ørutabodha by ørãmat Kàlidàsa

edited by

Vàsudev Laxmaõ Shàstrã Paõèãkar

(Bombay, 1906)

 

[Akùaracchandas, continued]

 

[øàlinã = 11 syllables]

ÜÜÜÜÜÛÜ,ÜÛÜÜ
hrasvo varõo jàyate yatra ùaùñhaþ
kambugrãve tadvadevàùñamàntyaþ |
vièràntiþ 01 syàttanvi vedaisturaïgais-
tàü bhàùante èàlinãü chàndasãyàþ || 18 ||

 

[Dodhaka = 11 syllables]

ÜÛÛÜÛÛÜÛÛÜÜ,
àdyacaturthamahãnanitambe
saptamakaü daèamaü ca tathàntyam |
yatra guru prakañasmarasàre
tatkathitaü nanu dodhakavÔttam || 19 ||

 

[Indravajrà = 11 syllables]

ÜÜÛÜÜÛÛÜÛÜÜ,
yasyàstriùañsaptamamakùaraü 02 syàd-
hrasvaü sujaïghe navamaü ca tadvat |
gatyà vilajjãkÔtahaüsakànte
tàmindravajràü bruvate kavãndràþ || 20 ||

 

[Upendravajrà = 11 syllables]

ÛÜÛÜÜÛÛÜÛÜÜ,
yadãndravajràcaraõeùu pårve
bhavanti varõà laghavaþ suvarõe |
amandamàdyanmadane tadànãm-
upendravajrà kathità kavãndraiþ || 21 ||

 

[Upajàti 03 = 11 syllables]

ÜÜÛÜÜÛÛÜÛÜÜ,   Indravajrà
yatra dvayorapyanayostu pàdà

ÛÜÛÜÜÛÛÜÛÜÜ,   Upendravajrà
bhavanti sãmantini candrakànte |

ÜÜÛÜÜÛÛÜÛÜÜ,   Indravajrà
vidvadbhiràdyaiþ parikãrtità sà

ÛÜÛÜÜÛÛÜÛÜÜ,      Upendravajrà
prayujyatàmityupajàtireùà || 22 ||

 

[âkhyànakã 04 = 11 syllables]

ÜÜÛÜÜÛÛÜÛÜÜ,
àkhyànakã sà prakañãkÔtàrthe

ÛÜÛÜÜÛÛÜÛÜÜ,
yadãndravajràcaraõaþ purastàt |

ÛÜÛÜÜÛÛÜÛÜÜ,
upendravajrà caraõàstrayo 'nye

ÛÜÛÜÜÛÛÜÛÜÜ,
manãùiõoktà viparãtapårvà 05 || 23 ||

 

[Rathoddhatà = 11 syllables]

ÜÛÜÛÛÛÜÛÜÛÜ,
àdyamakùaramatastÔtãyakaü
saptamaü ca navamaü tathàntimam |
dãrghamindusakhi yatra jàyate
tàü vadanti kavayo rathoddhatàm || 24 ||

 

[Svàgatà = 11 syllables]

ÜÛÜÛÛÛÜÛÛÜÜ,
akùaraü ca navamaü daèamaü ca 06
vyatyayàdbhavati yatra vinãte |
pràktanaiþ sunayane 7 yadi saiva
svàgateti kavibhiþ kathitàsau || 25 ||

 

[Vaièvadevã = 12 syllables]

ÜÜÜÜÜ,ÜÛÜÜÛÜÜ
hrasvo varõaþ syàtsaptamo yatra bàle
tadvadvimboùñhi nyasta ekàdaèàdyaþ |
bàõairvièràmastatra cedvà turaügair-
nàmnà nirdiùñà subhru sà vaièvadevã || 26 ||

 

[Toñaka = 12 syllables]

ÛÛÜÛÛÜÛÛÜÛÛÜ,
satÔtãyakaùaùñhamanaïgarate 08
navamaü viratiprabhavaü guru cet |
ghanapãnapayodharabhàranate
nanu toñakavÔttamidaü kathitam || 27 ||

 

[Bhujaïgaprayàta = 12 syllables]

ÛÜÜÛÜÜÛÜÜÛÜÜ,
yadàdyaü caturthaü tathà saptamaü syàt- 09
tathaivàkùaraü hrasvamekàdaèàdyam |
èaraccandravidveùivaktràravinde
taduktaü kavãndrairbhujaïgaprayàtam || 28 ||

 

[Drutavilambita = 12 syllables]

ÛÛÛÜÛÛÜÛÛÜÛÜ,
ayi kÔèodari yatra caturthakaü
guru ca saptamakaü daèamaü tathà |
viratigaü 10 ca tathaiva sumadhyame 11
drutavilambitamityupadièyate || 29 ||

 

[Pramitàkùarà = 12 syllables]

ÛÛÜÛÜÛÛÛÜÛÛÜ,
yadi toñakasya guru paÿcamakaü
vihitaü vilàsini tadakùarakaü |
rasasaükhyakaü guru na cedabale
pramitàkùareti kavibhiþ kathità || 30 ||

 

[Hariõãplutà = 11 + 12 syllables 12 ]

ÛÛÜÛÛÜÛÛÜÛÜÐÐ ÛÛÛÜÛÛÜÛÛÜÛÜ
prathamàkùaramàdyatÔtãyayordrutavilambitakasya hi 13 pàdayoþ |

ÛÛÜÛÛÜÛÛÜÛÜÐÐÛÛÛÜÛÛÜÛÛÜÛÜ
yadi nàsti tadà kamalekùaõe bhavati sundari sà hariõãplutà || 31 ||

 

[Vaüèasthavila = 12 syllables]

ÛÜÛÜÜÛÛÜÛÜÛÜ,
upendravajrà caraõeùu santi ced- 14
upàntyavarõà laghavaþ pare kÔtàþ 15 |
madollasadbhråjitakàmakàrmuke
vadanti vaüèasthavilaü 16 budhàstadà || 32 ||

 

[Indravaüèà = 12 syllables]

ÜÜÛÜÜÛÛÜÛÜÛÜ,
yasyàmaèokàïkurapàõipallave
vaüèasthapàdà gurupårvavarõakàþ |
tàruõyahelàratiraïgalàlase
tàmindravaüèàü kavayaþ pracakùate || 33 ||

 

last updated: March 2006