Dhammatthavinicchayo

Dhammatthā



right click to download mp3

6. Dasa Kusalakammapathā

from Cundasuttaṁ, AN 10.176

Tividhaṁ kho kāyena soceyyaṁ hoti,
catubbidhaṁ vācāya soceyyaṁ hoti,
tividhaṁ manasā soceyyaṁ hoti.

Kathaṁ tividhaṁ kāyena soceyyaṁ hoti?

1. Idha ekacco pāṇātipātaṁ pahāya, pāṇātipātā paṭivirato hoti. Nihitadaṇḍo, nihitasattho, lajjī, dayāpanno, sabbapāṇabhūtahitānukampī viharati.

2. Adinnādānaṁ pahāya, adinnādānā paṭivirato hoti. Yaṁ taṁ parassa paravittūpakaraṇaṁ, gāmagataṁ vā, araññagataṁ vā, na taṁ adinnaṁ theyyasaṅkhātaṁ ādātā hoti.

3. Kāmesumicchācāraṁ pahāya, kāmesumicchācārā paṭivirato hoti.

{1} Yā tā māturakkhitā
{2} piturakkhitā
{3} mātāpiturakkhitā,
{4} bhāturakkhitā,
{5} bhaginirakkhitā,
{6} ñātirakkhitā,
{7} gottarakkhitā
{8} Dhammarakkhitā,
{9} sasāmikā,
{10} saparidaṇḍā,

antamaso mālāguḷaparikkhittā pi, tathārūpāsu na cārittaṁ āpajjitā hoti.

Evaṁ kho tividhaṁ kāyena soceyyaṁ hoti.

Kathañ-ca catubbidhaṁ vācāya soceyyaṁ hoti?

4. Idha ekacco musāvādaṁ pahāya, musāvādā paṭivirato hoti. Sabhaggato vā parisaggato vā ñātimajjhagato vā pūgamajjhagato vā, rājakulamajjhagato vā abhinīto sakkhipuṭṭho: Ehambho purisa, yaṁ jānāsi taṁ vadehī ti; so ajānaṁ vā āha: Na jānāmī ti, jānaṁ vā āha: Jānāmī ti, apassaṁ vā āha: Na passāmī ti, passaṁ vā āha: Passāmī ti. Iti attahetu vā parahetu vā āmisakiñcikkhahetu vā, na sampajānamusā bhāsitā hoti.

5. Pisuṇaṁ vācaṁ pahāya, pisuṇāya vācāya paṭivirato hoti. Na ito sutvā amutra akkhātā imesaṁ bhedāya, na amutra vā sutvā imesaṁ akkhātā amūsaṁ bhedāya. Iti bhinnānaṁ vā sandhātā sahitānaṁ vā anuppadātā samaggārāmo samaggarato samagganandī, samaggakaraṇiṁ vācaṁ bhāsitā hoti.

6. Pharusaṁ vācaṁ pahāya, pharusāya vācāya paṭivirato hoti. Yā sā vācā nelā kaṇṇasukhā pemanīyā hadayaṅgamā, porī bahujanakantā bahujanamanāpā, tathārūpiṁ vācaṁ bhāsitā hoti.

7. Samphappalāpaṁ pahāya, samphappalāpā paṭivirato hoti. Kālavādī bhūtavādī atthavādī Dhammavādī vinayavādī. Nidhānavatiṁ vācaṁ bhāsitā hoti kālena, sāpadesaṁ pariyantavatiṁ atthasaṁhitaṁ.

Evaṁ kho catubbidhaṁ vācāya soceyyaṁ hoti.

Kathañ-ca tividhaṁ manasā soceyyaṁ hoti?

8. Idha ekacco anabhijjhālu hoti. Yaṁ taṁ parassa paravittūpakaraṇaṁ taṁ anabhijjhitā hoti: Aho vata yaṁ parassa taṁ mamassā ti.

9. Abyāpannacitto hoti, appaduṭṭhamanasaṅkappo: Ime sattā averā hontu abyāpajjā anīghā, sukhī attānaṁ pariharantū ti.

10. Sammādiṭṭhiko hoti aviparītadassano:

{1} Atthi dinnaṁ,
{2} atthi yiṭṭhaṁ,
{3} atthi hutaṁ,
{4} atthi sukaṭadukkaṭānaṁ kammānaṁ phalaṁ vipāko,
{5} atthi ayaṁ loko,
{6} atthi paro loko,
{7} atthi mātā,
{8} atthi pitā,
{9} atthi sattā opapātikā,
{10} atthi loke samaṇabrāhmaṇā sammaggatā sammāpaṭipannā, ye imañ-ca lokaṁ parañ-ca lokaṁ sayaṁ abhiññā sacchikatvā pavedentī ti.

Evaṁ kho tividhaṁ manasā soceyyaṁ hoti.

Ime kho dasa kusalakammapathā.