÜÐÐÛÜÜÜÐÛÜÛÜ
àkrãóa iva babhràje vivasvànapsarovÔtaþ || 4.28
ÛÜÜÜÐÛÜÜÜÐÐÜÜÜÜÐÛÜÛÜ
madenàvarjità nàma taü kàècittatra yoùitaþ |
ÛÛÜÜÐÛÜÜÜÐÐÜÜÜÜÐÛÜÛÜ
kañhinaiþ paspÔèuþ pãnaiþ saüghaññairvalgubhiþ stanaiþ || 4.29
ÜÜÛÜÐÛÜÜÜÐÐÛÛÜÛÐÛÜÛÜ
srastàüsakomalàlaübamÔdubàhulatàbalà |
ÛÛÜÛÐÛÜÜÜÐÐÜÜÜÜÐÛÜÛÜ
anÔtaü skhalitaü kàcitkÔtvainaü sasvaje balàt || 4.30
ÜÜÜÜÐÛÜÜÜÐÐÛÜÜÛÐÛÜÛÜ
kàcit tàmràdharoùñhena mukhenàsavagaüdhinà |
ÛÛÜÜÐÛÜÜÜÐÐÛÜÜÜÐÛÜÛÜ
vinièaèvàsa karõe 'sya rahasyaü èråyatàmiti || 4.31
ÜÛÜÜÐÛÜÜÜÐÐÜÜÜÜÐÛÜÛÜ
kàcidàjÿàpayaütãva provàcàrdrànulepanà |
ÛÛÜÜÐÛÜÜÜÐÐÜÜÜÜÐÛÜÛÜ
iha bhaktiü kuruùveti hastaü saüèliùya lipsayà || 4.32
ÛÜÛÜÐÛÜÜÜÐÐÜÛÜÜÐÛÜÛÜ
muhurmuhurmadavyàjasrastanãlàüèukàparà |
ÜÜÛÛÐÛÜÜÜÐÐÛÜÜÛÐÛÜÛÜ
àlakùyarasanà reje sphuradvidyudiva kùapà || 4.33
ÜÜÛÛÐÛÜÜÜÐÐÛÛÜÛÐÛÜÛÜ
kàècitkanakakàücãbhirmukharàbhiritastataþ |
ÜÛÜÜÐÛÜÜÜÐÐÜÜÜÜÐÛÜÛÜ
babhramurdarèayaütyo 'sya èroõãstanvaüèukàvÔtàþ || 4.34
ÜÛÜÜÐÛÛÛÜÐÐÛÜÜÜÐÛÜÛÜ navipulà
cåtaèàkhàü kusumitàü pragÔhyànyà lalaübire |
ÛÜÛÛÐÛÜÜÜÐÐÜÛÜÜÐÛÜÛÜ
suvarõakalaèaprakhyàn darèayaütyaþ payodharàn || 4.35
ÜÜÜÛÐÛÜÜÜÐÐÛÜÜÜÐÛÜÛÜ
kàcitpadmavanàdetya sapadmà padmalocanà |
ÜÛÜÜÐÛÜÜÜÐÐÜÜÜÛÐÛÜÛÜ
padmavaktrasya pàrève 'sya padmaèrãriva tasthuùã || 4.36
ÛÛÜÜÐÛÜÜÜÐÐÜÜÜÛÐÛÜÛÜ
madhuraü gãtamanvarthaü kàcitsàbhinayaü jagau |
ÜÜÜÜÐÛÜÜÜÐÐÜÛÜÜÐÛÜÛÜ
taü svasthaü codayaütãva vaücito 'sãtyavekùitaiþ || 4.37
ÛÜÛÛÐÛÜÜÜÐÐÜÜÛÛÐÛÜÛÜ
èubhena vadanenànyà bhråkàrmukavikarùiõà |
ÜÜÜÛÐÛÜÜÜÐÐÜÛÜÜÐÛÜÛÜ
pràvÔtyànucakàràsya ceùñitaü vãralãlayà || 4.38
ÜÛÜÜÐÛÜÜÜÐÐÜÜÜÛÐÛÜÛÜ
pãnavalgustanã kàcidvàtàghårõitakuüóalà |
ÜÜÛÛÐÛÜÜÜÐÐÛÜÜÛÐÛÜÛÜ
uccairavajahàsainaü samàpnotu bhavàniti || 4.39
ÛÛÜÜÐÛÜÜÜÐÐÛÜÜÜÐÛÜÛÜ
