Buddhanīti Saṅgaho Home Page Anantaravaggo
Buddhanīti Saṅgaho
19: Bhāsanavaggo
Jā 98 Kūṭavāṇijajātakaṁ Text: -vānija-, but elsewhere it is spelt with the retroflex -ṇ-.01
−⏑−−¦⏑−−−¦¦−−⏑⏑¦⏑−⏑−
Sādhu kho Text: Sādhuko. 02 Paṇḍito nāma, na tveva Atipaṇḍito,
⏑⏑−⏑−¦⏑−−−¦¦⏑−⏑⏑¦⏑−⏑−
Atipaṇḍitena puttena, manamhi upakūḷito. Text, BJT: upakūlito; the reading is not sure, but according to PED the verb in Sanskrit is √kūḍ; Thai: upakuṭṭhito; I do not find this word listed, but perhaps it would mean: [I am well-nigh] boiled; taking it from kuṭṭhita. 03 [358]
Jā 331 Kokālikajātakaṁ
−−−−¦⏑−−−¦¦⏑⏑−−¦⏑−⏑−
Yo ve kāle asampatte, ativelaṁ pabhāsati,
−−−⏑¦⏑−−−¦¦−⏑−⏑¦⏑−⏑−
Evaṁ so nihato seti, kokilāyi va Thai: kokilāyeva; different sandhi. 04 atrajo. [359]
⏑⏑−−¦⏑⏑⏑−¦¦⏑−⏑−¦⏑−⏑− navipulā
Na hi satthaṁ sunisitaṁ, visaṁ halāhalām-iva, Thai: halāhalam-m-iva; I don't understand this form, a similar one occurs below in the variants for uragaṁ iva; I believe the correct reading here should be: halāhalaṁ iva. 05
−−⏑−¦−,−−−¦¦−−−−¦⏑−⏑− mavipulā
Evaṁ nikaṭṭhe Thai: nikaḍhe; this may be a variant spelling. 06 pāteti vācā dubbhāsitā yathā. [360]
−−−−¦⏑−−−¦¦−−−−¦⏑−⏑−
Tasmā kāle akāle vā Thai: ca. 07 vācaṁ rakkheyya Paṇḍito,
−⏑−−¦⏑−−−¦¦⏑⏑−⏑¦⏑−⏑−
Nātivelaṁ pabhāseyya, api attasamamhi vā. [361]
−⏑−−¦⏑−−−¦¦⏑⏑−−¦⏑−⏑−
Yo ca kāle mitaṁ bhāse matipubbo Vicakkhaṇo,
−−⏑−¦−⏑⏑−¦¦⏑−−⏑¦⏑−⏑− bhavipulā
Sabbe amitte tarati, BJT, ChS, Thai: ādeti. 08 Supaṇṇo uragaṁ iva. Text, Thai: uragam-m-iva. 09 [362]
SN 1.6.9 Tudubrahmasuttaṁ
⏑⏑−⏑¦⏑−−−¦¦⏑−−−¦⏑−⏑−
Purisassa hi jātassa, kuṭhārī BJT: kuṭhāri; Thai: kudhārī. 10 jāyate mukhe,
−⏑−⏑¦⏑−−−¦¦−−−−¦⏑−⏑−
Yāya chindati attānaṁ bālo, dubbhāsitaṁ bhaṇaṁ. [363]
−−−¦−⏑−⏑− Vetālīya (throughout)
Yo nindīyaṁ Text, ChS, Thai: nindiyaṁ, but the long vowel is needed in the opening. 11 pasaṁsati,
−−−⏑⏑¦−⏑−⏑−
Taṁ vā nindati yo pasaṁsiyo,
⏑⏑−⏑⏑¦−⏑−⏑−
Vicināti mukhena so kaliṁ,
⏑⏑−−⏑⏑¦−⏑−⏑−
Kalinā tena sukhaṁ na vindati. [364]
SN 1.8.5 Subhāsitasuttaṁ
⏑−⏑−,¦−⏑⏑¦−⏑−−
Subhāsitaṁ uttamam-āhu santo,
−−⏑−,¦−−−¦−⏑⏑− irregular
Dhammaṁ bhaṇe nādhammaṁ - taṁ dutiyaṁ, The cadence is wrong here, we could read dutīyaṁ to correct the metre, and tatīyaṁ in the next line. 12
⏑−⏑−,¦−⏑−¦−⏑⏑− irregular
Piyaṁ bhaṇe nāppiyaṁ - taṁ tatiyaṁ,
−−⏑−,¦−⏑−¦−⏑−−
Saccaṁ bhaṇe nālikaṁ - taṁ catutthaṁ. [365]
⏑−⏑−¦−,−−−¦¦−−−−¦⏑−⏑− mavipulā
Tam-eva vācaṁ bhāseyya yāyattānaṁ na tāpaye,
⏑−⏑⏑¦⏑−−−¦¦−−−−¦⏑−⏑−
Pare ca na vihiṁseyya - sā ve vācā subhāsitā. [366]
Jā 88 Sārambhajātakaṁ
−−⏑−¦⏑−−−¦¦⏑⏑−−¦⏑−⏑−
Kalyāṇim-eva muñceyya, na hi muñceyya pāpikaṁ,
−−−−¦⏑−−−¦¦−−−⏑¦⏑−⏑−
