Buddhanīti Saṅgaho Home Page Anantaravaggo
Buddhanīti Saṅgaho
10: Sevanavaggo 1
Jā 435 Haliddirāgajātakaṁ
−−−⏑¦⏑−−−¦¦−−−⏑¦⏑−⏑−
Yo te vissasate, Text: vissasaye; Thai: Yo taṁ vissāsaye.01 Tāta, vissāsañ-ca khameyya te,
−−−⏑¦⏑−−−¦¦−⏑−⏑¦⏑−⏑−
Sussūsī ca titikkhī ca, taṁ bhajehi ito gato. [185]
−⏑−−¦⏑−−−¦¦⏑⏑−−¦⏑−⏑−
Yassa kāyena vācāya, manasā natthi dukkataṁ, Text, ChS, Thai: dukkaṭaṁ; showing the t/ṭ alternation found in the texts. 02
⏑⏑−⏑¦⏑−−−¦¦−⏑−⏑¦⏑−⏑−
Urasīva patiṭṭhāya, taṁ bhajehi ito gato. [186]
−⏑−−¦⏑⏑⏑−¦¦⏑−−⏑¦⏑−⏑− navipulā
Yo ca Dhammena carati, caranto pi na maññati,
⏑−⏑−¦−,−−−¦¦−⏑−⏑¦⏑−⏑− mavipulā
Visuddhakāriṁ sappaññaṁ, taṁ bhajehi ito gato. [187]
⏑−⏑−¦−,⏑⏑−−¦¦⏑⏑−−⏑¦⏑−⏑−
Haliddirāgaṁ Text, BJT: Haḷiddi-; showing the l/ḷ alternation in the texts. 03 kapicittaṁ, purisaṁ rāgavirāginaṁ,
−⏑−−¦⏑−−−¦¦−⏑−−¦⏑−⏑−
Tādisaṁ Tāta mā sevi, nimmanussam-pi ce siyā. [188]
−−⏑−¦⏑⏑⏑−¦¦−⏑−−¦⏑−⏑− navipulā
Āsīvisaṁ va kupitaṁ, Thai: kuppitaṁ; which would give the Anuṭṭhubha variation. 04 mīḷhalittaṁ Text, BJT, Thai: miḷha-. 05 mahāpathaṁ,
−⏑−⏑¦⏑−−−¦¦−−⏑⏑¦⏑−⏑−
Ārakā parivajjehi, yānīva visamaṁ pathaṁ. [189]
⏑−−−¦⏑−−−¦¦−−−⏑¦⏑−⏑−
Anatthā, Tāta, vaḍḍhanti, bālaṁ accupasevato, Thai: accūpasevato; alternative sandhi. 06
−⏑−−¦⏑−−−¦¦⏑−−−¦⏑−⏑−
Māssu bālena saṅgañchi, Text, ChS, Thai: saṅgacchi; alternative spelling, also below. 07 amitteneva sabbadā. [190]
−−−−¦⏑−−−¦¦⏑−⏑⏑¦⏑−⏑−
Taṁ tāhaṁ, Tāta, yācāmi, karassu vacanaṁ mama:
−⏑−−¦⏑−−−¦¦−−−−¦⏑−⏑−
Māssu bālena saṅgañchi, dukkho bālehi saṅgamo. [191]
Jā 161 Indasamānagottajātakaṁ
⏑−⏑−,¦−⏑⏑¦−⏑−−
Na santhavaṁ kāpurisena kayirā,
−−⏑−¦−⏑,⏑¦−⏑−−
Ariyo anariyena BJT: hi ariyena; Ariyonariyena; different sandhi, same meaning as text. 08 pajānam-atthaṁ.
⏑−⏑−¦−⏑,⏑¦−⏑−−
Cirānuvuttho Thai: -vuṭṭho. 09 pi karoti pāpaṁ,
⏑−⏑−,¦−⏑⏑¦−⏑−−
Gajo yathā Indasamānagottaṁ. [192]
−−⏑−¦−,⏑⏑¦−⏑−−
Yaṁ tveva Thai: Yad-eva. 10 jaññā: Sadiso maman-ti,
−−⏑−¦−⏑,⏑¦−⏑−−
Sīlena paññāya sutena cāpi,
−−⏑−¦−,⏑⏑¦−⏑−−
Teneva mettiṁ kayirātha saddhiṁ,
⏑−⏑−,¦−⏑⏑¦−⏑−⏑− Jagatī
Sukhāvaho Text: Sukhā have; ChS, Thai: Sukho have. 11 Sappurisena saṅgamo. [193]
Jā 162 Santhavajātakaṁ
⏑−⏑−¦−,⏑⏑¦−⏑−⏑− Jagatī
Na santhavasmā paramatthi pāpiyo
−−⏑−,¦−⏑⏑¦−⏑−−
Yo santhavo kāpurisena hoti.
