Udānavarga Home Page Next Varga
14: Drohavarga
−−−⏑¦⏑−−−¦¦−⏑−⏑¦⏑−⏑−
akruddhasya hi yaḥ krudhyet karma pāpam akurvataḥ |
−−⏑−¦−⏑⏑−¦¦−−−⏑¦⏑−⏑− bhavipulā
duḥkhaṁ tam eva spśati loke 'smiṁś ca paratra ca || 14.1 [286]
−−⏑−¦⏑−−−¦¦−−−−¦⏑−⏑−
pūrvaṁ kṣiṇoti hātmānaṁ paścād bāhyaṁ vihiṁsati |
⏑⏑−⏑¦⏑−−−¦¦−−−−¦⏑−⏑−
sa hatas tv itaraṁ hanti vītaṁseneva pakṣiṇaḥ || 14.2 [287]
−−−⏑¦⏑−−−¦¦−−−−¦⏑−⏑−
hantāraṁ labhate hantā vairī vairāṇi paśyati |
−−−−¦⏑−−−¦¦−⏑−−¦⏑−⏑−
akroṣṭāraṁ tathākroṣṭā roṣitāraṁ ca roṣakaḥ || 14.3 [288]
−−−⏑¦⏑−−−¦¦−−−−¦⏑−⏑−
anyatrāśravaṇād asya saddharmasyāvijānakāḥ |
−−−−¦⏑−−−¦¦−−−−¦⏑−⏑−
āyuṣy evaṁ paritte hi vairaṁ kurvanti kena cit || 14.4 [289]
⏑−−−¦⏑−−−¦¦−⏑−⏑[⏑]¦⏑−⏑− There is an extra syllable in the second half of the pādayuga; we should probably read śreṣṭhaṁ ti m.c.; resolution of -am it- would go against the rule of resolution.01
pthakchabdāḥ samutpannās taṁ ca śreṣṭham iti manyathā |
−−⏑−¦⏑−−−¦¦−⏑−⏑¦⏑−⏑−
saṁghe hi bhidyamāne 'smiṁ śreṣṭham ity abhimanyathā || 14.5 [290]
−−⏑−¦−⏑⏑−¦¦⏑−⏑⏑¦⏑−⏑− bhavipulā
asthicchidāṁ prāṇahtāṁ gavāśvadhanahāriṇāṁ |
−−⏑−¦⏑−−−¦¦⏑−⏑⏑¦⏑−⏑− bhavati counts as 3 syllables here, and in the variation recorded in the next verse.02
rāṣṭraṁ vilumpatāṁ caiva punar bhavati saṁgatam |
−−−⏑¦⏑−−−¦¦⏑−−−¦⏑−⏑−
yuṣmākaṁ nu kathaṁ na syād imaṁ dharmaṁ vijānatām || 14.6 [291.i]
−−−−¦−⏑⏑−¦⏑−⏑⏑¦⏑−⏑−
asthicchinnāḥ prāṇaharā gavāśvadhanahārakāḥ |
−−−⏑¦⏑−−−¦¦−−⏑⏑¦⏑−⏑−
rāṣṭrāṇāṁ ca viloptāras teṣāṁ bhavati saṁgatam |
−−−⏑¦⏑−−−¦¦⏑−−−¦⏑−⏑−
yuṣmākaṁ nu kathaṁ na syād imaṁ dharmaṁ vijānatām || 14.6 [291.ii]
−⏑−−¦⏑−−−¦¦−−−⏑¦⏑−⏑−
paṇḍitābhā parāmṣṭā vāg yā gocarabhāṣiṇī |
−−−⏑¦⏑−−−¦¦⏑−−−¦⏑−⏑−
vyāyacchanti mukhaṁ vāmā yayā nītā na te budhāḥ || 14.7 [292]
⏑−⏑⏑¦⏑−−−¦¦⏑⏑−−¦⏑−⏑−
