Buddha-carita Home Page Next Chapter
Book XIII [Māravijayo]
−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−¦¦−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−− Upajāti (Indravajrā)
tasminśca bodhāya ktapratijñe rājarṣivaṁśaprabhave mahārṣau |
−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−¦¦−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−
tatropaviṣṭe prajaharṣa lokastatrāsa saddharmaripustu māraḥ || 13.1
−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−¦¦−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−− Upajāti (Indravajrā)
yaṁ kāmadevaṁ pravadaṁti loke citrāyudhaṁ puṣpaśaraṁ tathaiva |
−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−¦¦−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−
kāmapracārādhipatiṁ tameva mokṣadviṣaṁ māramudāharaṁti || 13.2
−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−¦¦−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−− Upajāti (Bālā)
tasyātmajā vibhramaharṣadarpāstisro ratiprītitṣaśca kanyāḥ |
−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−¦¦⏑−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−
papracchurenaṁ manaso vikāraṁ sa tāṁśca tāścaiva vaco babhāṣe || 13.3
⏑−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−¦¦−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−− Upajāti (Haṁsī)
asau munirniścayavarma bibhrat sattvāyudhaṁ buddhiśaraṁ vikṣya |
⏑−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−¦¦−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−
jigīṣurāste viṣayānmadīyān tasmādayaṁ me manaso viṣādaḥ || 13.4
⏑−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−¦¦−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−− Upajāti (Kīrti)
yadi hyasau māmabhibhūya yāti lokāya cākhyātyapavargamārgam |
−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−¦¦−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−
śūnyastato 'yaṁ viṣayo mamādya vttāccyutasyeva videhabhartuḥ || 13.5
−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−¦¦−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−− Upajāti (Indravajrā)
tadyāvadevaiṣa na labdhacakṣurmadgocare tiṣṭhati yāvadeva |
−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−¦¦−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−
yāsyāmi tāvadvratamasya bhettuṁ setuṁ nadīvega ivābhivddhaḥ || 13.6
⏑−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−¦¦⏑−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−− Upajāti (Mālā)
tato dhanuḥ puṣpamayaṁ ghītvā śarāṁstathā mohakarāṁśca paṁca |
−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−¦¦−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−
so 'śvatthamūlaṁ sasuto 'bhyagacchadasvāsthyakārī manasaḥ prajānām || 13.7
⏑−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−¦¦−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−− Upajāti (Haṁsī)
atha praśāṁtaṁ munimāsanasthaṁ pāraṁ titīrṣuṁ bhavasāgarasya |
⏑−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−¦¦−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−
viṣajya savyaṁ karamāyudhāgre krīḍañśareṇedamuvāca māraḥ || 13.8
−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−¦¦⏑−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−− Upajāti (Vāṇī)
uttiṣṭha bhoḥ kṣatriya mtyubhīta varasva dharmaṁ tyaja mokṣadharmam |
−−⏑[−¦−⏑]⏑¦−⏑−−¦¦−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−
vāṇaiśca [yajñaiśca] The lacuna in Cowell's text is supplied from Johnson's edition.01 vinīya lokān lokān parān prāpnuhi vāsavasya || 13.9
−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−¦¦−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−− Upajāti (Indravajrā)
paṁthā hi niryātumayaṁ yaśasyo yo vāhitaḥ pūrvatamairnareṁdraiḥ |
−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−¦¦−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−
jātasya rājarṣikule viśāle bhaikṣākamaślāghyamidaṁ prapattum || 13.10
⏑−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−¦¦⏑−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−− Upajāti (Chāyā)
athādya nottiṣṭhasi niścitātmā bhava sthiro mā vimucaḥ pratijñām |
⏑−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−¦¦−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−
mayodyato hyeṣa śaraḥ sa eva yaḥ sūryake mīnaripau vimuktaḥ || 13.11
−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−¦¦−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−− Upajāti (Sālā)
pṣṭaḥ sa cānena kathaṁcidaiḍaḥ somasya naptāpyabhavadvicittaḥ |
⏑−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−¦¦−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−
