Udānavarga Home Page Next Varga
20: Krodhavarga
−−⏑−,¦−⏑⏑¦−⏑−− Triṣṭubh
krodhaṁ jahed viprajahec ca mānaṁ
−−⏑−,¦−⏑⏑¦−⏑−−
saṁyojanaṁ sarvam atikrameta |
−−−−¦−,⏑⏑¦−⏑−− Vedic opening As it stands this line has the Vedic opening, but maybe we should read nāmarūpe instead to give the normal opening. Dhp 221 reads: taṁ nāmarūpasmiṁ asajjamānaṁ.01
taṁ nāmne rūpe ca asajyamānam
⏑−⏑−,¦−⏑⏑¦−⏑−−
akiñcanaṁ nānupatanti saṅgāḥ || 20.1 [417]
−−⏑−¦−⏑⏑−¦¦−−−−¦⏑−⏑− bhavipulā
krodhaṁ jahed utpatitaṁ rāgaṁ jātaṁ nivārayet |
⏑−−⏑¦⏑−−−¦¦−−⏑⏑¦⏑−⏑−
avidyāṁ prajahed dhīraḥ satyābhisamayāt sukham || 20.2 [418]
−−−−¦⏑−−−¦¦−−−−¦⏑−⏑−
krodhaṁ hatvā sukhaṁ sete krodhaṁ hatvā na śocati |
−−⏑⏑¦⏑−−−¦¦⏑⏑−−¦⏑−⏑−
krodhasya viṣamūlasya madhuraghnasya bhikṣavaḥ |
⏑⏑−−¦⏑−−−¦¦−⏑−−¦⏑−⏑−
vadham āryāḥ praśaṁsanti taṁ ca hatvā na śocati || 20.3 [419]
−⏑−⏑¦⏑−−−¦¦−⏑−⏑¦⏑−⏑−
yat tu rocayati kruddho duṣktaṁ suktaṁ tv iti |
−−⏑⏑¦⏑−−−¦¦−−⏑⏑¦⏑−⏑−
paścāt sa vigate krodhe spṣṭvāgnim iva tapyate || 20.4 [420]
−−−−¦⏑−−−¦¦−⏑−−¦⏑−⏑−
ahrīkaś cānavatrāpī cāvrataś caiva roṣaṇaḥ |
−−−⏑¦⏑−−−¦¦−−−−¦⏑−⏑−
krodhena hy abhibhūtasya dvīpaṁ nāstīha kiṁ cana || 20.5 [421.i]
−−−⏑¦⏑−−−¦¦⏑⏑−−¦⏑−⏑− We have to scan bhavati as having its full complement of syllables in this line, but read bhoti in line d.02
ahrīkyo 'py anavatrāpi bhavati krodhano 'vrataḥ |
−−⏑−¦⏑−−−¦¦−−−−¦⏑−⏑−
krodhena cābhibhūtasya na dvīpo bhavati kaś cana || 20.5 [421.ii]
⏑⏑−⏑¦⏑−−−¦¦−−−−¦⏑−⏑−
abalaṁ hi balaṁ tasya yasya krodhe balaṁ balam |
−−⏑−¦⏑−−−¦¦⏑⏑−−¦⏑−⏑−
kruddhasya dharmahīnasya pratipattir na vidyate || 20.6 [422]
−⏑−⏑¦⏑−−−¦¦−⏑−⏑¦⏑−⏑−
yas tv ayaṁ balavāṁ bhūtvā durbalasya titīkṣati |
−−−⏑¦⏑−−−¦¦−−⏑⏑¦⏑−⏑−
tām āhuḥ paramāṁ kṣāntiṁ nityaṁ kṣamati durbalaḥ || 20.7 [423]
−⏑−−¦⏑−−−¦¦−⏑−−¦⏑−⏑−
yaḥ pareṣāṁ prabhūḥ saṁs tu durbalāṁ saṁtitīkṣati |
−−−⏑¦⏑−−−¦¦−−⏑⏑¦⏑−⏑−
tām āhuḥ paramāṁ kṣāntiṁ nityaṁ kṣamati durbalaḥ || 20.8 [424]
−−−⏑¦⏑−−−¦¦⏑⏑−−¦⏑−⏑−
atyukto hi parair yo vai balavāṁ saṁtitīkṣati |
−−−⏑¦⏑−−−¦¦−−⏑⏑¦⏑−⏑−
tām āhuḥ paramāṁ kṣāntiṁ nityaṁ kṣamati durbalaḥ || 20.9 [425]
−−−⏑¦⏑−−−¦¦⏑⏑−−¦⏑−⏑−
ātmānaṁ ca paraṁ caiva mahato rakṣate bhayāt |
−⏑−⏑¦⏑−−−¦¦⏑−−−¦⏑−⏑−
yaḥ paraṁ kupitaṁ jñātvā svayaṁ tatropaśāmyati || 20.10 [426]
⏑⏑−⏑¦⏑−−−¦¦−⏑−⏑¦⏑−⏑−
ubhayoś carate so 'rtham ātmanasya parasya ca |
−⏑−⏑¦⏑−−−¦¦⏑−−−¦⏑−⏑−
yaḥ paraṁ kupitaṁ jñātvā svayaṁ tatropaśāmyati || 20.11 [427]
⏑−−⏑¦⏑−−−¦¦−⏑−⏑¦⏑−⏑−
ubhārthe caramāṇaṁ taṁ hy ātmanasya parasya ca |
