Udānavarga Home Page Next Varga
21: Tathāgatavarga
−−⏑−,¦−⏑⏑¦−⏑−−
sarvābhibhūḥ sarvavid eva cāsmi
−−⏑−¦−,⏑⏑¦−⏑−−
sarvaiś ca dharmaiḥ satataṁ na liptaḥ |
−−⏑−,¦−⏑⏑¦−⏑−−
sarvaṁjahaḥ sarvabhayād vimuktaḥ
⏑−⏑−¦−⏑,⏑¦−⏑−−
svayaṁ hy abhijñāya kam uddiśeyam || 21.1 [440]
⏑−⏑−¦−,⏑⏑¦−⏑−−
kam uddiśeyaṁ tv asamo hy atulyaḥ
⏑−⏑−¦−,⏑⏑¦−⏑−−
svayaṁ pravaktā hy adhigamya bodhim |
⏑−⏑−,¦−⏑⏑¦−⏑−−
tathāgato devamanuṣyaśāstā
−−⏑−,¦−⏑⏑¦−⏑−−
sarvajñatāṁ prāpya balair upetaḥ || 21.2 [441]
⏑−⏑−¦−⏑⏑−¦¦⏑−−−¦⏑−⏑− bhavipulā
ahaṁ hi lokeṣv arahann ahaṁ lokeṣv anuttaraḥ |
⏑−⏑−¦⏑−−−¦¦−−−−¦⏑−⏑−
sadevakeṣu lokeṣu cāhaṁ mārābhibhūr jinaḥ || 21.3 [442]
−−−−¦⏑−−−¦¦⏑⏑−⏑¦⏑−⏑−
ācāryo me na vai kaś cit sadśaś ca na vidyate |
−−−−¦−,−−−¦¦−−−−¦⏑−⏑− mavipulā Mavipulā normally has a short 3rd syllable, so we should perhaps read eko 'smi' loke here m.c. MN.26 (Ariyapariyesanasutta) reads: sadevakasmiṁ lokasmiṁ, which has the correct opening.01
eko 'smiṁ loke saṁbuddhaḥ prāptaḥ saṁbodhim uttamām || 21.4 [443]
⏑−⏑−¦⏑−−−¦¦−−−−¦⏑−⏑−
jinā hi mādśā jñeyā ye prāptā hy āsravakṣayam |
⏑−−−¦⏑−−−¦¦⏑−⏑⏑¦⏑−⏑−
jitā me pāpakā dharmās tato 'ham upagā jinaḥ || 21.5 [444]
−−⏑−¦⏑−−−¦¦⏑−−⏑¦⏑−⏑−
bārāṇasīṁ gamiṣyanti haniṣye 'mtadundubhim |
−⏑−−⏑¦−⏑−−¦¦−−−⏑¦⏑−⏑− 9 syllables The odd line here has 9 syllables. M.26 reads: Dhammacakkaṁ pavattetuṁ, which gives Pathyā.02
dharmacakraṁ pravartayiṣye lokeṣv aprativartitam || 21.6 [445]
⏑⏑−−¦⏑−−−¦¦⏑−−−¦⏑−−− The cadence is incorrect here, we need to read lokaparyayam m.c. The line occasionally occurs in Pāḷi (SN1.111; Sn 586) as viditvā lokapariyāyaṁ, which is also incorrect.03
na hi santaḥ prakāśyante viditvā lokaparyāyam |
−−⏑−¦−⏑⏑−¦¦⏑−−⏑¦⏑−⏑− bhavipulā
ādeśayanto virajaḥ padaṁ śāntamanīṣiṇaḥ || 21.7 [446]
⏑−−⏑¦⏑−−−¦¦−−−⏑¦⏑−⏑−
nadantīha mahāvīrāḥ saddharmeṇa tathāgatāḥ |
−−⏑⏑¦⏑−−−¦¦−⏑−−¦⏑−⏑−
dharmeṇa nadamānānāṁ ke tv asūyed vijānakāḥ || 21.8 [447]
−−−⏑¦⏑−−−¦¦−−−⏑¦⏑−⏑−
ye dhyānaprastā dhīrā naiṣkramyopaśame ratāḥ |
