Ja 103: Verijātakavaṇṇanā

Yattha verī nivisatī ti idaṁ satthā jetavane viharanto anāthapiṇḍikaṁ ārabbha kathesi. Anāthapiṇḍiko kira bhogagāmaṁ gantvā āgacchanto antarāmagge core disvā: “Antarāmagge vasituṁ na yuttaṁ, sāvatthim-eva gamissāmī” ti vegena goṇe pājetvā sāvatthim-eva {1.413} āgantvā punadivase vihāraṁ gato satthu etamatthaṁ ārocesi. Satthā: “Pubbe pi gahapati paṇḍitā antarāmagge core disvā antarā avilambamānā attano vasanaṭṭhānam-eva gamiṁsū” ti vatvā tena yācito atītaṁ āhari.

Atīte bārāṇasiyaṁ brahmadatte rajjaṁ kārente bodhisatto mahāvibhavo seṭṭhi hutvā ekaṁ gāmakaṁ nimantanaṁ bhuñjanatthāya gantvā paccāgacchanto antarāmagge core disvā antarāmagge avasitvāva vegena goṇe pājento attano geham-eva āgantvā nānaggarasehi bhuñjitvā mahāsayane nisinno: “Corānaṁ hatthato muccitvā nibbhayaṭṭhānaṁ attano gehaṁ āgatomhī” ti udānavasena imaṁ gāthamāha.

1. Yattha verī nivisati, na vase tattha paṇḍito,
Ekarattaṁ dirattaṁ vā, dukkhaṁ vasati verisū ti.

Tattha verī ti veracetanāsamaṅgipuggalo. Nivisatī ti patiṭṭhāti. Na vase tattha paṇḍito ti so verīpuggalo yasmiṁ ṭhāne patiṭṭhito hutvā vasati, tattha paṇḍito paṇḍiccena samannāgato na vaseyya. Kiṁkāraṇā? Ekarattaṁ dirattaṁ vā, dukkhaṁ vasati verisūti, verīnañhi antare vasanto ekāham-pi dvīham-pi dukkham-eva vasatī ti attho.

Evaṁ mahāsatto udānaṁ udānetvā dānādīni puññāni katvā yathākammaṁ gato.

Satthā imaṁ dhammadesanaṁ āharitvā jātakaṁ samodhānesi: “tadā aham-eva bārāṇasiseṭṭhi ahosin”-ti.

Verijātakavaṇṇanā tatiyā