[I. Paṭhamadesanā]
5: Brahmayācanakathā
Atha kho Bhagavā sattāhassa accayena, tamhā samādhimhā vuṭṭhahitvā, Rājāyatanamūlā yena Ajapālanigrodho tenupasaṅkami, PTS inserts:
Atha kho Bhagavato rahogatassa paṭisallīnassa, evaṁ cetaso parivitakko udapādi: “Adhigato kho mayāyaṁ BJT, PTS, ChS:
sabbasaṅkhārasamatho,
sabbūpadhipaṭinissaggo,
taṇhakkhayo,
virāgo,
nirodho,
Nibbānaṁ. BJT:
Ahañ-ce va kho pana Dhammaṁ deseyyaṁ pare ca me na ājāneyyuṁ so mamassa kilamatho sā mamassa vihesā.” ti
Apissu Bhagavantaṁ imā anacchariyā gāthāyo paṭibhaṁsu pubbe assutapubbā:
−−⏑−¦⏑⏑⏑−¦¦⏑−−⏑¦⏑−⏑− navipulā
“Kicchena me adhigataṁ halan-dāni pakāsituṁ?
−⏑−⏑¦⏑−−−¦¦−−−−¦⏑−⏑− pathyā
Rāgadosaparetehi nāyaṁ Dhammo susambudho.
⏑⏑−⏑−¦−⏑⏑−¦¦−−−−¦⏑−⏑−
Paṭisotagāmiṁ PTS:
−⏑−−¦⏑−−⏑¦¦⏑−−−¦⏑−⏑−
Rāgarattā na dakkhanti, tamokkhandhena PTS, ChS:
Itiha Bhagavato paṭisañcikkhato appossukkatāya cittaṁ namati, no Dhammadesanāya.
Atha kho Brahmuno Sahampatissa, Bhagavato cetasā cetoparivitakkam-aññāya etad-ahosi: “Nassati vata bho loko, vinassati vata bho loko, yatra hi nāma Tathāgatassa Arahato Sammāsambuddhassa appossukkatāya cittaṁ namati no Dhammadesanāyā.” ti
Atha kho Brahmā Sahampati seyyathā pi nāma balavā puriso sammiñjitaṁ ChS:
Atha kho Brahmā Sahampati, ekaṁsaṁ uttarāsaṅgaṁ karitvā, dakkhiṇaṁ jāṇumaṇḍalaṁ Thai, ChS:
Idam-avoca Brahmā Sahampati, idaṁ vatvāna PTS, Thai:
−−⏑−¦⏑,⏑⏑¦−⏑−− Tuṭṭhubha
Pātūr-ahosi ChS:
−−⏑−¦−,⏑⏑¦−⏑−⏑− Jagatī
Dhammo asuddho samalehi cintito,
⏑−⏑−¦−,⏑⏑¦−⏑−− Tuṭṭhubha
Apāpuretaṁ Amatassa dvāraṁ
⏑−⏑−¦−,⏑⏑−¦−⏑−− extended Tuṭṭhubha
Suṇantu Dhammaṁ Vimalenānubuddhaṁ.
−−⏑−,¦−⏑⏑¦−⏑−⏑− Jagatī
Sele yathā pabbatam-uddhaniṭṭhito PTS:
⏑−⏑−¦−,⏑⏑¦−⏑−⏑− Jagatī
Yathā pi passe janataṁ samantato
⏑−⏑−,¦−⏑⏑¦−⏑−− Tuṭṭhubha
Tathūpamaṁ Dhammamayaṁ Sumedha
−−⏑−¦−⏑,⏑¦−⏑−− Tuṭṭhubha
Pāsādam-āruyha Samantacakkhu,
−−¦⏑−−¦⏑⏑−¦¦⏑−⏑¦−−¦⏑¦−−¦− Ariyā (posterior line)
Sokāvatiṇṇaṁ janataṁ Apetasoko Avekkhassu, Alsdorf identifies two lines below as being in Ariyā metre, but did not see that this line is also an Ariyā line (we need to read
−⏑⏑−⏑−−
jātijarābhibhūtaṁ.
−−¦⏑[−⏑]⏑⏑⏑¦−−¦−,−¦⏑−⏑¦⏑⏑⏑⏑¦⏑⏑−¦− Ariyā
Uṭṭhehi Vīra We need to exclude
−−¦⏑⏑⏑−¦−−¦¦−−¦−−¦⏑¦−−¦−
Desassu Bhagavā PTS:
Evaṁ vutte, BJT omits the repetitions completely, and gives no indication that they exist. Thai abbreviates the repetitions in such a way it would be hard to reassemble the reading, thus:
Ālayarāmā kho panāyaṁ pajā ālayaratā ālayasammuditā ālayarāmāya kho pana pajāya ālayaratāya ālayasammuditāya duddasaṁ idaṁ ṭhānaṁ, yad-idaṁ: idappaccayatāpaṭiccasamuppādo.