sa cābhavacchāṁtanurasvataṁtraḥ kṣīṇe yuge kiṁ vata durbalo 'nyaḥ || 13.12
−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−¦¦−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−− Upajāti (Sālā)
tatkṣipramuttiṣṭha labhasva saṁjñāṁ vāṇo hyayaṁ tiṣṭhati lelihānaḥ |
⏑−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−¦¦−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−
priyābhidheyeṣu ratipriyeṣu yaṁ cakravākeṣvapi notsjāmi || 13.13
−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−¦¦−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−− Upajāti (Sālā)
ityevamukto 'pi yadā nirāstho naivāsanaṁ śākyamunirbibheda |
⏑−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−¦¦−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−
śaraṁ tato 'smai visasarja māraḥ kanyāśca ktvā purataḥ sutāṁśca || 13.14
−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−¦¦⏑−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−− Upajāti (Vāṇī)
tasmiṁstu vāṇe 'pi sa vipramukte cakāra nāsthāṁ na dhteścacāla |
−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−¦¦−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−
dṣṭvā tathainaṁ viṣasāda māraściṁtāparītaśca śanairjagāda || 13.15
−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−¦¦−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−− Upajāti (Sālā)
śaileṁdraputrīṁ prati yena viddho devo 'pi śaṁbhuścalito babhūva |
⏑−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−¦¦−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−
na ciṁtayatyeṣa tameva vāṇaṁ kiṁ syādacitto na śaraḥ sa eṣaḥ || 13.16
−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−¦¦⏑−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−− Upajāti (Vāṇī)
tasmādayaṁ nārhati puṣpavāṇaṁ na harṣaṇaṁ nāpi raterniyogam |
−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−¦¦−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−
arhatyayaṁ bhūtagaṇairaśeṣaiḥ saṁtrāsanātarjanatāḍanāni || 13.17
−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−¦¦−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−− Upajāti (Bālā)
sasmāra māraśca tataḥ svasainyaṁ vidhvaṁsanaṁ śākyamuneścikīrṣan |
−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−¦¦⏑−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−
nānāśrayāścānucarāḥ parīyuḥ śaradrumaprāsagadāsihastāḥ || 13.18
⏑−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−¦¦−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−− Upajāti (Kīrti)
varāhamīnāśvakharoṣṭravaktrā vyāghrarkṣasiṁhadviradānanāśca |
−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−¦¦−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−
ekekṣaṇā naikamukhāstriśīrṣā laṁbodarāścaiva pṣodarāśca || 13.19
⏑−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−¦¦−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−− Upajāti (Haṁsī)
ajāsu saktā ghaṭajānavaśca daṁṣṭrāyudhāścaiva nakhāyudhāśca |
⏑−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−¦¦−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−
kabaṁdhahastā bahumūrtayaśca bhagnārdhavaktrāśca mahāmukhāśca || 13.20
−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−¦¦−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−− Upajāti (Indravajrā)
tāmrāruṇā lohitaviṁducitrāḥ khaṭvāṁgahastā haridhūmrakeśāḥ |
−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−¦¦−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−
laṁbasrajo vāraṇalaṁbakarṇāścarmāṁbarāścaiva niraṁbarāśca || 13.21
−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−¦¦−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−− Upajāti (Bālā)
śvetārdhavaktrā haritārdhakāyāstāmrāśca dhūmrā harayo 'sitāśca |
−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−¦¦⏑−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−
vyāḍottarāsaṁgabhujāstathaiva praghuṣṭaghaṁṭākulamekhalāśca || 13.22
−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−¦¦−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−− Upajāti (Sālā)
tālapramāṇāśca ghītaśūlā daṁṣṭrākarālāśca śiśupramāṇāḥ |
⏑−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−¦¦−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−
urabhravaktrāśca vihaṁgamāśca mārjāravaktrāśca manuṣyakāyāḥ || 13.23
⏑−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−¦¦−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−− Upajāti (Haṁsī)
prakīrṇakeśāḥ śikhino 'rdhamuṁḍā rajjvaṁbarā vyākulaveṣṭanāśca |
⏑−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−¦¦−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−
prahṣṭavaktrā bhkuṭīmukhāśca tejoharāścaiva manoharāśca || 13.24
