[IV. Rājagahe]
41: Sāriputta-Moggallānapabbajjākathā
Tena kho pana samayena Sañjayo ChS:
Tena kho pana samayena Sāriputta-Moggallānā Thai:
Atha kho āyasmā Assaji, pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā, pattacīvaram-ādāya Rājagahaṁ piṇḍāya pāvisi, pāsādikena abhikkantena paṭikkantena, ālokitena vilokitena, sammiñjitena pasāritena, okkhittacakkhu iriyāpathasampanno.
Addasā kho Sāriputto paribbājako āyasmantaṁ Assajiṁ Rājagahe piṇḍāya carantaṁ, pāsādikena abhikkantena paṭikkantena, ālokitena vilokitena, sammiñjitena pasāritena, okkhittacakkhuṁ iriyāpathasampannaṁ, disvānassa etad-ahosi: “Ye vata loke Arahanto vā Arahattamaggaṁ vā samāpannā ayaṁ tesaṁ bhikkhu PTS:
Yan-nūnāhaṁ imaṁ bhikkhuṁ upasaṅkamitvā puccheyyaṁ: ‘Kaṁsi tvaṁ āvuso uddissa pabbajito, ko vā te Satthā, kassa vā tvaṁ Dhammaṁ rocesī?’ ” ti
Atha kho Sāriputtassa paribbājakassa etad-ahosi: “Akālo kho imaṁ bhikkhuṁ pucchituṁ, antaragharaṁ paviṭṭho piṇḍāya carati. Yan-nūnāhaṁ imaṁ bhikkhuṁ piṭṭhito piṭṭhito anubandheyyaṁ atthikehi upaññātaṁ maggan?” ti
Atha kho āyasmā Assaji, Rājagahe piṇḍāya caritvā, piṇḍapātaṁ ādāya paṭikkami. Atha kho Sāriputto ChS adds:
Ekam-antaṁ ṭhito kho Sāriputto paribbājako āyasmantaṁ Assajiṁ etad-avoca: “Vippasannāni kho te āvuso indriyāni, parisuddho chavivaṇṇo pariyodāto, kaṁsi tvaṁ āvuso uddissa pabbajito, ko vā te Satthā, kassa vā tvaṁ Dhammaṁ rocesī?” ti
“Atthāvuso Mahāsamaṇo Sakyaputto Sakyakulā pabbajito, tāhaṁ Bhagavantaṁ uddissa pabbajito, so ca me Bhagavā Satthā, tassa cāhaṁ Bhagavato Thai:
“Kiṁvādī panāyasmato Satthā kim-akkhāyī?” ti
“Ahaṁ kho āvuso navo acirapabbajito, adhunāgato imaṁ Dhammavinayaṁ, na tāhaṁ sakkomi vitthārena Dhammaṁ desetuṁ, api ca te saṅkhittena atthaṁ vakkhāmī.” ti
Atha kho Sāriputto paribbājako āyasmantaṁ Assajiṁ etad-avoca: “Hotu āvuso, Thai omits this line, and in PTS it is missing in the repetition below.
−−[−]⏑−¦−,−−−¦¦−−−¦⏑−⏑− mavipulā We should exclude
Appaṁ vā bahuṁ vā bhāsassu atthaṁ yeva me brūhi,
−−−⏑¦−,−−−¦¦−⏑−−¦⏑−⏑− mavipulā
Attheneva me attho, kiṁ kāhasi byañjanaṁ bahun?”-ti
Atha kho āyasmā Assaji Sāriputtassa paribbājakassa imaṁ Dhammapariyāyaṁ abhāsi:
−−¦−−¦−⏑⏑¦−,−¦[−]−−¦⏑−⏑¦−−¦− Ariyā