apayàntaü tathaivànyà babaüdhurmàlyadàmabhiþ |
ÜÜÜÜÐÛÛÛÜÐÐÛÛÜÛÐÛÜÛÜ navipulà
kàècitsàkùepamadhurairjagÔhurvacanàükuèaiþ || 4.40
ÛÛÜÜÐÛÜÜÜÐÐÛÜÜÜÐÛÜÛÜ
pratiyogàrthinã kàcidgÔhãtvà cåtavallarãm |
ÛÜÜÜÐÛÜÜÜÐÐÜÜÛÛÐÛÜÛÜ
idaü puùpaü tu kasyeti papraccha madaviklavà || 4.41
ÜÜÛÛÐÛÜÜÜÐÐÛÜÜÜÐÛÜÛÜ
kàcitpuruùavatkÔtvà gatiü saüsthànameva ca |
ÛÜÜÜÐÛÜÜÜÐÐÛÛÜÛÐÛÜÛÜ
uvàcainaü jitaþ strãbhirjaya bhoþ pÔthivãmimàm || 4.42
ÛÛÜÜÐÛÜÜÜÐÐÜÜÜÜÐÛÜÛÜ
atha loleksaõà kàcijjighraütã nãlamutpalam |
ÜÜÛÛÐÛÜÜÜÐÐÛÜÛÛÐÛÜÛÜ
kiücinmadakalairvàkyairnÔpàtmajamabhàùata || 4.43
ÜÛÜÜÐÛÜÜÜÐÐÛÛÜÛÐÛÜÛÜ
paèya bhartaècitaü cåtaü kusumairmadhugaüdhibhiþ |
ÜÛÜÛÐÛÜÜÜÐÐÜÛÜÜÐÛÜÛÜ
hemapaüjararuddho và kokilo yatra kåjati || 4.44
ÛÜÜÜÐÛÜÜÜÐÐÜÛÜÛÐÛÜÛÜ
aèoko dÔèyatàmeùa kàmièokavivardhanaþ |
ÛÜÜÛÐÛÜÜÜÐÐÜÛÜÜÐÛÜÛÜ
ruvaüti bhramarà yatra dahyamànà ivàgninà || 4.45
ÜÛÜÜÐÛÜÜÜÐÐÜÛÜÛÐÛÜÛÜ
cåtayaùñyà samàèliùño dÔèyatàü tilakadrumaþ |
ÜÛÜÜÐÛÛÛÜÐÐÛÜÜÜÐÛÜÛÜ navipulà
èuklavàsà iva naraþ striyà pãtàügaràgayà || 4.46
ÜÜÛÛÐÛÜÜÜÐÐÜÜÜÜÐÛÜÛÜ
phullaü kuruvakaü paèya nirmuktàlaktakaprabham |
ÜÛÜÛÐÛÜÜÜÐÐÜÜÛÛÐÛÜÛÜ
yo nakhaprabhayà strãõàü nirbhartsita ivànataþ || 4.47
ÜÜÜÜÐÛÛÛÜÐÐÜÛÜÜÐÛÜÛÜ navipulà
bàlàèokaèca nicito dÔèyatàmeùa pallavaiþ |
ÜÜÜÜÐÛÜÜÜÐÐÜÛÜÛÐÛÜÛÜ
yo 'smàkaü hastaèobhàbhirlajjamàna iva sthitaþ || 4.48
ÜÛÜÜÐÛÜÜÜÐÐÜÛÜÜÐÛÜÛÜ
dãrghikàü pràvÔtàü paèya tãrajaiþ siüduvàrakaiþ |
ÜÛÜÛÐÛÜÜÜÐÐÛÜÜÛÐÛÜÛÜ
pàüóuràüèukasaüvãtàü èayànàü pramadàmiva || 4.49
ÜÛÜÜÐÛÜÜÜÐÐÜÛÜÜÐÛÜÛÜ
dÔèyatàü strãùu màhàtmyaü cakravàko hyasau jale |
ÜÛÜÜÐÛÜÜÜÐÐÛÛÜÜÐÛÜÛÜ
pÔùñhataþ preùyavadbhàryàmanuvÔtyànugacchati || 4.50
ÜÜÛÛÐÛÜÜÜÐÐÛÛÜÜÐÛÜÛÜ
mattasya parapuùñasya ruvataþ èråyatàü dhvaniþ |