−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−¦¦−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−− Upajāti (Indravajrā)
kecidvrajaṁto bhśamāvavalguranyo 'nyamāpupluvire tathānye |
−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−¦¦−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−
cikrīḍurākāśagatāśca kecitkecicca cerustarumastakeṣu || 13.25
⏑−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−¦¦−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−− Upajāti (Kīrti)
nanarta kaścidbhramayaṁstriśūlaṁ kaściddha pusphūrja gadāṁ vikarṣan |
−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−¦¦−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−
harṣeṇa kaścidvṣavannanarta kaścitprajajvāla tanūruhebhyaḥ || 13.26
−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−¦¦−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−− Upajāti (Sālā)
evaṁvidhā bhūtagaṇāḥ samaṁtāttadbodhimūlaṁ parivārya tasthuḥ |
⏑−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−¦¦−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−
jighkṣavaścaiva jighāṁsavaśca bharturniyogaṁ paripālayaṁtaḥ || 13.27
−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−¦¦−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−− Upajāti (Bālā)
taṁ prekṣya mārasya ca pūrvarātre śākyarṣabhasyaiva ca yuddhakālam |
−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−¦¦⏑−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−
na dyauścakāśe pthivī cakaṁpe prajajvaluścaiva diśaḥ saśabdāḥ || 13.28
−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−¦¦−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−− Upajāti (Sālā)
viṣvagvavau vāyurudīrṇavegastārā na rejurna babhau śaśāṁkaḥ |
⏑−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−¦¦−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−
tamaśca bhūyo vitatāra rātreḥ sarve ca saṁcukṣubhire samudrāḥ || 13.29
⏑−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−¦¦⏑−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−− Upajāti (Mālā)
mahībhto dharmaparāśca nāgā mahāmunervighnamamṣyamāṇāḥ |
−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−¦¦−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−
māraṁ prati krodhavivttanetrā niḥśaśvasuścaiva jajṁbhire ca || 13.30
−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−¦¦−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−− Upajāti (Bālā)
śuddhādhivāsā vibudharṣayastu saddharmasiddhyarthamiva pravttāḥ |
−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−¦¦⏑−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−
māre 'nukaṁpāṁ manasā pracakrurvirāgabhāvāttu na roṣamīyuḥ || 13.31
−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−¦¦−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−− Upajāti (Bālā)
tadbodhimūlaṁ samavekṣya kīrṇaṁ hiṁsātmanā mārabalena tena |
−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−¦¦⏑−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−
dharmātmabhirlokavimokṣakāmairbabhūva hāhāktamaṁtarīkṣam || 13.32
⏑−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−¦¦−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−− Upajāti (Haṁsī)
upaplutaṁ dharmavidastu tasya dṣṭvā sthitaṁ mārabalaṁ mahārṣiḥ |
⏑−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−¦¦−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−
na cukṣubhe nāpi yayau vikāraṁ madhye gavāṁ siṁha ivopaviṣṭaḥ || 13.33
−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−¦¦−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−− Upajāti (Indravajrā)
mārastato bhūtacamūmudīrṇāmājñāpayāmāsa bhayāya tasya |
−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−¦¦−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−
svaiḥ svaiḥ prabhāvairatha sāsya senā taddhairyabhedāya matiṁ cakāra || 13.34
−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−¦¦−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−− Upajāti (Sālā)
keciccalannaikavilaṁbijihvāstīkṣṇogradaṁṣṭrā harimaṁḍalākṣāḥ |
⏑−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−¦¦−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−
vidāritāsyāḥ sthiraśaṁkukarṇāḥ saṁtrāsayaṁtaḥ kila nāma tasthuḥ || 13.35
−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−¦¦−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−− Upajāti (Sālā)
tebhyaḥ sthitebhyaḥ sa tathāvidhebhyaḥ rūpeṇa bhāvena ca dāruṇebhyaḥ |
⏑−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−¦¦−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−
na vivyathe nodvivije mahārṣiḥ krīḍan subālebhya ivoddhatebhyaḥ || 13.36