−−−⏑¦⏑−−−¦¦−−−−¦⏑−⏑−
devāpi sphayanty eṣāṁ buddhānāṁ śrīmatāṁ sadā || 21.9 [448]
−−−−¦⏑−−−¦¦−−−−¦⏑−⏑−
teṣāṁ devā manuṣyāś ca saṁbuddhānāṁ yaśasvinām |
⏑⏑−−¦⏑−−−¦¦⏑−−⏑¦⏑−⏑−
sphayanty āśubuddhīnāṁ śarīrāntimadhāriṇām || 21.10 [449]
−−⏑−¦−,−−−¦¦−⏑−−¦⏑−⏑− mavipulā
ye cābhyatītāḥ saṁbuddhā ye ca buddhā hy anāgatāḥ |
−−−⏑¦⏑−−−¦¦⏑−−−¦⏑−⏑−
yaś cāpy etarhi saṁbuddho bahūnāṁ śokanāśakaḥ || 21.11 [450]
−−−−¦⏑⏑⏑−¦¦−−⏑⏑¦⏑−⏑− navipulā
sarve saddharmaguravo vyāhārṣu viharanti ca |
⏑−⏑⏑¦⏑−−−¦¦−−−−¦⏑−⏑−
athāpi vihariṣyanti eṣā buddheṣu dharmatā || 21.12 [451]
−−⏑−¦⏑−−−¦¦−−⏑⏑¦⏑−⏑−
tasmād ihātmakāmena māhātmyam abhikāṅkṣatā |
−−−⏑¦⏑−−−¦¦⏑⏑−−¦⏑−⏑−
saddharmo gurukartavyaḥ smaratā buddhaśāsanam || 21.13 [452]
⏑−−−¦⏑−−−¦¦⏑−−−¦⏑−⏑−
na śraddhāsyanti vai ye tu narā buddhasya śāsanam |
⏑⏑−−¦⏑−−−¦¦⏑⏑−−¦⏑−⏑−
vyasanaṁ te gamiṣyanti vaṇijo rākṣasīṣv iva || 21.14 [453]
−−−⏑¦⏑−−−¦¦⏑−−−¦⏑−⏑−
śraddhāsyanti tu ye nityaṁ narā buddhasya śāsanam |
−⏑−−¦⏑−−−¦¦−−−−¦⏑−⏑−
svastinā te gamiṣyanti vālāhenaiva vāṇijāḥ || 21.15 [454]
⏑−⏑−,¦−⏑⏑¦−⏑−⏑− Jagatī
tathāgataṁ buddham iha svayaṁbhuvaṁ
−−⏑−¦−,[⏑⏑−]⏑⏑¦−⏑−− Triṣṭubh x 3 We need to exclude bahulaṁ m.c. Iti 38 has a Jagatī line, which reads: duve vitakkā samudācaranti naṁ.04
dvau vai vitarkau bahulaṁ samudācarete |
−−⏑−¦−,⏑⏑¦−⏑−−
kṣemas tathaiva pravivekayuktas
⏑−⏑−,¦−⏑⏑¦−⏑−−
tamonudaṁ pāragataṁ maharṣim || 21.16 [455]
−−⏑−¦−,⏑⏑¦−⏑−−
prāptaḥ sa cāryo vaśitām aśeṣāṁ
−−⏑−,¦−⏑⏑¦−⏑−−
viṣvottaraḥ sarvabhayād vimuktaḥ |
−−⏑−¦−,⏑⏑¦−⏑−−
tṣṇāprahīṇo vimalo nirāśaś
−−⏑−,¦−⏑⏑¦−⏑−−
cālokayaṁ lokahitāya satvān || 21.17 [456]
−−⏑−,¦−⏑⏑¦−⏑−⏑− Jagatī
śaile yathā parvatamūrdhani sthito
⏑−⏑−¦−,⏑⏑¦−⏑−− Triṣṭubh x 5
yathaiva paśyej janatāṁ samantāt |
⏑−⏑−,¦−⏑⏑¦−⏑−−
tathā hy asau dharmamayaṁ sumedhāḥ
−−⏑−¦−⏑,⏑¦−⏑−−
prāsādam āruhya samantacakṣuḥ |
−−⏑−¦−,⏑⏑¦−⏑−−
śokābhibhūtāṁ janatām aśoko
−−⏑−,¦−⏑⏑¦−⏑−−
'drākṣīd imāṁ jātijarābhibhūtām || 21.18 [457]
|| tathāgatavargaḥ 21 || ||
Udānavarga Home Page Next Varga