Mokkho kalyāṇiyā sādhu, mutvā tappati Text, BJT: tapati; but this gives the wrong meaning: [but after speaking wickedly] he shines? Evidently even if we write tapati, we must interpret it as tappati. 13 pāpikaṁ. [367]
Jā 537 Mahāsutasomajātakaṁ
−−⏑−,¦−⏑⏑¦−⏑−−
Ye kecime atthi rasā Pathavyā,
−−−−,¦−⏑⏑¦−⏑−− Vedic opening
Saccaṁ tesaṁ sādhutaraṁ rasānaṁ,
−−⏑−,¦⏑⏑⏑¦−⏑−−
Sacce ṭhitā samaṇabrāhmaṇā ca,
⏑−⏑−¦⏑,⏑⏑¦−⏑−−
Taranti jātimaraṇassa pāraṁ. [368]
SN 1.8.5 Subhāsitasuttaṁ
−−−⏑¦⏑−−−¦¦−⏑−−¦⏑−⏑−
Saccaṁ ve amatā vācā, esa Dhammo sanantano,
−−−−¦⏑−−−¦¦−⏑−−¦⏑−⏑−
Sacce atthe ca Dhamme ca, āhu santo patiṭṭhitā. [369]
Jā 320 Succajajātakaṁ Text: Suvajja-. 14
−⏑−−¦−⏑⏑−¦¦−⏑−−¦⏑−⏑− bhavipulā
Yaṁ hi kayirā taṁ hi vade, yaṁ na kayirā na taṁ vade,
⏑⏑−−¦−⏑−−¦¦⏑⏑−−¦⏑−⏑− ravipulā
Akarontaṁ bhāsamānaṁ parijānanti Paṇḍitā. [370]
Jā 499 Sivijātakaṁ
−−−−¦⏑−−−¦¦⏑−−⏑¦⏑−⏑−
Yo ve Dassan-ti vatvāna, adāne kurute mano,
−−−⏑¦⏑−−−¦¦−−−⏑¦⏑−⏑−
Bhūmyā ChS, Thai: Bhūmyaṁ. 15 so patitaṁ pāsaṁ gīvāyaṁ paṭimuñcati. [371]
−−−−¦⏑−−−¦¦⏑−−⏑¦⏑−⏑−
Yo ve Dassan-ti vatvāna, adāne kurute mano,
−−−⏑¦⏑−−−¦¦−−−⏑¦⏑−⏑−
Pāpā pāpataro hoti, sampatto Yamasādhanaṁ. [372]
Jā 422 Cetiyajātakaṁ
⏑⏑−−¦⏑−−−¦¦⏑−⏑−¦⏑−⏑−
Aḷikaṁ bhāsamānassa apakkamanti devatā,
−⏑−⏑¦⏑−−−¦¦⏑−−−¦⏑−⏑−
Pūtikañ-ca mukhaṁ vā ti, sakaṭṭhānā ca dhaṁsati,
−−−−¦⏑−−−¦¦−⏑−−¦⏑−⏑−
Yo jānaṁ pucchito pañhaṁ aññathā naṁ viyākare. [373]
⏑−−−¦⏑⏑−−¦¦−−−⏑¦⏑−⏑− savipulā
Akāle vassati ChS, Thai: vassatī; to produce the pathyā cadence, but savipulā is acceptable. 16 tassa, kāle tassa na vassati,
−−−−¦⏑−−−¦¦−⏑−−¦⏑−⏑−
Yo jānaṁ pucchito pañhaṁ aññathā naṁ viyākare. [374]
−−−−¦⏑−−−¦¦⏑⏑−−⏑¦⏑−⏑−
Jivhā tassa dvidhā hoti, uragasseva = uragassa + iva. 17 Disampati,
−−−−¦⏑−−−¦¦−⏑−−¦⏑−⏑−
Yo jānaṁ pucchito pañhaṁ, aññathā naṁ viyākare. [375]
−−−⏑¦⏑⏑⏑−¦¦−−−⏑¦⏑−⏑− navipulā
Jivhā tassa na bhavati, macchasseva Disampati,
−−−−¦⏑−−−¦¦−⏑−−¦⏑−⏑−
Yo jānaṁ pucchito pañhaṁ, aññathā naṁ viyākare. [376]
⏑−⏑−¦⏑−−−¦¦⏑⏑−−¦⏑−⏑−
Thiyo na All texts: va; I believe this is the correct reading, but it gives an unacceptable meaning, so I have changed it to the negative, which correlates exactly with what is said below anyway: To him there will be no children. 18 tassa jāyanti, na pumā jāyare kule,
−−−−¦⏑−−−¦¦−⏑−−¦⏑−⏑−
Yo jānaṁ pucchito pañhaṁ, aññathā naṁ viyākare. [377]
−−−⏑¦⏑⏑−−¦¦−⏑−⏑¦⏑−⏑− savipulā
Puttā tassa na bhavanti, pakkamanti disodisaṁ,
−−−−¦⏑−−−¦¦−⏑−−¦⏑−⏑−
Yo jānaṁ pucchito pañhaṁ, aññathā naṁ viyākare. [378]
Dhp 176 Ciñcamāṇavikāvatthu
−−−−¦⏑−−−¦¦⏑−−−¦⏑−⏑−
Ekaṁ dhammaṁ atītassa, musāvādissa jantuno,
⏑−⏑⏑¦⏑−−−¦¦−⏑−−¦⏑−⏑−
Vitiṇṇaparalokassa, natthi pāpaṁ akāriyaṁ. [379]
Buddhanīti Saṅgaho Home Page Anantaravaggo