−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−¦¦−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−− Upajāti (Bālā)
kaścittato raudravivttadṣṭistasmai gadāmudyamayāṁcakāra |
−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−¦¦⏑−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−
tastaṁbha bāhuḥ sagadastato 'sya puraṁdarasyeva purā savajraḥ || 13.37
−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−¦¦⏑−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−− Upajāti (Vāṇī)
kecitsamudyamya śilāstarūṁśca viṣehire naiva munau vimoktum |
−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−¦¦−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−
petuḥ savkṣāḥ saśilāstathaiva vajrāvabhagnā iva viṁdhyapādāḥ || 13.38
−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−¦¦⏑−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−− Upajāti (Vāṇī)
kaiścitsamutpatya nabho vimuktāḥ śilāśca vkṣāśca paraśvadhāśca |
−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−¦¦−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−
tasthurnabhasyeva na cāvapetuḥ saṁdhyābhrapādā iva naikavarṇāḥ || 13.39
−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−¦¦⏑−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−− Upajāti (Vāṇī)
cikṣepa tasyopari dīptamanyaḥ kaḍaṁgaraṁ parvataśṁgamātram |
−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−¦¦−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−
yanmuktamātraṁ gaganasthameva tasyānubhāvācchatadhā babhūva || 13.40
−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−¦¦−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−− Upajāti (Indravajrā)
kaścijjvalannarka ivoditaḥ khādaṁgāravarṣaṁ mahadutsasarja |
−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−¦¦−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−
cūrnāni cāmīkarakaṁdarāṇāṁ kalpātyaye meruriva pradīptaḥ || 13.41
−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−¦¦−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−− Upajāti (Bālā)
tadbodhimūle pravikīryamāṇamaṁgāravarṣaṁ tu savisphuliṁgam |
−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−¦¦⏑−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−
maitrīvihārādṣisattamasya babhūva raktotpalapatravarṣaḥ || 13.42
⏑−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−¦¦−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−− Upajāti (Kīrti)
śarīracittavyasanātapaistairevaṁvidhaistaiśca nipātyamānaiḥ |
−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−¦¦−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−
naivāsanācchākyamuniścacāla svaṁ niścayaṁ baṁdhumivopaguhya || 13.43
⏑−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−¦¦−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−− Upajāti (Ārdrā)
athāpare nirjagalurmukhebhyaḥ sarpānvijīrṇebhya iva drumebhyaḥ |
−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−¦¦⏑−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−
te maṁtrabaddhā iva tatsamīpe na śaśvasurnotsasjurna celuḥ || 13.44
−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−¦¦⏑−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−− Upajāti (Vāṇī)
bhūtvāpare vāridharā vhaṁtaḥ savidyutaḥ sāśanicaṁḍaghoṣāḥ |
−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−¦¦−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−
tasmin drume tatyajuraśmavarṣaṁ tatpuṣpavarṣaṁ ruciraṁ babhūva || 13.45
−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−¦¦−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−− Upajāti (Sālā)
cāpe 'tha vāṇo nihito 'pareṇa jajvāla tatraiva na niṣpapāta |
⏑−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−¦¦−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−
anīśvarasyātmani dhūryamāṇo durmarṣaṇasyeva narasya manyuḥ || 13.46
−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−¦¦−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−− Upajāti (Indravajrā)
paṁceṣavo 'nyena tu vipramuktāstasthurnayatyeva munau na petuḥ |
−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−¦¦−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−
saṁsārabhīrorviṣayapravttau paṁceṁdriyāṇīva parīkṣakasya || 13.47
⏑−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−¦¦⏑−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−− Upajāti (Mālā)
jighāṁsayānyaḥ prasasāra ruṣṭo gadāṁ ghītvābhimukho mahārṣeḥ |
−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−¦¦−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−
so 'prāptakālo vivaśaḥ papāta doṣeṣvivānarthakareṣu lokaḥ || 13.48
−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−¦¦−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−− Upajāti (Bālā)