Idam-pi kho ṭhānaṁ sududdasaṁ, yad-idaṁ:
sabbasaṅkhārasamatho,
sabbūpadhipaṭinissaggo,
taṇhakkhayo,
virāgo,
nirodho,
Nibbānaṁ.
Ahañ-ce va kho pana Dhammaṁ deseyyaṁ pare ca me na ājāneyyuṁ so mamassa kilamatho sā mamassa vihesā.’ ti
Apissu maṁ Brahme imā anacchariyā gāthāyo paṭibhaṁsu pubbe assutapubbā: PTS: abbreviates:
−−⏑−¦⏑⏑⏑−¦¦⏑−−⏑¦⏑−⏑− navipulā
‘Kicchena me adhigataṁ halan-dāni pakāsituṁ?
−⏑−⏑¦⏑−−−¦¦−−−−¦⏑−⏑− pathyā
Rāgadosaparetehi nāyaṁ Dhammo susambudho.
⏑⏑−⏑−¦−⏑⏑−¦¦−−−−¦⏑−⏑−
Paṭisotagāmiṁ nipuṇaṁ gambhīraṁ duddasaṁ aṇuṁ,
−⏑−−¦⏑−−⏑¦¦⏑−−−¦⏑−⏑−
Rāgarattā na dakkhanti, tamokkhandhena āvuṭā.’ ti
Itiha me paṭisañcikkhato appossukkatāya cittaṁ namati, no Dhammadesanāyā.” ti
Dutiyam-pi kho Brahmā Sahampatiṁ Bhagavantaṁ etad-avoca:
“Desetu Bhante Bhagavā Dhammaṁ PTS: abbreviates:
−−⏑−¦⏑,⏑⏑¦−⏑−− Tuṭṭhubha
Pātūr-ahosi Magadhesu pubbe
−−⏑−¦−,⏑⏑¦−⏑−⏑− Jagatī
Dhammo asuddho samalehi cintito,
⏑−⏑−¦−,⏑⏑¦−⏑−− Tuṭṭhubha
Apāpuretaṁ Amatassa dvāraṁ
⏑−⏑−¦−,⏑⏑−¦−⏑−− extended Tuṭṭhubha
Suṇantu Dhammaṁ Vimalenānubuddhaṁ.
−−⏑−,¦−⏑⏑¦−⏑−⏑− Jagatī
Sele yathā pabbatamuddhaniṭṭhito
⏑−⏑−¦−,⏑⏑¦−⏑−⏑− Jagatī
Yathā pi passe janataṁ samantato
⏑−⏑−,¦−⏑⏑¦−⏑−− Tuṭṭhubha
Tathūpamaṁ Dhammamayaṁ Sumedha
−−⏑−¦−⏑,⏑¦−⏑−− Tuṭṭhubha
Pāsādam-āruyha Samantacakkhu,
−−¦⏑−−¦⏑⏑−¦¦⏑−⏑¦−−¦⏑¦−−¦− Ariyā (posterior line)
Sokāvatiṇṇaṁ janataṁ Apetasoko Avekkhassu,
−⏑⏑−⏑−−
jātijarābhibhūtaṁ.
−−¦⏑[−⏑]¦⏑⏑⏑¦−−¦−,−¦⏑−⏑¦⏑⏑⏑⏑¦⏑⏑−¦− Ariyā
Uṭṭhehi Vīra Vijitasaṅgāma, Satthavāha Anaṇa vicara loke.
−−¦⏑⏑⏑−¦−−¦¦−−¦−−¦⏑¦−−¦−
Desassu Bhagavā Dhammaṁ, aññātāro bhavissantī.” ti
Dutiyam-pi kho Bhagavā Brahmānaṁ Sahampatīnaṁ PTS, ChS:
santo paṇīto atakkāvacaro nipuṇo paṇḍitavedanīyo.
Ālayarāmā kho panāyaṁ pajā ālayaratā ālayasammuditā, ālayarāmāya kho pana pajāya ālayaratāya ālayasammuditāya duddasaṁ idaṁ ṭhānaṁ, yad-idaṁ: idappaccayatāpaṭiccasamuppādo. Idam-pi kho ṭhānaṁ sududdasaṁ, yad-idaṁ:
sabbasaṅkhārasamatho,
sabbūpadhipaṭinissaggo,
taṇhakkhayo,
virāgo,
nirodho,
Nibbānaṁ.