−−⏑−,¦−⏑−¦−⏑−−
Santappito sappinā pāyasena Thai: pāyāsena; against the normal spelling and the metre. 12
−−⏑−,¦−⏑⏑¦−⏑−⏑− Jagatī
Kicchākataṁ paṇṇakuṭiṁ adaḍḍhahi. ChS: adayhi; same meaning, but Tuṭṭhubba metre. 13 [194]
⏑−⏑−¦−,⏑⏑¦−⏑−−
Na santhavasmā paramatthi seyyo
−−⏑−,¦−⏑⏑¦−⏑−−
Yo santhavo Sappurisena hoti,
−−⏑−¦−⏑⏑¦−⏑−−
Sīhassă vyagghassa Counting vy- here as not making position, to give the normal opening. 14 ca dīpino ca
−−⏑−,¦−⏑⏑¦−⏑−−
Sāmā mukhaṁ lehati Text, BJT: lepati; a causative form, which seems inappropriate here. 15 santhavena. [195]
Jā 141 Godhajātakaṁ
⏑−⏑⏑¦⏑−−−¦¦−−−⏑¦⏑−⏑−
Na pāpajanasaṁsevī accantaṁ BJT, ChS, Thai: accanta-; compound form. 16 sukham-edhati,
−−⏑−¦⏑−−−¦¦⏑−−−¦⏑−−−
Godhā kulaṁ kakaṇṭā Text, BJT: kakaṇṭho. 17 va kaliṁ pāpeti attānaṁ. We need to read attanaṁ (or perhaps attano) to give the normal cadence. 18 [196]
Iti 76 Sukhapatthanāsuttaṁ
⏑⏑−−¦⏑−−−¦¦⏑−⏑⏑¦⏑−⏑−
Akaronto pi ce pāpaṁ karontam-upasevati,
−⏑−−¦⏑−−−¦¦⏑−−−¦⏑−⏑−
Saṅkiyo hoti pāpasmiṁ, avaṇṇo cassa rūhati. [197]
SN 1.3.11 Sattajaṭilasuttaṁ
⏑−⏑−¦−⏑,⏑¦−⏑−−
Na vaṇṇarūpena naro sujāno,
⏑−⏑−,¦−⏑⏑¦−⏑−−
Na vissase ittaradassanena,
⏑−⏑−¦−⏑,⏑¦−⏑−−
Susaññatānañ-hi viyañjanena
⏑−⏑−,¦−⏑⏑¦−⏑−−
Asaññatā lokam-imaṁ caranti. [198]
⏑⏑−⏑−,¦−⏑−¦−⏑−−
Patirūpako mattikā kuṇḍalo Thai: mattikakuṇḍalo; compounded formation. 19 va,
−−⏑−¦−⏑,⏑¦−⏑−−
Lohaḍḍhamāso Thai: Lohaddha; showing the d/ḍ alternation found in the texts. 20 va suvaṇṇachanno,
⏑−⏑−¦−,⏑⏑¦−⏑−−
Caranti eke ChS, Thai: loke. 21 parivārachannā,
−−⏑−¦−,⏑⏑¦−⏑−−
Anto asuddhā, bahi sobhamānā. [199]
Jā 384 Dhammadhajajātakaṁ
−−⏑⏑⏑⏑¦⏑−⏑−− Opacchandasaka
Vācāya sakhilŏ manoviduggo,
−−−⏑⏑−¦⏑−⏑−−
Channo kūpăsayo = kūpa + āsayo. 22 va kaṇhasappo,
−⏑⏑−−⏑⏑¦⏑−⏑−−
Dhammadhajo gāmanigamesu sādhu, Text, BJT add: sammato, against the metre. 23
−−−⏑⏑−¦⏑−⏑−−
Dujjāno purisena bālisena. Thai seems not to undersand the metre and has rewritten this verse as Siloka, cf. 537 below, and see the Introduction. 24 [200]
Dutiyaṁ Satakaṁ
Buddhanīti Saṅgaho Home Page Anantaravaggo