pare hi na vijānanti vayam atrodyamāmahe |
−⏑−⏑¦⏑−−−¦¦−−−−¦⏑−⏑−
atra ye tu vijānanti teṣāṁ śāmyanti methakāḥ || 14.8 [293]
−−−−¦⏑−−−¦¦⏑⏑−−¦⏑−⏑−
ākrośan mām avocan mām ajayan mām ajāpayet |
−⏑−⏑¦⏑−−−¦¦−−−−¦⏑−⏑−
atra ye hy upanahyanti vairaṁ teṣāṁ na śāmyati || 14.9 [294]
−−−−¦⏑−−−¦¦⏑⏑−−¦⏑−⏑−
ākrośan mām avocan mām ajayan mām ajāpayet |
−⏑−−¦⏑−−−¦¦−−−−¦⏑−⏑−
atra ye nopanahyanti vairaṁ teṣāṁ praśāmyati || 14.10 [295]
⏑⏑−−¦⏑−−−¦¦−−−⏑¦⏑−⏑−
na hi vaireṇa vairāṇi śāmyantīha kadā cana |
−−−−¦⏑−−−¦¦−⏑−−¦⏑−⏑−
kṣāntyā vairāṇi śāmyanti eṣa dharmaḥ sanātanaḥ || 14.11 [296]
−−⏑−¦−⏑,⏑¦−⏑−− Triṣṭubh
vairaṁ na vaireṇa hi jātu śāmyec
−−⏑−¦−⏑,⏑¦−⏑−−
chāmyed avaireṇa tu vairabhāvaḥ |
−−⏑−¦−,⏑⏑¦−⏑−−
vairaprasaṅgo hy ahitāya dṣṭas
−−⏑−¦−,⏑⏑¦−⏑−−
tasmād dhi vairaṁ na karoti vidvān || 14.12 [297]
⏑−⏑−¦−,⏑⏑¦−⏑−− Triṣṭubh
sa cel labhed vai nipakaṁ sahāyaṁ
−−⏑−,¦−⏑⏑¦−⏑−−
loke caraṁ sādhu hi nityam eva |
⏑⏑−⏑−¦−⏑,⏑¦−⏑−−
abhibhūya sarvāṇi parisravāṇi
⏑−⏑,−¦−⏑⏑¦−⏑−−
careta tenāptamanā smtātmā || 14.13 [298]
⏑−⏑−¦−,⏑⏑¦−⏑−− Triṣṭubh
sa cel labhed vai nipakaṁ sahāyaṁ
−−⏑−,¦−⏑⏑¦−⏑−−
loke caraṁ sādhu hi nityam eva |
−−⏑−¦−,⏑⏑¦−⏑−−
rājeva rāṣṭraṁ vipulaṁ prahāya
−−⏑−,¦⏑⏑−¦−⏑−−
ekaś caren na ca pāpāni kuryāt || 14.14 [299]
⏑−⏑−¦⏑−−−¦¦⏑−−−¦⏑−⏑−
caraṁś ca nādhigaccheta sahāyaṁ tulyam ātmanaḥ |
−⏑−−¦⏑−−−¦¦−⏑−−¦⏑−⏑−
ekacaryāṁ dḍhaṁ kuryān nāsti bāle sahāyatā || 14.15 [300]
−−⏑⏑¦⏑−−−¦¦⏑⏑−−¦⏑−⏑−
ekasya caritaṁ śreyo na tu bālaḥ sahāyakaḥ |.
−−⏑−,¦⏑⏑−¦−⏑−− Triṣṭubh
ekaś caren na ca pāpāni kuryād
−−⏑−,¦−⏑⏑¦−⏑−−
alpotsuko 'raṇyagataiva nāgaḥ || 14.16 [301.i]
−−⏑⏑¦⏑−−−¦¦⏑⏑−⏑¦⏑−⏑−
ekasya caritaṁ ṣreyo na tu bālasahāyatā |
−−⏑−¦⏑−−−¦¦−−−−¦−−⏑−
alposukaś cared eko mātaṅgāraṇye nāgavat || 14.16 [301.ii]
|| drohavargaḥ 14 || ||
Udānavarga Home Page Next Varga