⏑⏑−−¦⏑−−−¦¦−−⏑⏑¦⏑−⏑−
abalaṁ manyate bālo dharmeṣv avavicakṣaṇaḥ || 20.12 [428]
⏑−⏑−¦⏑−−−¦¦⏑−−⏑¦⏑−⏑−
jayaṁ hi manyate bālo vacobhiḥ paruṣair vadan |
−⏑⏑⏑¦⏑−−−¦¦−⏑−−¦⏑−⏑− This odd line has light syllables in 2nd and 3rd position. I can find no parallel to the line in Pāḷi for purposes of comparison.03
nityam iva jayas tasya yo 'tivākyaṁ titīkṣati || 20.13 [429]
−−⏑−¦−,⏑⏑¦−⏑−−
śreṣṭhasya vākyaṁ kṣamate bhayena
−−⏑−¦−,⏑⏑¦−⏑−−
saṁrambhahetoḥ sadśasya caiva |
−−⏑−¦−⏑,⏑¦−⏑−−
yo vai nihīnasya vacaḥ kṣameta
−−⏑−,¦−⏑⏑¦−⏑−−
tām uttamāṁ kṣāntim ihāhur āryāḥ || 20.14 [430]
−−−−¦⏑−−−¦¦⏑⏑−⏑¦⏑−⏑−
kruddho vācaṁ na bhāṣeta pariṣatsv atha vā mithaḥ |
−−⏑−¦−⏑⏑−¦¦⏑−−⏑¦⏑−⏑− bhavipulā
krodhābhibhūtaḥ puruṣaḥ svam arthasṁ hi na budhyate || 20.15 [431]
−−⏑−¦⏑−−−¦¦−−−−¦⏑−⏑−
satyaṁ vaden na ca krudhyed dadyād alpād api svayam |
−−−−¦⏑−−−¦¦−−−−¦⏑−⏑−
sthānair ebhis tribhir yukto devānām antikaṁ vrajet || 20.16 [432]
−−⏑⏑¦⏑−−−¦¦−−⏑⏑¦⏑−⏑−
śāntasya hi kutaḥ krodho dāntasya samajīvinaḥ |
−⏑−−¦⏑−−−¦¦−−−−¦⏑−⏑−
samyagājñāvimuktasya krodho nāsti prajānataḥ || 20.17 [433]
−−⏑−¦−⏑⏑−¦¦−−−−¦⏑−⏑− bhavipulā Scanning bhavati as having 3 syllables.04
tasyaiva pāpaṁ bhavati yaḥ kruddhe krudhyate punaḥ |
−−−−¦⏑−−−¦¦−−−−¦⏑−⏑−
kruddheṣv akruddhamānas tu saṁgrāmaṁ durjayaṁ jayet || 20.18 [434]
−−−⏑¦⏑−−−¦¦⏑−−−¦⏑−⏑−
akrodhena jayet krodham asādhuṁ sādhunā jayet |
⏑−⏑−¦−,−−−¦¦−−−⏑¦⏑−⏑− mavipulā
jayet kadaryaṁ dānena satyena tv antaṁ jayet || 20.19 [435]
−−−⏑¦⏑−−−¦¦−−⏑⏑¦⏑−⏑−
akruddhasya kutaḥ krodho dāntasya samajīvinaḥ |
−⏑−−¦⏑−−−¦¦−−−⏑¦⏑−⏑−
samyagājñāvimuktasya krodhas tasya na vidyate || 20.20 [436]
−−−−¦⏑−−−¦¦⏑−−−¦⏑−⏑−
akrodhaś cāvihiṁsā ca vasaty āryeṣu sarvadā |
⏑−−⏑¦⏑−−−¦¦−⏑⏑−¦⏑−⏑− The even line has light syllables in 2nd and 3rd position; it may seem preferable to take the v.l. tiṣṭhate. The parallel to this verse at SN 1. 945 is no help here as it reads: pabbato vāhimaddati.05
sadā pāpajane krodhas tiṣṭhati parvato yathā || 20.21 [437]
−⏑−⏑¦⏑−−−¦¦⏑−−⏑[⏑]¦⏑−⏑− We should read bhrāntaṁ va here, to correct the metre; cf Dhp 222: rathaṁ bhantaṁ va vāraye.06
yas tv ihotpatitaṁ krodhaṁ rathaṁ bhrāntam iva dhārayet |
⏑−⏑−¦⏑−−−¦¦−−−−¦⏑−⏑−
vadāmi sārathiṁ taṁ tu raśmigrāho 'yam anyathā || 20.22 [438]
|| krodhavargaḥ 20 || ||
śramaṇo mārgasatkāro drohasmtiprakīrṇakaḥ |
udakaṁ puṣpaṁ aśvaś-ca saha krodhena te daśaḥ || [439] ||
Udānavarga Home Page Next Varga