ÛÛÜÜÐÛÜÜÜÐÐÛÜÜÜÐÛÜÛÜ
aparaþ kokilo 'nutkaþ pratièrutyeva kåjati || 4.51
ÛÛÜÛÐÛÜÜÜÐÐÛÜÜÜÐÛÜÛÜ
api nàma vihaügànàü vasaütenàhito madaþ |
ÛÛÜÛÐÛÜÜÜÐÐÛÜÜÜÐÛÜÛÜ
na tu ciütayataècittaü janasya pràjÿamàninaþ || 4.52
ÜÜÜÜÐÛÛÛÜÐÐÜÛÜÜÐÛÜÛÜ navipulà
ityevaü tà yuvatayo manmathoddàmacetasaþ |
ÛÜÜÛÐÛÜÜÜÐÐÛÛÜÛÐÛÜÛÜ
kumàraü vividhaistaistairupacakramire nayaiþ || 4.53
ÜÛÜÜÐÛÜÜÜÐÐÛÛÜÜÐÛÜÛÜ
evamàkùipyamàõo 'pi sa tu dhairyàvÔteüdriyaþ |
ÜÜÛÛÐÛÜÜÜÐÐÛÛÜÛÐÛÜÛÜ
martavyamiti sodvego na jaharùa na sismiye || 4.54
ÜÜÜÜÐÛÜÜÜÐÐÜÜÛÛÐÛÜÛÜ
tàsàü tattvena vasthànaü dÔùñvà sa puruùottamaþ |
ÛÜÜÜÐÛÜÜÜÐÐÜÛÜÜÐÛÜÛÜ
sasaüvignena dhãreõa ciütayàmàsa cetasà || 4.55
ÜÛÜÜÐÛÜÜÜÐÐÛÛÜÜÐÛÜÛÜ
kiü vinà nàvagacchaüti capalaü yauvanaü striyaþ |
ÛÜÜÜÐÛÜÜÜÐÐÛÜÜÜÐÛÜÛÜ
yato råpeõa saüpannaü jareyaü nàèayiùyati || 4.56
ÜÛÜÜÐÛÜÜÜÐÐÜÛÜÜÐÛÜÛÜ
nånametà na paèyaüti kasyacid rogasaüplavam |
ÛÜÜÜÐÛÜÜÜÐÐÛÛÜÜÐÛÜÛÜ
tathà hÔùñà bhayaü tyaktvà jagati vyàdhidharmiõi || 4.57
ÛÛÜÜÐÛÜÜÜÐÐÜÜÜÜÐÛÜÛÜ
anabhijÿàèca suvyaktaü mÔtyoþ sarvàpahàriõaþ |
ÛÜÜÜÐÛÜÜÜÐÐÜÜÛÛÐÛÜÛÜ
tathà svasthà nirudvegàþ krãóaüti ca hasaüti ca || 4.58
ÛÜÜÜÐÛÜÜÜÐÐÜÛÜÜÐÛÜÛÜ 04
jaràü vyàdhiü ca mÔtyuü ca ko hi jànan sacetanaþ |
ÜÜÜÜÐÛÜÜÜÐÐÛÜÜÜÐÛÜÛÜ
svasthastiùñhan niùãdedvà supedvà kiü punarhaset || 4.59
ÜÛÜÜÐÛÜÜÜÐÐÜÛÜÛÐÛÜÛÜ
yastu dÔùñvà paraü jãrõaü vyàdhitaü mÔtameva ca |
ÜÜÛÛÐÛÜÜÜÐÐÛÜÜÜÐÛÜÛÜ
svastho bhavati nodvigno yathàcetàstathaiva saþ || 4.60
ÛÜÛÜÐÜÛÛÜÐÐÜÜÛÛÐÛÜÛÜ bhavipulà
viyujyamàne 'pi tarau puùpairapi phalairapi |
ÛÛÜÜÐÛÜÜÜÐÐÛÛÜÜÐÛÜÛÜ
patati cchidyamàne và taruranyo na èocate || 4.61
ÛÜÜÛÐÛÜÜÜÐÐÛÛÜÜÐÛÜÛÜ
iti dhyànaparaü dÔùñvà viùayebhyo gataspÔham |
ÛÜÜÜÐÛÜÜÜÐÐÛÛÜÛÐÛÜÛÜ