“Ye dhammā hetuppabhavā tesaṁ hetuṁ Tathāgato āha, Thai places
−−¦⏑−⏑¦−−¦¦−−¦−−¦⏑¦−⏑⏑¦−
Tesañ-ca yo nirodho - evaṁvādī Mahāsamaṇo.” ti
Atha kho Sāriputtassa paribbājakassa, imaṁ Dhammapariyāyaṁ sutvā, virajaṁ vītamalaṁ Dhammacakkhuṁ udapādi:
“Yaṁ kiñci samudayadhammaṁ,
sabban-taṁ nirodhadhamman.”-ti
−−¦⏑−⏑¦⏑⏑−¦⏑,−⏑¦−−¦⏑−⏑¦⏑⏑−¦− Ariyā
“Eseva Dhammŏ yadi tāvad-eva paccavyathā ChS:
⏑−¦−−⏑¦−−¦¦⏑⏑−¦⏑−¦⏑¦⏑⏑−¦−
adiṭṭhaṁ abbhatītaṁ bahukehi kappanahutehī.” ti We need to read
Atha kho Sāriputto paribbājako yena Moggallāno paribbājako tenupasaṅkami. Addasā kho Moggallāno paribbājako Sāriputtaṁ paribbājakaṁ dūrato va āgacchantaṁ, disvāna Sāriputtaṁ paribbājakaṁ etad-avoca: “Vippasannāni kho te āvuso indriyāni, parisuddho chavivaṇṇo pariyodāto, kacci nu tvaṁ āvuso Amatam-adhigato?” ti
“Āmāvuso Thai:
“Yathā kathaṁ pana tvaṁ āvuso Amatam-adhigato?” ti “Idhāhaṁ āvuso addasaṁ Assajiṁ bhikkhuṁ Rājagahe piṇḍāya carantaṁ, pāsādikena abhikkantena paṭikkantena, ālokitena vilokitena, sammiñjitena pasāritena, okkhittacakkhuṁ iriyāpathasampannaṁ, disvāna me etad-ahosi: ‘Ye vata loke Arahanto vā Arahattamaggaṁ vā samāpannā ayaṁ tesaṁ bhikkhu PTS:
Yan-nūnāhaṁ imaṁ bhikkhuṁ upasaṅkamitvā puccheyyaṁ: “Kaṁsi tvaṁ āvuso uddissa pabbajito, ko vā te Satthā, kassa vā tvaṁ Dhammaṁ rocesī?” ti Tassa mayhaṁ āvuso etad-ahosi: “Akālo kho imaṁ bhikkhuṁ pucchituṁ, antaragharaṁ paviṭṭho piṇḍāya carati.
Yan-nūnāhaṁ imaṁ bhikkhuṁ piṭṭhito piṭṭhito anubandheyyaṁ atthikehi upaññātaṁ maggan?”-ti Atha kho āvuso Assaji bhikkhu PTS:
Ekam-antaṁ ṭhito kho ahaṁ āvuso Assajiṁ bhikkhuṁ etad-avocaṁ: “Vippasannāni kho te āvuso indriyāni, parisuddho chavivaṇṇo pariyodāto, kaṁsi tvaṁ āvuso uddissa pabbajito, ko vā te Satthā, kassa vā tvaṁ Dhammaṁ rocesī?” ti
“Atthāvuso Mahāsamaṇo Sakyaputto Sakyakulā pabbajito, tāhaṁ Bhagavantaṁ uddissa pabbajito, so ca me Bhagavā Satthā, tassa cāhaṁ Bhagavato Dhammaṁ rocemī.” ti
“Kiṁvādī panāyasmato Satthā kim-akkhāyī?” ti “Ahaṁ kho āvuso navo acirapabbajito, adhunāgato imaṁ Dhammavinayaṁ, na tāhaṁ sakkomi vitthārena Dhammaṁ desetuṁ, api ca te saṅkhittena atthaṁ vakkhāmī.” ti
Atha khvāhaṁ āvuso Assajiṁ bhikkhuṁ etad-avoca: “Hotu āvuso, BJT, PTS, Thai omit this sentence, but it seems it is needed.
