15. Sukhavagga

Pāḷi 197 [15.1] Sukha

susukhaṁ vata jīvāma
verinesu averino,
verinesu manussesu
viharāma averino.

Patna 255 [14.17] Khānti

susukhaṁ vata jīvāmo
veriṇesu averiṇo |
veriṇesu manuṣyesu
viharāma averiṇo ||

Gāndhārī 166 [11.5] Suha

suhaï vada jivamu
veraṇeṣu averaṇa
veraṇeṣu maṇuśeṣu
viharamu averaṇa.

Udānavarga 30.47 Sukha

susukhaṁ bata jīvāmo
vairikeṣu tv avairikāḥ /
vairikeṣu manuṣyeṣu
viharāmo hy avairikāḥ //

 

Pāḷi 198 [15.2] Sukha

susukhaṁ vata jīvāma
āturesu anāturā,
āturesu manussesu
viharāma anāturā.

Patna

Gāndhārī

Udānavarga 30.45 Sukha

susukhaṁ bata jīvāmo
hy ātureṣu tv anāturāḥ /
ātureṣu manuṣyeṣu
viharāmo hy anāturāḥ //

 

Pāḷi 199 [15.3] Sukha

susukhaṁ vata jīvāma
ussukesu anussukā
ussukesu manussesu
viharāma anussukā.

Patna 256 [14.18] Khānti

susukhaṁ vata jīvāmo
ussukesu anussukā |
ussukesu manuṣyesu
viharāma anussukā ||

Gāndhārī 165 [11.4] Suha

. . haï vada jivamu
usueṣu aṇusua
usueṣu maṇaśeṣu
viharamu aṇusua.

Udānavarga 30.43 Sukha

susukhaṁ bata jīvāmo
hy utsukeṣu tv anutsukāḥ /
utsukeṣu manuṣyeṣu
viharāmo hy anutsukāḥ //

 

Pāḷi 200 [15.4] Sukha

susukhaṁ vata jīvāma
yesaṁ no natthi kiñcanaṁ,
pītibhakkhā bhavissāma
devā ābhassarā yathā.

Patna 257 [14.19] Khānti

susukhaṁ vata jīvāmo
yesaṁ no nāsti kiṁcanaṁ |
sakiñcanesu manuṣyesu
viharāma akiṁcanā ||

Gāndhārī 168 [11.7] Suha

suhaï vada jivamu
yeṣa mu nasti kijaṇa
kijaṇeṣu maṇuśeṣu
viharamu akijaṇa.

Udānavarga 30.49 Sukha

susukhaṁ bata jīvāmo
yeṣāṁ no nāsti kiñcanam |
prītibhakṣā bhaviṣyāmo
devā hy ābhasvarā yathā |/

Mahābhārata 12.268.4

susukhaṁ bata jīvāmi
yasya me nāsti kiṁcana |
mithilāyāṁ pradīptāyāṁ
na me dahyati kiṁ cana ||

Uttarādhyayanasūtraṁ 9.14

suhaṁ vasāmo jīvāmo
jesiṁ mo ṇatthi kiṁcaṇaṁ |
mihilāe ḍajjha-māṇīe
na me ḍajjhai kiṁcaṇaṁ ||

 

Pāḷi 201 [15.5] Sukha

jayaṁ veraṁ pasavati
dukkhaṁ seti parājito,
upasanto sukhaṁ seti
hitvā jayaparājayaṁ.

Patna 81 [5.17] Attha

jayaṁ veraṁ prasavati
dukkhaṁ śeti parājito |
upaśānto sukhaṁ śeti
hettā jayaparājayaṁ ||

Gāndhārī 180 [11.19] Suha

jaya vera prasahadi
dukhu śayadi parayidu
uvaśadu sohu śayadi
hitva jayaparayaa.

Udānavarga 30.1 Sukha

jayād vairaṁ prasavate
duḥkhaṁ śete parājitaḥ /
upaśāntaḥ sukhaṁ śete
hitvā jayaparājayau ||

Mahābhārata 5.70.59

jayo vairaṁ prasjati
duḥkham āste parājitaḥ
sukhaṁ praśāntaḥ svapiti
hitvā jayaparājayau

Avadānaśataka 1 pg 57

jayo vairaṁ prasavati
duḥkhaṁ śete parājitaḥ |
<upaśāntaḥ> sukhaṁ śete
hitvā jayaparājayam ||

 

Pāḷi 202 [15.6] Sukha

natthi rāgasamo aggi,
natthi dosasamo kali,
natthi khandhasamā dukkhā,
natthi santiparaṁ sukhaṁ.

Patna

Gāndhārī

Udānavarga

 

Pāḷi 203 [15.7] Sukha

jighacchāparamā rogā,
saṅkhāraparamā dukhā,
etaṁ ñatvā yathābhūtaṁ
nibbānaṁ paramaṁ sukhaṁ.