udàyã nãtièàstrajÿastamuvàca suhÔttayà || 4.62
ÛÜÛÛÐÛÜÜÜÐÐÛÜÜÜÐÛÜÛÜ
ahaü nÔpatinà dattaþ sakhà tubhyaü kùamaþ kila |
ÜÜÛÛÐÛÜÜÜÐÐÛÜÛÛÐÛÜÛÜ
yasmàttvayi vivakùà me tayà praõayavattayà || 4.63
ÛÛÜÛÐÛÜÜÜÐÐÛÜÜÜÐÛÜÛÜ
ahitàt pratiùedhaèca hite cànupravartanam |
ÛÛÜÜÐÛÜÜÜÐÐÛÛÜÜÐÛÜÛÜ
vyasane càparityàgastrividhaü mitralakùaõam || 4.64
ÜÜÜÜÐÛÜÜÜÐÐÛÛÜÜÐÛÜÛÜ
so 'haü maitrãü pratijÿàya puruùàrthàtparàïmukham |
ÛÜÜÛÐÛÜÜÜÐÐÛÛÜÜÐÛÜÛÜ
yadi tvàü samupekùeyaü na bhavenmitratà mayi || 4.65
ÜÛÜÛÐÛÜÜÜÐÐÛÛÜÛÐÛÜÛÜ
tadbravãmi suhÔdbhåtvà taruõasya vapuùmataþ |
ÛÜÜÛÐÛÜÜÜÐÐÜÛÜÜÐÛÜÛÜ
idaü na pratiråpaü te strãùvadàkùiõyamãdÔèam || 4.66
ÛÛÜÜÐÛÜÜÜÐÐÜÜÛÛÐÛÜÛÜ
anÔtenàpi nàrãõàü yuktaü samanuvartanam |
ÜÜÜÛÐÛÜÜÜÐÐÜÛÜÜÐÛÜÛÜ
tadvrãóàparihàràrthamàtmaratyarthameva ca || 4.67
ÜÛÜÜÐÛÜÜÜÐÐÜÜÛÛÐÛÜÛÜ
saünatiscànuvÔttièca strãõàü hÔdayabaüdhanam |
ÜÜÛÛÐÛÜÜÜÐÐÜÛÜÜÐÛÜÛÜ
snehasya hi guõà yonirmànakàmàèca yoùitaþ || 4.68
ÛÜÛÛÐÛÜÜÜÐÐÛÛÜÛÐÛÜÛÜ
tadarhasi vièàlàkùa hÔdaye 'pi paràïmukhe |
ÜÜÜÜÐÛÜÜÜÐÐÜÜÜÜÐÛÜÛÜ
råpasyàsyànuråpeõa dàkùiõyenànuvartitum || 4.69
ÜÜÛÜÐÛÜÜÜÐÐÜÜÜÜÐÛÜÛÜ
dàkùiõyamauùadhaü strãõàü dàkùiõyaü bhåùaõaü param |
ÜÜÛÛÐÛÜÜÜÐÐÜÜÛÛÐÛÜÛÜ
dàkùiõyarahitaü råpaü niùpuùpamiva kànanam || 4.70
ÜÜÜÜÐÛÜÜÜÐÐÜÜÜÛÐÛÜÛÜ
kiü và dàkùiõyamàtreõa bhàvenàstu parigrahaþ |
ÛÛÜÜÐÛÜÜÜÐÐÜÛÜÜÐÛÜÛÜ
viùayàn durlabhàüllabdhvà na hyavajÿàtumarhasi || 4.71
ÜÜÛÛÐÛÜÜÜÐÐÜÜÛÛÐÛÜÛÜ
kàmaü paramiti jÿàtvà devo 'pi hi puraüdaraþ |
ÜÛÜÛÐÛÜÜÜÐÐÛÜÜÛÐÛÜÛÜ
gautamasya muneþ patnãmahalyàü cakame purà || 4.72
ÛÜÜÜÐÛÜÜÜÐÐÜÛÜÜÐÛÜÛÜ
agastyaþ pràrthayàmàsa somabhàryàü ca rohiõãm |
ÜÜÜÛÐÛÜÜÜÐÐÜÜÜÜÐÛÜÛÜ
tasmàt tatsadÔèaü lebhe lopàmudràmiti èrutiþ || 4.73
ÜÜÜÛÐÛÜÜÜÐÐÛÛÜÜÐÛÜÛÜ