Ahañ-ce va kho pana Dhammaṁ deseyyaṁ pare ca me na ājāneyyuṁ so mamassa kilamatho sā mamassa vihesā.’ ti
Apissu maṁ Brahme imā anacchariyā gāthāyo paṭibhaṁsu pubbe assutapubbā:
−−⏑−¦⏑⏑⏑−¦¦⏑−−⏑¦⏑−⏑− navipulā
‘Kicchena me adhigataṁ halan-dāni pakāsituṁ?
−⏑−⏑¦⏑−−−¦¦−−−−¦⏑−⏑− pathyā
Rāgadosaparetehi nāyaṁ Dhammo susambudho.
⏑⏑−⏑−¦−⏑⏑−¦¦−−−−¦⏑−⏑−
Paṭisotagāmiṁ nipuṇaṁ gambhīraṁ duddasaṁ aṇuṁ,
−⏑−−¦⏑−−⏑¦¦⏑−−−¦⏑−⏑−
Rāgarattā na dakkhanti, tamokkhandhena āvuṭā.’ ti
Itiha me Thai, ChS add:
Tatiyam-pi kho Brahmā Sahampatiṁ ChS:
−−⏑−¦⏑,⏑⏑¦−⏑−− Tuṭṭhubha
Pātūr-ahosi Magadhesu pubbe
−−⏑−¦−,⏑⏑¦−⏑−⏑− Jagatī
Dhammo asuddho samalehi cintito,
⏑−⏑−¦−,⏑⏑¦−⏑−− Tuṭṭhubha
Apāpuretaṁ Amatassa dvāraṁ
⏑−⏑−¦−,⏑⏑−¦−⏑−− extended Tuṭṭhubha
Suṇantu Dhammaṁ Vimalenānubuddhaṁ.
−−⏑−,¦−⏑⏑¦−⏑−⏑− Jagatī
Sele yathā pabbatamuddhaniṭṭhito
⏑−⏑−¦−,⏑⏑¦−⏑−⏑− Jagatī
Yathā pi passe janataṁ samantato
⏑−⏑−,¦−⏑⏑¦−⏑−− Tuṭṭhubha
Tathūpamaṁ Dhammamayaṁ Sumedha
−−⏑−¦−⏑,⏑¦−⏑−− Tuṭṭhubha
Pāsādam-āruyha Samantacakkhu,
−−¦⏑−−¦⏑⏑−¦¦⏑−⏑¦−−¦⏑¦−−¦− Ariyā (posterior line)
Sokāvatiṇṇaṁ janataṁ Apetasoko Avekkhassu,
−⏑⏑−⏑−−
jātijarābhibhūtaṁ.
−−¦⏑[−⏑]¦⏑⏑⏑¦−−¦−,−¦⏑−⏑¦⏑⏑⏑⏑¦⏑⏑−¦− Ariyā
Uṭṭhehi Vīra Vijitasaṅgāma, Satthavāha Anaṇa vicara loke.
−−¦⏑⏑⏑−¦−−¦¦−−¦−−¦⏑¦−−¦−
Desassu Bhagavā Dhammaṁ, aññātāro bhavissantī.” ti
Atha kho Bhagavā Brahmuno ca ajjhesanaṁ viditvā, sattesu ca kāruññataṁ paṭicca Buddhacakkhunā lokaṁ volokesi. BJT:
Addasā PTS:
Seyyathā pi nāma uppaliniyaṁ vā paduminiyaṁ vā puṇḍarīkiniyaṁ vā appekaccāni uppalāni vā padumāni vā puṇḍarīkāni vā, udake jātāni udake saṁvaḍḍhāni BJT:
Evam-eva ChS:
⏑−⏑−¦−,⏑⏑¦−⏑−− Tuṭṭhubha
“Apārutā te ChS:
−−⏑−¦−,⏑−¦−⏑−−
Ye sotavanto pamuñcantu saddhaṁ.
⏑−⏑−¦−,⏑⏑¦−⏑−−
Vihiṁsasaññī paguṇaṁ na bhāsiṁ, BJT:
−−⏑−¦−,⏑⏑¦−⏑−−
Dhammaṁ paṇītaṁ manujesu Brahme!” ti Metre:
Atha kho Brahmā Sahampati: “Katāvakāso khomhi Bhagavatā Dhammadesanāyā,” ti Bhagavantaṁ abhivādetvā, padakkhiṇaṁ katvā tatthevantaradhāyi.
Brahmayācanakathā Niṭṭhitā BJT: