1. Ekakanipāto

Mahāsīlavajātakavaṇṇanā paṭhamā

Ja 52: Cūḷajanakajātakavaṇṇanā

Vāyametheva puriso ti idaṁ satthā jetavane viharanto ossaṭṭhavīriyamevārabbha kathesi. Tattha yaṁ vattabbaṁ, taṁ sabbaṁ mahājanakajātake (Ja. 539) āvi bhavissati.

Tassa taruṇarajje yeva sakalaṁ videharaṭṭhaṁ: “Ariṭṭhajanakarañño kira putto mahājanako nāma rājā rajjaṁ kāreti, so kira paṇḍito upāyakusalo, passissāma nan”-ti dassanatthāya saṅkhubhitaṁ ahosi. Tato tato bahuṁ paṇṇākāraṁ gahetvā āgamiṁsu, nāgarā pi mahāchaṇaṁ sajjayiṁsu. Rājanivesane attharaṇādīni santharitvā gandhadāmamālādāmādīni osāretvā vippakiṇṇalājākusumavāsadhūmagandhākāraṁ kāretvā nānappakāraṁ pānabhojanaṁ upaṭṭhāpesuṁ. Rañño paṇṇākāratthāya rajatasuvaṇṇabhājanādīsu anekappakārāni khādanīyabhojanīyamadhuphāṇitaphalādīni gahetvā {6.43} tattha tattha parivāretvā aṭṭhaṁsu. Ekato amaccamaṇḍalaṁ nisīdi, ekato brāhmaṇagaṇo, ekato seṭṭhi-ādayo nisīdiṁsu, ekato uttamarūpadharā nāṭakitthiyo nisīdiṁsu, brāhmaṇā pi sotthikārena mukhamaṅgalikāni kathenti, naccagītādīsu kusalā naccagītādīni pavattayiṁsu, anekasatāni tūriyāni pavajjiṁsū. Tadā rājanivesanaṁ yugandharavātavegena pahaṭā sāgarakucchi viya ekaninnādaṁ ahosi. Olokitolokitaṭṭhānaṁ kampati. Atha mahāsatto setacchattassa heṭṭhā rājāsane nisinno va sakkasirisadisaṁ mahantaṁ sirivilāsaṁ oloketvā attano mahāsamudde katavāyāmaṁ anussari. Tassa: “Vīriyaṁ nāma kattabbayuttakaṁ, sacāhaṁ mahāsamudde vīriyaṁ nākarissaṁ, na imaṁ sampattiṁ alabhissan”-ti taṁ vāyāmaṁ anussarantassa pīti uppajji.

Janakarājā pana setacchattassa heṭṭhā nisinno imaṁ gāthamāha.

1. Vāyametheva puriso, na nibbindeyya paṇḍito,
Passāmi vohaṁ attānaṁ, udakā thalamubbhatan-ti.

Tattha vāyamethevā ti vāyāmaṁ karotheva. Udakā thalamubbhatan-ti udakato thalamuttiṇṇaṁ thale patiṭṭhitaṁ attānaṁ passāmīti.

Idhā pi ossaṭṭhavīriyo bhikkhu arahattaṁ patto, janakarājā sammāsambuddho va ahosīti.

Cūḷajanakajātakavaṇṇanā dutiyā