Buddhanīti Saṅgaho Home Page Anantaravaggo
Buddhanīti Saṅgaho
15: Kammavaggo
Dhp 127 Suppabuddhasakyavatthu
⏑−⏑−¦−,⏑⏑¦−⏑−−
Na antalikkhe, na samuddamajjhe,
⏑−⏑−¦−,⏑⏑¦−⏑−−
Na pabbatānaṁ vivaraṁ pavissa: Thai: pavīsaṁ; an unusual formation I do not find in the Dictionaries.01
⏑−⏑−¦−,⏑⏑¦−⏑−−
Na vijjatī -ī is m.c. 02 so jagatippadeso,
−−⏑−,¦−⏑⏑¦−⏑−−
Yatthaṭṭhito Thai: Yatraṭṭhito; alternative form. 03 muccĕyya I count the middle vowel as light to avoid the heavy 6th syllable, which is against the normal prosody of the texts. 04 pāpakammā. [274]
SN 1.3.15 Dutiyasaṅgāmasuttaṁ
−−⏑⏑¦⏑−−−¦¦−−−⏑¦⏑−⏑−
Hantā labhati Text, Thai: Labhati hantā; giving two light syllables in 2nd and 3rd position, which is normally avoided, and mavipulā. 05 hantāraṁ, jetāraṁ labhate The middle voice: labhate is used here m.c. to give the right measure in the cadence. 06 jayaṁ,
−−⏑−¦⏑−−−¦¦−−−−¦⏑−⏑−
Akkosako ca akkosaṁ, rosetārañ-ca rosako,
⏑⏑−⏑¦⏑−−−¦¦−⏑−−¦⏑−⏑−
Atha kammavivaṭṭena, so vilutto vilumpati. [275]
Dhp 125 Kokasunakhaluddakavatthu
−−⏑−¦−⏑,⏑¦−⏑−⏑− Jagatī
So All texts read: Yo; but the sense requires so, therefore I have amended it. 07 appaduṭṭhassa narassa dussati,
−−⏑−¦−⏑,⏑¦−⏑−−
Suddhassa posassa anaṅgaṇassa,
⏑−⏑−¦−,−¦−⏑−−
Tam-eva bālaṁ pacceti Two light syllables have been replaced at the 6th syllable by one heavy one. 08 pāpaṁ,
⏑⏑−⏑−,¦⏑⏑−¦−⏑−−
Sukhumo rajo paṭivātaṁ va khitto. [276]
Dhp 137-140 Mahāmoggallānattheravatthu
−−−⏑¦⏑−−−¦¦−⏑−−¦⏑−⏑−
Yo daṇḍena adaṇḍesu appaduṭṭhesu dussati,
⏑−⏑−⏑¦⏑−−−¦¦−⏑−⏑¦⏑−⏑− 9 syllables
Dasannam-aññataraṁ ṭhānaṁ khippam-eva nigacchati: [277]
−⏑−⏑¦⏑−−−¦¦⏑−−⏑¦⏑−⏑−
Vedanaṁ pharusaṁ, jāniṁ, sarīrassa ca bhedanaṁ,
⏑⏑−−¦⏑−−−¦¦−−−−¦⏑−⏑−
Garukaṁ vāpi ābādhaṁ, cittakkhepaṁ va Text, ChS: ca; same variation occurs in lines b, c & d in the next verse. I take it va is short for vā, m.c. 09 pāpuṇe, [278]
−⏑−−¦⏑−−−¦¦−−−−¦⏑−⏑−
Rājato vā upassaggaṁ, abbhakkhānaṁ va dāruṇaṁ.
