Ja 236: Bakajātakavaṇṇanā

Bhaddako vatayaṁ pakkhī ti idaṁ satthā jetavane viharanto ekaṁ kuhakabhikkhuṁ ārabbha kathesi. Tañhi satthā ānetvā dassitaṁ disvā: “Na, bhikkhave, idāneva, pubbepesa kuhakoyevā” ti vatvā atītaṁ āhari.

Atīte {2.234} bārāṇasiyaṁ brahmadatte rajjaṁ kārente bodhisatto himavantapadese ekasmiṁ sare maccho hutvā mahāparivāro vasi. Atheko bako: “Macche khādissāmī” ti sarassa āsannaṭṭhāne sīsaṁ pātetvā pakkhe pasāretvā mandamando macche olokento aṭṭhāsi tesaṁ pamādaṁ āgamayamāno. Tasmiṁ khaṇe bodhisatto macchagaṇaparivuto gocaraṁ gaṇhanto taṁ ṭhānaṁ pāpuṇi. Macchagaṇo taṁ bakaṁ passitvā paṭhamaṁ gāthamāha.

1. Bhaddako vatayaṁ pakkhī, dijo kumudasannibho,
Vūpasantehi pakkhehi, mandamando va jhāyatī ti.

Tattha mandamando va jhāyatī ti abalabalo viya hutvā kiñci ajānanto viya ekako va jhāyatīti.

Atha naṁ bodhisatto oloketvā dutiyaṁ gāthamāha.

2. Nāssa sīlaṁ vijānātha, anaññāya pasaṁsatha,
Amhe dijo na pāleti, tena pakkhī na phandatī ti.

Tattha anaññāyā ti ajānitvā. Amhe dijo na pāletī ti esa dijo amhe na rakkhati na gopāyati, “kataraṁ nu kho etesu kabaḷaṁ karissāmī” ti upadhāreti. Tena pakkhī na phandatī ti tenāyaṁ sakuṇo na phandati na calatīti.

Evaṁ vutte macchagaṇo udakaṁ khobhetvā bakaṁ palāpesi.

Satthā imaṁ dhammadesanaṁ āharitvā jātakaṁ samodhānesi: “tadā bako kuhako bhikkhu ahosi, maccharājā pana aham-eva ahosin”-ti.

Bakajātakavaṇṇanā chaṭṭhā