autathyasya ca bhàryàyàü mamatàyàü mahàtapàþ |
ÜÜÜÛÐÛÜÜÜÐÐÛÜÜÜÐÛÜÛÜ
màrutyàü janayàmàsa bharadvàjaü vÔhaspatiþ || 4.74
ÛÜÛÜÐÛÜÜÜÐÐÜÜÜÜÐÛÜÛÜ
vÔhaspatermahiùyàü ca juhvatyàü juhvatàü varaþ |
ÛÜÛÛÐÛÜÜÜÐÐÛÛÜÜÐÛÜÛÜ
budhaü vibudhadharmàõaü janayàmàsa caüdramàþ || 4.75
ÜÜÜÛÐÛÜÜÜÐÐÛÜÛÛÐÛÜÛÜ
kàlãm caiva purà kanyàü jalaprabhavasaübhavàm |
ÛÜÛÛÐÛÜÜÜÐÐÜÛÜÜÐÛÜÛÜ
jagàma yamunàtãre jàtaràgaþ paràèaraþ || 4.76
ÜÜÜÜÐÛÜÜÜÐÐÜÛÜÜÐÛÜÛÜ
màtaügyàmakùamàlàyàü garhitàyàü riraüsayà |
ÛÜÛÜÐÜÛÛÜÐÐÛÜÜÛÐÛÜÛÜ bhavipulà
kapiüjalàdaü tanayaü vasiùñho 'janayanmuniþ || 4.77
ÛÜÜÜÐÛÜÜÜÐÐÛÜÛÛÐÛÜÛÜ
yayàtiècaiva ràjarùirvayasyapi vinirgate |
ÜÜÜÛÐÛÜÜÜÐÐÜÜÜÛÐÛÜÛÜ
vièvàcyàpsarasà sàrdhaü reme caitrarathe vane || 4.78
ÜÜÜÜÐÛÜÜÜÐÐÜÜÜÜÐÛÜÛÜ
strãsaüsargaü vinàèàütaü pàüóurjÿàtvàpi kauravaþ |
ÜÜÜÛÐÛÜÜÜÐÐÛÜÜÜÐÛÜÛÜ
màdrãråpaguõàkùiptaþ siùeve kàmajaü sukham || 4.79
ÛÜÛÛÐÛÜÜÜÐÐÜÜÜÛÐÛÜÛÜ
karàlajanakaècaiva hÔtvà bràhmaõakanyakàm |
ÛÜÜÜÐÛÜÜÜÐÐÛÜÛÜÐÛÜÛÜ
avàpa bhraüèam apyeva na tu tyajecca manmatham || 4.80
ÜÛÜÜÐÛÜÜÜÐÐÛÛÜÜÐÛÜÛÜ
evamàdyà mahàtmàno viùayàn garhitànapi |
ÛÛÜÜÐÛÛÛÜÐÐÜÜÛÛÐÛÜÛÜ navipulà
ratihetorbubhujire pràgeva guõasaühitàn || 4.81
ÜÛÜÜÐÛÜÜÜÐÐÛÛÜÜÐÛÜÛÜ
tvaü punarnyàyataþ pràptàn balavàn råpavàn yuvà |
ÛÛÜÛÐÛÜÜÜÐÐÜÛÜÛÐÛÜÛÜ
viùayànavajànàsi yatra saktamidaü jagat || 4.82
ÛÜÜÜÐÛÜÜÜÐÐÜÛÜÛÐÛÜÛÜ
iti èrutvà vacastasya èlakùõamàgamasaühitam |
ÜÜÛÛÐÛÜÜÜÐÐÛÜÜÜÐÛÜÛÜ
meghastanitanirghoùaþ kumàraþ pratyabhàùata || 4.83
ÛÛÜÛÐÛÜÜÜÐÐÜÜÜÜÐÛÜÛÜ
upapannamidaü vàkyaü sauhàrdavyaüjakaü tvayi |
ÜÛÜÜÐÛÜÜÜÐÐÜÛÜÜÐÛÜÛÜ
atra ca tvànuneùyàmi yatra mà duùñhu manyase || 4.84
ÜÛÜÜÐÛÛÛÜÐÐÜÜÜÜÐÛÜÛÜ navipulà
nàvajànàmi viùayàÿjàne lokaü tadàtmakam |
ÛÜÜÛÐÛÜÜÜÐÐÜÛÜÛÐÛÜÛÜ