strī meghakālī tu kapālahastā kartuṁ mahārṣeḥ kila mohacittam |
−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−¦¦⏑−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−
babhrāma tatrāniyataṁ na tasthau calātmano buddhirivāgameṣu || 13.49
−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−¦¦−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−− Upajāti (Indravajrā)
kaścitpradīptaṁ praṇidhāya cakṣurnetrāgnināśīviṣavaddidhakṣuḥ |
−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−¦¦−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−
tatraiva nāsīttamṣiṁ dadarśa kāmātmakaḥ śreya ivopadiṣṭam || 13.50
−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−¦¦−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−− Upajāti (Indravajrā)
gurvīṁ śilāmudyamayaṁstathānyaḥ śaśrāma moghaṁ vihataprayatnaḥ |
−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−¦¦−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−
niḥśreyasaṁ jñānasamādhigamyaṁ kāyaklamairdharmamivāptukāmaḥ || 13.51
⏑−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−¦¦⏑−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−− Upajāti (Mālā)
tarakṣusiṁhāktayastathānye praṇeduruccairmahataḥ praṇādān |
−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−¦¦−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−
sattvāni yaiḥ saṁcukucuḥ samaṁtādvajrāhatā dyauḥ phalatīti matvā || 13.52
⏑−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−¦¦⏑−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−− Upajāti (Premā)
mgā gajāścārttaravān sjaṁto vidudruvuścaiva nililyire ca |
−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−¦¦⏑−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−
rātrau ca tasyāmahanīva digbhyaḥ khagā ruvaṁtaḥ paripeturārttāḥ || 13.53
−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−¦¦−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−− Upajāti (Rāmā)
teṣāṁ praṇādaistu tathāvidhaistaiḥ sarveṣu bhūteṣvapi kaṁpiteṣu |
⏑−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−¦¦⏑−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−
munirna tatrāsa na saṁcukoca ravairgarutmāniva vāyasānām || 13.54
⏑−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−¦¦⏑−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−− Upajāti (Chāyā)
bhayāvahebhyaḥ pariṣadgaṇebhyo yathā yathā naiva munirbibhāya |
⏑−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−¦¦−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−
tathā tathā dharmabhtāṁ sapatnaḥ śokācca roṣācca sasāra māraḥ || 13.55
−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−¦¦⏑−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−− Upajāti (Vāṇī)
bhūtaṁ tataḥ kiṁcidadśyarūpaṁ viśiṣṭarūpaṁ gaganasthameva |
−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−¦¦−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−
dṣṭvārṣaye drugdhamavairaruṣṭaṁ māraṁ babhāṣe mahatā svareṇa || 13.56
−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−¦¦−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−− Upajāti (Bālā)
moghaṁ śramaṁ nārhasi māra kartuṁ hiṁsrātmatāmutsja gaccha śarma |
−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−¦¦⏑−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−
naiṣa tvayā kaṁpayituṁ hi śakyo mahāgirirmerurivānilena || 13.57
−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−¦¦−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−− Upajāti (Sālā)
apyuṣṇabhāvaṁ jvalanaḥ prajahyādāpo dravatvaṁ pthivī sthiratvam |
⏑−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−¦¦−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−
anekakalpācitapuṇyakarmā na tveva jahyādvyavasāyameṣaḥ || 13.58
−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−¦¦−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−− Upajāti (Bālā)
yo niścayo hyasya parākramaśca tejaśca yadyā ca dayā prajāsu |
−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−¦¦⏑−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−
aprāpya notthāsyati tattvameṣa tamāṁsyahatveva sahasraraśmiḥ || 13.59
−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−¦¦−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−− Upajāti (Indravajrā)
kāṣṭhaṁ hi mathnan labhate hutāśaṁ bhūmiṁ khanan viṁdati cāpi toyam |
−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−¦¦−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−
nirbaṁdhinaḥ kiṁca na nāsya sādhyaṁ nyāyena yuktaṁ ca ktaṁ ca sarvam || 13.60
−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−¦¦−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−− Upajāti (Sālā)
