Buddhanīti Saṅgaho Home Page Anantaravaggo
Buddhanīti Saṅgaho
12: Vissāsavaggo
Jā 68 Sāketajātakaṁ
−−⏑−¦⏑⏑⏑−¦¦−−−⏑¦⏑−⏑− navipulā
Yasmiṁ mano nivisati, Thai: nivīsati; giving the Anuṭṭhubha variation.01 cittaṁ cāpi pasīdati,
⏑−⏑−¦⏑−−−¦¦−−−−¦⏑−⏑−
Adiṭṭhapubbake pose, kāmaṁ tasmim-pi vissase. [219]
Jā 93 Vissāsabhojanajātakaṁ
⏑−⏑−¦⏑−−−¦¦−−−⏑¦⏑−⏑−
Na vissase avissatthe, vissatthe pi na vissase,
−−−⏑¦⏑−−−¦¦−−⏑⏑¦⏑−⏑−
Vissāsā bhayam-anveti sīhaṁ Text: sīhā; plural, where a singular is needed. 02 va migamātukā. [220]
Jā 448 Kukkuṭajātakaṁ
−⏑−⏑¦⏑−−−¦¦−⏑−⏑⏑¦⏑−⏑−
Nāsmase katapāpamhi, nāsmase alikavādine,
−⏑−−¦⏑−−−¦¦⏑⏑−−¦⏑−⏑−
Nāsmas' attatthapaññamhi, Text: Nāsmase atthaṭṭhapaññamhi, I can't make sense of this; ChS, Thai: Nāsmase atthatthapaññamhi; which gives 9 syllables. 03 atisante pi nāsmase. [221]
⏑−⏑−¦−⏑⏑−¦¦−⏑−⏑¦⏑−⏑− bhavipulā
Bhavanti heke purisā gopipāsikajātikā,
⏑−⏑−¦−,−−−¦¦−−⏑⏑¦⏑−⏑− mavipulā
Ghasanti maññe mittāni, vācāya na ca kammunā. [222]
−−⏑−¦−⏑−−¦¦−−⏑⏑¦⏑−⏑− ravipulā
Sukkhañjalī paggahītā, Text, ChS, Thai: Sukkhañjalipaggahitā; same meaning, bhavipulā. 04 vācāya paḷiguṇṭhitā, Thai: paliguṇṭhitā; showing the l/ḷ alternation in the texts. 05
⏑−⏑−¦−,−−−¦¦−−−⏑¦⏑−⏑− mavipulā
Manussapheggū nāsīde, Thai: nāside; possibly a transcription error. 06 yasmiṁ natthi kataññutā. [223]
⏑⏑−−¦⏑−−−¦¦−−−⏑¦⏑−⏑−
Na hi aññaññacittānaṁ Thai: aññoñña-; this could also be a transcription error, otherwise I cannot explain it. 07 itthīnaṁ purisāna' vā
−−⏑−¦−,−−−¦¦−⏑−⏑¦⏑−⏑− mavipulā
Nānā ca katvā ChS, Thai: Nānāvikatvā. 08 saṁsaggaṁ tādisam-pi ca nāsmase. Thai: tādisam-pi na vissase. Similarly twice more below. 09 [224]
⏑−⏑−¦−,−−−¦¦⏑−−−¦⏑−⏑− mavipulā
Anariyakammaṁ ChS: kammam-; giving the pathyā cadence. 10 okkantaṁ, Thai: Anariyakammaukkantaṁ; an extraordinary Sanskritisation I've never seen in a Pāḷi text before. 11 athetaṁ Thai: atthetaṁ; it seems both forms exist. 12 sabbaghātinaṁ,
⏑⏑−⏑¦⏑−−−¦¦−⏑−⏑¦⏑−⏑−
Nisitaṁ va paṭicchannaṁ, tādisam-pi ca Text omits, but it is needed to complete the metre. 13 nāsmase. [225]
−⏑−−¦⏑−−−¦¦−−−⏑¦⏑−⏑−
Mittarūpenidhekacce Thai: Mittavasenidhekacce. 14 sākhallena ChS, Thai: sākhalyena; alternative spelling. 15 acetasā,
⏑⏑−⏑¦⏑−−−¦¦−⏑−⏑¦⏑−⏑−
Vividhehi upāyehi, Text, ChS, Thai: upāyan-ti. 16 tādisam-pi ca BJT omits: ca. 17 nāsmase. [226]