⏑−⏑−¦⏑−−−¦¦−−−⏑¦⏑−⏑−
Parikkhayaṁ va ñātīnaṁ, bhogānaṁ va pabhaṅguraṁ, Thai: pabhaṅguṇaṁ; alternative spelling. 10 [279]
⏑⏑−⏑¦⏑−−−¦¦−⏑⏑⏑¦⏑−⏑−
Atha vāssa Text: cassa. 11 agārāni aggi One would expect a reading: aggī, to avoid two light syllables in 2nd and 3rd positions. 12 ḍahati pāvako,
−−⏑−−,−−−¦¦⏑⏑−−⏑¦⏑−⏑−
Kāyassa bhedā duppañño Nirayaṁ so upapajjati. ChS: sopapajjati; sandhi form of the words, probably a correction to avoid a 9-syllable line, but we can understand resolution at the first. 13 [280]
Dhp 121 Asaññataparikkhārabhikkhuvatthu
−⏑−−¦⏑−−−¦¦⏑−−−¦⏑−⏑−
Māpamaññetha ChS, Thai: Māvamaññetha; alternative spelling. 14 pāpassa: Na maṁ taṁ Thai: mattaṁ? 15 āgamissati,
⏑⏑−⏑¦⏑−−−¦¦⏑⏑−−¦⏑−⏑−
Udabindunipātena udakumbho pi pūrati,
−−−⏑¦⏑−−−¦¦−−−−¦⏑−⏑−
Bālo pūrati Text, BJT: Pūrati bālo; giving light syllables in 2nd and 3rd positions, which is normally avoided; Thai: Āpūrati bālo; which makes a 9-syllable line. 16 pāpassa, thokaṁ thokam-pi BJT: thokathokam-pi; compounding the words, but with the same meaning. 17 ācinaṁ. [281]
Dhp 69 Uppalavaṇṇattherīvatthu
⏑⏑−−¦⏑⏑−−¦¦−⏑−−¦⏑−⏑− savipulā
Madhuvā Comm: bālassa hi pāpaṁ akusalakammaṁ karontassa taṁ kammaṁ madhu viya madhurarasaṁ viya iṭṭhaṁ kantaṁ manāpaṁ viya upaṭṭhāti. Iti naṁ so madhuṁ va maññati; from this it seems to me we should expect the form madhūva = madhu + iva, in the text. 18 maññati Thai: maññatī; to give pathyā, when savipulā is acceptable in the early texts. 19 bālo, yāva pāpaṁ na paccati,
⏑−⏑−¦⏑⏑−−¦¦−−−−¦⏑−⏑− savipulā
Yadā ca paccati pāpaṁ, bālo Text, BJT, Thai: atha bālo; which is hypermetric. Thai places bālo in brackets. 20 dukkhaṁ nigacchati. [282]
Dhp 71 Ahipetavatthu
⏑⏑−−¦⏑−−−¦¦−⏑−−¦⏑−⏑−
Na hi pāpaṁ kataṁ kammaṁ, sajju khīraṁ va muccati,
⏑−−−¦⏑−−−¦¦−−−−¦⏑−⏑−
Ḍahantaṁ bālam-anveti, bhasmacchanno Thai: bhasmācchanno; I do not understand this form, the compound = bhasma + channo. 21 va pāvako. [283]
Dhp 123 Mahādhanavāṇijavatthu
−⏑−⏑¦⏑−−−¦¦−⏑−−¦⏑−⏑−
Vāṇijo va bhayaṁ maggaṁ, appasattho Text, BJT: appassattho. 22 mahaddhano,
⏑−−⏑¦⏑−−−¦¦−−⏑⏑¦⏑−⏑−
Visaṁ jīvitukāmo va, pāpāni parivajjaye. [284]
SN 1.2.22 Khemasuttaṁ
⏑−⏑−¦−,−−−¦¦⏑−−−¦⏑−⏑− mavipulā
Caranti bālā dummedhā amitteneva attanā,
⏑−−−¦⏑−−−¦¦−−⏑⏑¦⏑−⏑−
Karontā Thai: Karonti. 23 pāpakaṁ kammaṁ yaṁ hoti kaṭukapphalaṁ. [285]
⏑−−−¦⏑−−−¦¦−−−⏑¦⏑−⏑−
Na taṁ kammaṁ kataṁ sādhu, yaṁ katvā anutappati,
−⏑−⏑¦⏑−−−¦¦⏑−−⏑¦⏑−⏑−
Yassa assumukho rodaṁ vipākaṁ paṭisevati. [286]
−⏑−−¦⏑−−−¦¦−−−−¦⏑−⏑−
Tañ-ca kammaṁ kataṁ sādhu, yaṁ katvā nānutappati,
−⏑⏑−¦−⏑⏑−¦¦⏑−−⏑¦⏑−⏑− bhavipulā
Yassa patīto Thai: patito? 24 sumano vipākaṁ paṭisevati. [287]
⏑⏑−−¦⏑−−−¦¦−−−⏑¦⏑−⏑−
Paṭikacceva taṁ kayirā, yaṁ jaññā hitam-attano,
⏑−⏑⏑¦⏑−−−¦¦−−−−¦⏑−⏑−
Na sākaṭikacintāya Mantā Dhīro parakkame. Thai: parakkamo. 25 [288]
⏑−−⏑¦⏑−−−¦¦⏑−−−¦⏑−⏑−
Yathā sākaṭiko mattaṁ BJT: panthaṁ; ChS: maṭṭhaṁ; pasatthaṁ? The reading is also against the metre. 26 samaṁ hitvā mahāpathaṁ,