anityaü tu jaganmatvà nàtra me ramate manaþ || 4.85
ÛÜÜÜÐÛÜÜÜÐÐÛÛÜÜÐÛÜÛÜ
jarà vyàdhièca mÔtyuèca yadi na syàdidaü trayam |
ÛÜÛÛÐÛÜÜÜÐÐÛÛÜÛÐÛÜÛÜ
mamàpi hi manojÿeùu viùayeùu ratirbhavet || 4.86
ÜÜÜÛÐÛÜÜÜÐÐÜÛÜÛÐÛÜÛÜ
nityaü yadyapi hi strãõàmetadeva vapurbhavet |
ÛÜÜÜÐÛÜÜÜÐÐÛÜÛÛÐÛÜÛÜ
sasaüvitkasya kàmeùu tathàpi na ratiþ kùamà || 4.87
ÛÜÛÛÐÛÜÜÜÐÐÜÛÜÜÐÛÜÛÜ
yadà tu jarayà pãtaü råpamàsàü bhaviùyati |
ÜÛÜÛÐÛÜÜÜÐÐÜÜÜÛÐÛÜÛÜ
àtmano 'pyanabhipretaü mohàttatra ratirbhavet || 4.88
ÜÜÜÛÐÛÜÜÜÐÐÜÜÜÛÐÛÜÛÜ
mÔtyuvyàdhijaràdharmo mÔtyuvyàdhijaràtmabhiþ |
ÛÛÜÜÐÛÜÜÜÐÐÛÜÜÛÐÛÜÛÜ
ramamàõo 'pyasaüvignaþ samàno mÔgapakùibhiþ || 4.89
ÛÜÜÛÐÛÜÜÜÐÐÜÛÜÜÐÛÜÛÜ
yadapyàttha mahàtmànaste 'pi kàmàtmakà iti |
ÜÜÜÛÐÛÜÜÜÐÐÛÜÜÜÐÛÜÛÜ
saüvego 'tra na kartavyo yadà teùàmapi kùayaþ || 4.90
ÜÜÜÛÐÛÜÜÜÐÐÜÛÜÜÐÛÜÛÜ
màhàtmyaü na ca tanmanye yatra sàmànyataþ kùayaþ |
ÛÛÜÜÐÛÜÜÜÐÐÜÜÜÜÐÛÜÛÜ
viùayeùu prasaktirvà yuktirvà nàtmavattayà || 4.91
ÛÜÜÜÐÛÜÜÜÐÐÜÛÜÜÐÛÜÛÜ
yadapyàtthànÔtenàpi strãjane vartyatàmiti |
ÛÛÜÜÐÛÜÜÜÐÐÜÜÜÜÐÛÜÛÜ
anÔtaü nàvagacchàmi dàkùiõyenàpi kiücana || 4.92
ÛÜÛÜÐÛÜÜÜÐÐÛÛÜÜÐÛÜÛÜ
na cànuvartanaü tanme rucitaü yatra nàrjavam |
ÜÛÜÜÐÛÜÜÜÐÐÛÛÜÛÐÛÜÛÜ
sarvabhàvena saüparko yadi nàsti dhigastu tat || 4.93
ÛÛÜÜÐÛÜÜÜÐÐÜÜÜÜÐÛÜÛÜ
anÔte èraddadhànasya saktasyàdoùadarèinaþ |
ÜÛÜÛÐÛÜÜÜÐÐÜÛÜÜÐÛÜÛÜ
kiü hi vaücayitavyaü syàjjàtaràgasya cetasaþ || 4.94
ÜÛÜÛÐÛÜÜÜÐÐÜÛÜÜÐÛÜÛÜ
vaücayaüti ca yadyeva jàtaràgàþ parasparam |
ÛÛÜÜÐÛÜÜÜÐÐÛÜÜÜÐÛÜÛÜ
nanu naiva kùamaü draùñuü naràþ strãõàü nÔõàm striyaþ || 4.95
ÛÜÜÛÐÛÜÜÜÐÐÛÜÛÛÐÛÜÛÜ
tadevaü sati duþkhàrttaü jaràmaraõabhoginam |
ÛÜÜÜÐÛÜÜÜÐÐÛÜÛÛÐÛÜÛÜ
na màü kàmeùvanàryeùu pratàrayitumarhasi || 4.96