−⏑−−¦⏑−−−¦¦−⏑−⏑¦⏑−⏑−
Āmisaṁ vā dhanaṁ vā pi yattha passati tādiso,
⏑−⏑−¦⏑−−−¦¦−⏑−−¦⏑−⏑−
Dubbhiṁ Text, BJT, ChS: Dubhiṁ; but this form appears to be wrong. 18 karoti dummedho tañ-ca hantvāna, gacchati. [227]
Jā 521 Tesakuṇajātakaṁ
−⏑−−¦⏑−−−¦¦⏑−−−¦⏑−⏑−
Yo ca taṁ Tāta rakkheyya, dhanaṁ yañ-ceva te siyā,
⏑−⏑⏑¦−,−−−¦¦−−−−¦⏑−⏑− mavipulā
Sūto va rathaṁ saṅgaṇhe, so te kiccāni kāraye. [228]
⏑−⏑⏑¦−⏑⏑−¦¦⏑−−−¦⏑−⏑− bhavipulā
Susaṅgahitantajano Text: -saṅgahīta-; but the lengthening is not needed m.c. 19 sayaṁ vittaṁ avekkhiya,
⏑−⏑⏑¦⏑−−−¦¦⏑⏑−⏑¦⏑−⏑−
Nidhiñ-ca iṇadānañ-ca na kare parapattiyā. [229]
⏑−−−¦⏑−−−¦¦⏑−−−¦⏑−⏑−
Sayaṁ āyaṁ vayaṁ jaññā, sayaṁ jaññā katākataṁ,
−−−−¦⏑−⏑−¦¦−−−−¦⏑−⏑− Anuṭṭhubha
Niggaṇhe niggahārahaṁ, paggaṇhe paggahārahaṁ. These three verses replace three others from the Kuṇālajātakaṁ (Jā 536), which I judge to be offensive. 20 [230]
Jā 508 Pañcapaṇḍitajātakaṁ Text: Ummaggajātakaṁ; wrong identification; BJT: Pañcapaṇḍitapañho, and in the end-title: Pañcapaṇḍitapañhoṁ? 21
−−⏑⏑−¦⏑−⏑−− Opacchandasaka
Guyhassa hi guyham-eva sādhu,
⏑⏑−−⏑⏑−¦⏑−⏑−−
Na hi guyhassa pasattham-āvikammaṁ,
⏑−−−⏑¦⏑−⏑−−
Anipphādāya ChS: Anipphannatā; Thai: Anipphannatāya; against the metre. 22 saheyya Dhīro,
−−−⏑⏑−¦⏑−⏑−−
Nipphannatho ChS: Nipphanno va; Thai: Nipphannattho va; against the metre. 23 yathāsukhaṁ bhaṇeyya. [231]
⏑−⏑−¦−,⏑⏑−−¦¦−−⏑−¦⏑−⏑−
Na guyham-atthaṁ vivareyya, rakkheyya naṁ yathā nidhiṁ,
⏑⏑−⏑¦⏑−−−¦¦−−−−¦⏑−⏑−
Na hi pātukato sādhu guyho attho pajānatā. [232]
⏑−−−¦⏑−−−¦¦⏑−−⏑¦⏑−⏑−
Thiyā guyhaṁ na saṁseyya amittassa ca Paṇḍito,
−−⏑−¦⏑−−−¦¦⏑⏑−−−¦⏑−⏑−
Yo cāmisena saṁhīro, hadayattheno ca yo naro. [233]
−⏑−⏑¦⏑−−−¦¦−−⏑⏑¦⏑−⏑−
Guyham-attham-asambuddhaṁ sambodhayati yo naro,
−⏑−⏑¦⏑−−−¦¦−⏑−−¦⏑−⏑−
Mantabhedabhayā tassa dāsabhūto titikkhati. [234]
−−−⏑¦⏑−−−¦¦−−−−¦⏑−⏑−
Yāvanto purisassatthaṁ guyhaṁ jānanti mantinaṁ,
−−−−¦⏑−−−¦¦−−−−¦⏑−⏑−
Tāvanto tassa ubbegā, tasmā guyhaṁ na vissaje. = vissajje, -j- is m.c. to fit the cadence. 24 [235]
⏑−⏑−¦−⏑,⏑¦−⏑−−
Vivicca bhāseyya divā rahassaṁ,
−−⏑−,¦−⏑−¦−⏑−−
Rattiṁ giraṁ nātivelaṁ pamuñce,
⏑−⏑−¦−⏑,⏑¦−⏑−−
Upassutīkā All texts: Upassutikā, but the long vowel is needed for the normal opening. 25 hi suṇanti mantaṁ,
−−−−,¦−⏑⏑¦−⏑−− Vedic opening
Tasmā manto khippam-upeti bhedaṁ. [236]
Buddhanīti Saṅgaho Home Page Anantaravaggo