⏑⏑−−¦⏑−−−¦¦−−−−¦⏑−⏑−
Visamaṁ maggam-āruyha, akkhacchinno 'vajhāyati, The comm. parses it so: akkhacchinno avajhāyati; whereas below it has: akkhacchinno viya. 27 [289]
−−−−¦⏑−−−¦¦⏑−⏑⏑¦⏑−⏑−
Evaṁ Dhammā apakkamma, adhammam-anuvattiya,
−−−⏑¦⏑−−−¦¦−−−−¦⏑−⏑−
Mando Maccumukhaṁ patto, akkhacchinno va jhāyati. [290]
Dhp 246-7 Pañca-Upāsakavatthu
−−⏑⏑¦⏑−−−¦¦⏑−−−¦⏑−⏑−
Yo pāṇam-atipāteti, musāvādañ-ca bhāsati,
−−⏑−¦−,−⏑⏑−¦¦⏑⏑−−¦⏑−⏑−
Loke adinnaṁ ChS: adinnam-; which gives pathyā. 28 ādiyati, We should read ādeti. 29 paradārañ-ca gacchati, [291]
⏑−−⏑¦⏑−−−¦¦−⏑−⏑¦⏑−⏑−
Surāmerayapānañ-ca yo naro anuyuñjati,
⏑−⏑−¦−,−−−¦¦−−⏑⏑¦⏑−⏑− mavipulā
Idhevam-eso BJT: Idheva poso. 30 lokasmiṁ, mūlaṁ khaṇati Thai: khanati; showing the n/ṇ alternation in the texts. 31 attano. [292]
Dhp 16 Dhammika-Upāsakavatthu
⏑⏑−⏑⏑¦−⏑−⏑− Vetālīya
Idha modati, pecca modati,
⏑⏑−−⏑⏑¦−⏑−⏑−
Katapuñño ubhayattha modati,
−−⏑⏑¦−⏑−⏑−
So modati, so pamodati,
−−−⏑⏑¦−⏑−⏑−
Disvā kammavisuddhim-attano. [293]
SN 1.3.4 Piyasuttaṁ
−−−−¦⏑−−−¦¦⏑−−−¦⏑−⏑−
Attānañ-ce piyaṁ jaññā na naṁ pāpena saṁyuje,
⏑⏑−⏑¦⏑−−−¦¦⏑−−⏑¦⏑−⏑−
Na hi taṁ sulabhaṁ hoti sukhaṁ dukkatakārinā. Text, ChS, Thai: dukkaṭa-; showing the t/ṭ alternation in the texts. 32 [294]
Jā 382 Sirikālakaṇṇijātakaṁ
−⏑−⏑¦⏑−−−¦¦⏑−−⏑¦⏑−⏑−
Attanā kurute lakkhiṁ, alakkhiṁ kurutattanā,
⏑⏑−−¦⏑−−−¦¦−−−−¦⏑−⏑−
Na hi lakkhiṁ alakkhiṁ vā añño aññassa kārako. [295]
Jā 537 Mahāsutasomajātakaṁ
−−⏑−,¦−⏑⏑¦−⏑−−
Yo ve Piyaṁ me ti piyānurakkhī,
−−⏑−¦−⏑,⏑¦−⏑−⏑− Jagatī
Attaṁ niraṁkacca, BJT: niraṁ katvā; which would give a heavy 6th syllable, which is normally avoided. 33 piyāni sevati,
−−⏑−¦−,⏑⏑¦−⏑−−
Soṇḍo va pitvā visamissapānaṁ, BJT: Soṇḍo va pitvāna visassaphālaṁ? 34
−−⏑−¦−⏑,−¦−⏑−−
Teneva so hoti dukkhī BJT: dukhī; but the simplification of the consonant cluster is not needed m.c. 35 parattha. [296]
−−⏑−¦−⏑,⏑¦−⏑−−
Yo cīdha saṅkhāya piyāni hitvā,
−−⏑⏑,¦−⏑⏑¦−⏑−−
Kicchena pi sevati Ariyadhammaṁ, Text, ChS, Thai: Ariyadhamme; plural form. 36
⏑⏑−⏑−¦−⏑,⏑¦−⏑−−
Dukhito Text, BJT, Thai: Dukkhito, which doesn't allow for the necessary resolution of the first two syllables. 37 va pitvāna yathosadhāni,
−−⏑−¦−⏑,⏑¦−⏑−−
Teneva so hoti sukhī parattha. [297]
Jā 386 Kharaputtajātakaṁ
⏑−⏑−¦−⏑,⏑¦−⏑−⏑− Jagatī
Na ve Thai omits: ve; against the metre. 38 Piyaṁ me ti Janinda tādiso,
−−⏑−¦−−,⏑−¦⏑−⏑− irregular
Attaṁ niraṅkatvā piyāni sevati.
−−⏑−¦−,⏑⏑¦−⏑−−
Attā va seyyo: paramā va ChS: ca. 39 seyyo?
−−⏑−,¦−⏑−¦−⏑−−
Labbhā piyā ocitatthena pacchā. [298]
Dhp 163 Saṅghabhedaparisakkanavatthu
⏑⏑−⏑¦⏑−−−¦¦−⏑−⏑¦⏑−⏑−
Sukarāni asādhūni, attano ahitāni ca,
−−⏑−¦⏑−−−¦¦−−⏑⏑¦⏑−⏑−
Yaṁ ve hitañ-ca sādhuñ-ca taṁ ve paramadukkaraṁ. [299]
Ud 5.8 Ānandasuttaṁ
⏑⏑−−¦⏑−−−¦¦−⏑−−¦⏑−⏑−
Sukaraṁ sādhunā sādhu, sādhu pāpena dukkaraṁ.
−−−−¦⏑⏑⏑−¦¦−⏑−−¦⏑−⏑− navipulā
Pāpaṁ pāpena sukaraṁ, pāpam-ariyehi dukkaraṁ. [300]
Tatiyaṁ Satakaṁ
Buddhanīti Saṅgaho Home Page Anantaravaggo