Patna 75 [5.11] Attha

chudhā parama rogāṇāṁ
saṁkhāraparamaṁ dukhaṁ |
etaṁ ñāttā yathābhūtaṁ
nibbāṇaparamaṁ sukhaṁ ||

Gāndhārī 163 [11.2] Suha

. . . kitsa parama roka
saghara parama duha
eda ñatva yadhabhudu
nivaṇa paramo suha.

Udānavarga 26.7 Nirvāṇa

kṣudhā parama rogāṇāṁ
saṁskārā duḥkham eva tu /
etaj jñātvā yathābhūtaṁ
nirvāṇaparamo bhavet //

 

Pāḷi 204 [15.8] Sukha

ārogyaparamā lābhā,
santuṭṭhiparamaṁ dhanaṁ,
vissāsaparamā ñātī,
nibbānaṁ paramaṁ sukhaṁ.

Patna 76 [5.12] Attha

āroggaparamā lābhā
sāṁtoṣṭīparamaṁ dhanaṁ |
viśśāsaparamā ñātī
nibbāṇaparamaṁ sukhaṁ ||

Gāndhārī 162 [11.1] Suha

aroga parama labha
saduṭhi parama dhaṇa
viśpaśa parama mitra
nivaṇa paramo suha.

Udānavarga 26.6 Nirvāṇa

ārogyaparamā lābhā
saṁtuṣṭiparamaṁ dhanam /
viśvāsaparamaṁ mitraṁ
nirvāṇaparamaṁ sukham //

 

Pāḷi 205 [15.9] Sukha

pavivekarasaṁ pitvā,
rasaṁ upasamassa ca,
niddaro hoti nippāpo,
dhammapītirasaṁ pivaṁ.

Patna

Gāndhārī

Udānavarga 28.5 Pāpa

pravivekarasaṁ jñātvā
rasaṁ copaśamasya vai |
nirjvaro bhavati niṣpāpo
dharmaprītirasaṁ piban //

 

Pāḷi 206 [15.10] Sukha

sāhu dassanam ariyānaṁ,
sannivāso sadā sukho,
adassanena bālānaṁ
niccam eva sukhī siyā.

Patna 69 [5.5] Attha

sukhaṁ daṁśanam ayirāṇāṁ
saṁvāso pi satāṁ sukho |
addaṁśanena bālānāṁ
niccam eva sukhī siyā ||

Gāndhārī 175 [11.14] Suha

suha darśaṇa ariaṇa
savaso vi sada suho
adaśeṇeṇa balaṇa
nicam eva suhi sia.

Udānavarga 30.25 Sukha

sukhaṁ darśanam āryāṇāṁ
saṁvāso 'pi sadā sukham /
adarśanena bālānāṁ
nityam eva sukhī bhavet //

Prātimokṣasūtram (Mūl) vs 10

sukhaṁ darśanam āryāṇāṁ
saṁvāso ’pi satā sukhaḥ |
adarśanena bālānāṁ
nityam eva sukhaṁ bhavet ||

 

Pāḷi 207 [15.11] Sukha

bālasaṅgatacārī hi
dīgham addhāna’ socati,
dukkho bālehi saṁvāso
amitteneva sabbadā.
dhīro ca sukhasaṁvāso
ñātīnaṁ va samāgamo.

Patna 70 [5.6] Attha

bālāsaṅgatacārī hi
drīgham addhāna śocati |
dukkho bālehi saṁvāso
amittehi r iva sabbadā |
dhīrā tu sukhasaṁvāsā
ñātīnaṁ vā samāgamo ||

Gāndhārī 176 [11.15] Suha

balasaghadacariu
drigham adhvaṇa śoyiṣu
dukhu balehi savasu
amitrehi va savrasi
. . ra du suhasavasa
ñadihi va samakamo.

Udānavarga 30.26 Sukha

bālasaṁsargacārī hi
dīrghādhvānaṁ praśocati |
duḥkho bālair hi saṁvāso
hy amitrair iva sarvaśaḥ /
dhīrais tu sukhasaṁvāso
jñātīnām iva saṁgamaḥ //

 

Pāḷi 208 [15.12] Sukha

tasmā hi,

dhīrañ ca paññañ ca bahussutañ ca,
dhorayhasīlaṁ vatavantam ariyaṁ,
taṁ tādisaṁ sappurisaṁ sumedhaṁ,
bhajetha nakkhattapathaṁ va candimā.

 

Patna 71 [5.7] Attha

tassā hi dhīraṁ ca bahuśśutañ ca
dhoreyaśīlavratamantam ayiraṁ |
taṁ tārisaṁ sappuruṣaṁ sumedhaṁ
sevetha nakkhattapathe va candramā ||

Gāndhārī 177 [11.16] Suha

dhira hi praña i bhayea praṇido
dhorekaśila vadamada aria
. . . tadiśa sapuruṣa sumedha
bhayea nakṣatrapatha va cadrimu.

Udānavarga

Sukhavaggo paṇṇarasamo.