ÛÜÛÜÐÜÛÛÐÜÛÜÛÜÐÐÛÜÛÜÐÜÛÛÐÜÛÜÛÜ Vaüèastha
aho 'tidhãraü balavacca te manaècaleùu kàmeùu ca sàradarèinaþ |
ÛÜÛÜÐÜÛÛÐÜÛÜÛÜÐÐÛÜÛÜÐÜÛÛÐÜÛÜÛÜ
bhaye 'pi tãvre viùayeùu sajjase nirãkùamàõo maraõàdhvani prajàþ || 4.97
ÛÜÛÜÐÜÛÛÐÜÛÜÛÜÐÐÛÜÛÜÐÜÛÛÐÜÛÜÛÜ Vaüèastha
ahaü punarbhãruratãvaviklavo jaràvipadvyàdhibhayaü viciütayan |
ÛÜÛÜÐÜÛÛÐÜÛÜÛÜÐÐÛÜÛÜÐÜÛÛÐÜÛÜÛÜ
labhe na èàütiü na dhÔtiü kuto ratiü nièàmayan dãptamivàgninà jagat || 4.98
ÛÜÛÜÐÜÛÛÐÜÛÜÛÜÐÐÛÜÛÜÐÜÛÛÐÜÛÜÛÜ Vaüèastha
asaüèayaü mÔtyuriti prajànato narasya ràgo hÔdi yasya jàyate |
ÛÜÛÜÐÜÛÛÐÜÛÜÛÜÐÐÛÜÛÜÐÜÛÛÐÜÛÜÛÜ
ayomayãü tasya paraimi cetanàü mahàbhaye rakùati yo na roditi || 4.99
ÛÜÛÜÐÜÛÛÐÜÛÜÛÜÐÐÛÜÛÜÐÜÛÛÐÜÛÜÛÜ Vaüèastha
athau kumàraèca viniècayàtmikàü cakàra kàmàèrayaghàtinãü kathàm |
ÛÜÛÜÐÜÛÛÐÜÛÜÛÜÐÐÛÜÛÜÐÜÛÛÐÜÛÜÛÜ
janasya cakùurgamanãyamaüóalo mahãdharaü càstamiyàya bhàskaraþ || 4.100
ÛÜÛÜÐÜÛÛÐÜÛÜÛÜÐÐÛÜÛÜÐÜÛÛÐÜÛÜÛÜ Vaüèastha
tato vÔthàdhàritabhåùaõasrajaþ kalàguõaièca praõayaièca niùphalaiþ |
ÛÜÛÜÐÜÛÛÐÜÛÜÛÜÐÐÛÜÛÜÐÜÛÛÐÜÛÜÛÜ
sva eva bhàve vinigÔhya manmathaü puraü yayurbhagnamanorathàþ striyaþ || 4.101
ÛÜÛÜÐÜÛÛÐÜÛÜÛÜÐÐÛÜÛÜÐÜÛÛÐÜÛÜÛÜ Vaüèastha
tataþ purodyànagatàü janaèriyaü nirãkùya sàyaü pratisaühÔtàü punaþ |
ÛÜÛÜÐÜÛÛÐÜÛÜÛÜÐÐÛÜÛÜÐÜÛÛÐÜÛÜÛÜ
anityatàü sarvagatàü viciütayan viveèa dhiùõyaü kùitipàlakàtmajaþ || 4.102
ÛÜÜÜÜÜ,ÛÛÛÛÛÜÜÛÛÛÜ øikhariõã
tataþ èrutvà ràjà viùayavimukhaü tasya tu mano
ÛÜÜÜÜÜ,ÛÛÛÛÛÜÜÛÛÛÜ
na èièye tàü ràtriü hÔdayagataèalyo gaja iva |
ÛÜÜÜÜÜ,ÛÛÛÛÛÜÜÛÛÛÜ
atha èràüto maütre bahuvividhamàrge sasacivo
ÛÜÜÜÜÜ,ÛÛÛÛÛÜÜÛÛÛÜ
na so 'nyatkàmebhyo niyamanamapaèyatsutamateþ || 4.103
iti èrãbuddhacarite mahàkàvye strãvighàtano nàma caturthaþ sargaþ || 4 ||