tallokamārttaṁ karuṇāyamāno rogeṣu rāgādiṣu vartamānam |
⏑−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−¦¦−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−
mahābhiṣagnārhati vighnameṣa jñānauṣadhārthaṁ parikhidyamānaḥ || 13.61
⏑−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−¦¦−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−− Upajāti (ddhi)
hte ca loke bahubhiḥ kumārgaiḥ sanmārgamanvicchati yaḥ śrameṇa |
⏑−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−¦¦⏑−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−
sa daiśikaḥ kṣobhayituṁ na yuktaṁ sudeśikaḥ sārtha iva pranaṣṭe || 13.62
−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−¦¦−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−− Upajāti (Indravajrā)
sattveṣu naṣṭeṣu mahāṁdhakārairjñānapradīpaḥ kriyamāṇa eṣaḥ |
−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−¦¦−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−
āryasya nirvāpayituṁ na sādhu prajvālyamānastamasīva dīpaḥ || 13.63
−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−¦¦−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−− Upajāti (Indravajrā)
dṣṭvā ca saṁsāramaye mahaughe magnaṁ jagatpāramaviṁdamānam |
−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−¦¦−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−
yaścedamuttārayituṁ pravttaḥ kaścinnayettasya tu pāpamāryaḥ || 13.64
⏑−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−¦¦−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−− Upajāti (Kīrti)
kṣamāśipho dhairyavigāḍhamūlaścāritrapuṣpaḥ smtibuddhiśākhaḥ |
−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−¦¦−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−
jñānadrumo dharmaphalapradātā notpāṭanaṁ hyarhati vardhamānaḥ || 13.65
−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−¦¦−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−− Upajāti (Indravajrā)
baddhāṁ dḍhaiścetasi mohapāśairyasya prajāṁ mokṣayituṁ manīṣā |
−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−¦¦−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−
tasmin jighāṁsā tava nopapannā śrāṁte jagadbaṁdhanamokṣahetoḥ || 13.66
−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−¦¦⏑−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−− Upajāti (Bhadrā)
bodhāya karmāṇi hi yānyanena ktāni teṣāṁ niyato 'dya kālaḥ |
−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−¦¦⏑−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−
sthāne tathāsminnupaviṣṭa eṣa yathaiva pūrve munayastathaiva || 13.67
−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−¦¦−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−− Upajāti (Indravajrā)
eṣā hi nābhirvasudhātalasya ktsnena yuktā parameṇa dhāmnā |
−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−¦¦−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−
bhūmerato 'nyo 'sti hi na pradeśo veśaṁ samādherviṣayo hitasya || 13.68
−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−¦¦−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−− Upajāti (Bālā)
tanmā kthāḥ śokamupehi śāṁtiṁ mā bhūnmahimnā tava māra mānaḥ |
−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−¦¦⏑−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−
viśraṁbhituṁ na kṣamamadhruvā śrīścale pade kiṁ padamabhyupaiṣi || 13.69
⏑−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−⏑−¦¦⏑−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−⏑− Vaṁśastha
tataḥ sa saṁśrutya ca tasya tadvaco mahāmuneḥ prekṣya ca niṣprakaṁpatām |
⏑−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−⏑−¦¦⏑−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−⏑−
jagāma māro vimanā hatodyamaḥ śarairjagaccetasi yairvihanyase || 13.70
⏑−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−⏑−¦¦⏑−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−⏑− Vaṁśastha
gatapraharṣā viphalīktaśramā praviddhapāṣāṇakaḍaṁgaradrumā |
⏑−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−⏑−¦¦⏑−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−⏑−
diśaḥ pradudrāva tato 'sya sā camūrhatāśrayeva dviṣatā dviṣaccamūḥ || 13.71
⏑⏑⏑⏑⏑⏑−−,−⏑−−⏑−− Mālinī
dravati saparapakṣe nirjite puṣpaketau
⏑⏑⏑⏑⏑⏑−−,−⏑−−⏑−−
jayati jitatamaske nīrajaske mahārṣau |
⏑⏑⏑⏑⏑⏑−−,−⏑−−⏑−−
yuvatiriva sahāsā dyauścakāśe sacaṁdrā
⏑⏑⏑⏑⏑⏑−−,−⏑−−⏑−−
surabhi ca jalagarbhaṁ puṣpavarṣaṁ papāta || 13.72
tathāpi pāpīyasi nirjite gate diśaḥ praseduḥ prababhau niśākaraḥ |
divo nipeturbhuvi puṣpavṣṭayo rarāja yoṣeva vikalmaṣā niśā || 13.73*
iti śrībuddhacarite mahākāvye 'śvaghoṣakte māravijayo nāma trayodaśaḥ sargaḥ || 13 ||
Buddha-carita Home Page Next Chapter