−−[−]⏑−¦−,−−−¦¦−−−¦⏑−⏑− mavipulā
Appaṁ vā bahuṁ vā bhāsassu atthaṁ yeva me brŭhi,
−−−⏑¦−,−−−¦¦−⏑−−¦⏑−⏑− mavipulā
Attheneva me attho kiṁ kāhasi byañjanaṁ bahun?”-ti
Atha kho āvuso Assaji bhikkhu imaṁ Dhammapariyāyaṁ abhāsi:
−−¦−−¦−⏑⏑¦−,−¦[−]−−¦⏑−⏑¦−−¦− Ariyā
“Ye dhammā hetuppabhavā tesaṁ hetuṁ Tathāgato āha,
−−¦⏑−⏑¦−−,¦−−¦−−¦⏑¦−⏑⏑¦−
Tesañ-ca yo nirodho - evaṁvādī Mahāsamaṇo.” ti
Atha kho Moggallānassa paribbājakassa imaṁ Dhammapariyāyaṁ sutvā, virajaṁ vītamalaṁ Dhammacakkhuṁ udapādi:
“Yaṁ kiñci samudayadhammaṁ,
sabban-taṁ nirodhadhamman.”-ti
−−¦⏑−⏑¦⏑⏑−¦⏑,−⏑¦−−¦⏑−⏑¦⏑⏑−¦− Ariyā
“Eseva Dhammŏ yadi tāvad-eva paccavyathā Padam-Asokaṁ,
⏑−¦−−⏑¦−−¦¦⏑⏑−¦⏑−¦⏑¦⏑⏑−¦−
adiṭṭhaṁ abbhatītaṁ bahukehi kappanahutehī.” ti
Atha kho Moggallāno paribbājako Sāriputtaṁ paribbājakaṁ etad-avoca: “Gacchāma mayaṁ āvuso Bhagavato santike, so no Bhagavā Satthā.” ti
“Imāni kho āvuso aḍḍhateyyāni paribbājakasatāni, amhe nissāya amhe sampassantā idha viharanti, te pi tāva apalokema PTS:
Atha kho Sāriputta-Moggallānā yena te paribbājakā tenupasaṅkamiṁsu, upasaṅkamitvā te paribbājake etad-avocuṁ: “Gacchāma mayaṁ āvuso Bhagavato santike, so no Bhagavā Satthā.” ti
“Mayaṁ āyasmante nissāya āyasmante sampassantā idha viharāma, sace āyasmantā Mahāsamaṇe brahmacariyaṁ carissanti sabbe va mayaṁ Mahāsamaṇe brahmacariyaṁ carissāmā.” ti
Atha kho Sāriputta-Moggallānā yena Sañjayo paribbājako tenupasaṅkamiṁsu, upasaṅkamitvā Sañjayaṁ paribbājakaṁ etad-avocuṁ: “Gacchāma mayaṁ āvuso Bhagavato santike, so no Bhagavā Satthā.” ti
“Alaṁ āvuso mā gamittha PTS, ChS:
Dutiyam-pi kho All editions abbreviate:
“Alaṁ āvuso mā gamittha sabbe va tayo imaṁ gaṇaṁ pariharissāmā.” ti
Tatiyam-pi kho Sāriputta-Moggallānā Sañjayaṁ paribbājakaṁ etad-avocuṁ: “Gacchāma mayaṁ āvuso Bhagavato santike, so no Bhagavā Satthā.” ti
“Alaṁ āvuso mā gamittha sabbe va tayo imaṁ gaṇaṁ pariharissāmā.” ti
Atha kho Sāriputta-Moggallānā tāni aḍḍhateyyāni paribbājakasatāni ādāya yena Veḷuvanaṁ tenupasaṅkamiṁsu. Sañjayassa pana paribbājakassa tattheva uṇhaṁ lohitaṁ mukhato uggañchi. PTS, Thai:
Addasā kho Bhagavā Sāriputta-Moggallāne dūrato va āgacchante, disvāna bhikkhū āmantesi: “Ete bhikkhave dve sahāyā āgacchanti, Kolito Upatisso ca etaṁ me Sāvakayugaṁ bhavissati Aggaṁ bhaddayugan.” ti
−−¦−−¦⏑⏑⏑⏑¦¦⏑−⏑¦−⏑⏑¦⏑−⏑¦⏑⏑−¦− Ariyā
Gambhīre ñāṇavisayĕ anuttare upadhisaṅkhayĕ vimutte
−−¦−−¦−⏑⏑¦−,⏑⏑¦⏑¦−−¦−−¦−
Anuppatte Thai, ChS:
−−¦−⏑¦−−¦¦−−¦⏑−¦⏑⏑⏑⏑¦−−¦−
“Ete dve sahāyā PTS, Thai:
−−¦⏑−⏑¦⏑⏑−¦¦⏑−⏑¦⏑−¦−¦−⏑⏑¦−
Etaṁ mĕ Sāvakayugaṁ bhavissati Aggaṁ bhaddayugan.”-ti To correct the metre we need to read:
Atha kho Sāriputta-Moggallānā yena Bhagavā tenupasaṅkamiṁsu, upasaṅkamitvā Bhagavato pādesu sirasā nipatitvā, Bhagavantaṁ etad-avocuṁ: “Labheyyāma mayaṁ Bhante Bhagavato santike pabbajjaṁ, labheyyāma upasampadan.”-ti
“Etha bhikkhavo” ti Bhagavā avoca “svākkhāto Dhammo, caratha brahmacariyaṁ sammā dukkhassa antakiriyāyā.” ti Sā va tesaṁ āyasmantānaṁ upasampadā ahosi.