Udānavarga Home Page Next Varga
22: Śrutavarga
−−⏑−¦⏑⏑⏑−¦¦−⏑−⏑¦⏑−⏑− navipulā
sādhu śrutaṁ sucaritaṁ sādhu cāpy aniketatā |
⏑−⏑−¦−−−−¦¦−−−−¦⏑−⏑− mavipulā We should probably read -vr- in pravrajyā as not making position to give the pathyā cadence here. I cannot find a parallel in Pāḷi for this line.01
pradakṣiṇaṁ pravrajyā ca śrāmaṇyasyānulomikam || 22.1 [458]
−−⏑−¦⏑−−−¦¦⏑−−⏑¦⏑−⏑−
bālā ihāvijānantaś caranti hy amarā iva |
⏑−⏑−¦⏑−−−¦¦−⏑−−¦⏑−⏑−
vijānatāṁ tu saddharmam āturasyaiva śarvarī || 22.2 [459]
⏑−⏑−¦−,−−−¦¦⏑−⏑⏑¦⏑−⏑− mavipulā
yathā hy agāraṁ succhannaṁ praviśya tamasā sphuṭam |
−⏑−−¦⏑−−−¦¦−−−⏑¦⏑−⏑−
vidyamānāni rūpāṇi cakṣuṣmāṁ hi na paśyati || 22.3 [460]
⏑−−⏑¦⏑−−−¦¦−⏑−⏑¦⏑−⏑−
tahaiveha naro nityaṁ jñānavān api yo bhavet |
−−−⏑¦⏑−−−¦¦−−−−¦⏑−⏑−
aśrutvā na vijānāti dharmāṁ kalyāṇapāpakān || 22.4 [461]
⏑−−⏑¦⏑−−−¦¦−−−−¦⏑−⏑−
pradīpena tu rūpāṇi cakṣuṣmāṁ paśyate yathā |
−−−−¦⏑−−−¦¦−−−−¦⏑−⏑−
evaṁ śrutvā vijānāti dharmāṁ kalyāṇapāpakān || 22.5 [462]
−−−−¦⏑−−−¦¦−−−−¦⏑−⏑−
śrutvā dharmāṁ vijānāti śrutvā pāpaṁ na sevate |
−−⏑−¦−,−−−¦¦−−−−¦⏑−⏑− mavipulā There is no parallel to compare here, but in Pāḷi the verb would read vajjeti, and it seems better to scan the line as a normal mavipulā.02
śrutvā hy anarthaṁ varjayate śrutvā prāpnoti nirvtim || 22.6 [463]
⏑−⏑−¦⏑−−−¦¦−−−⏑¦⏑−⏑−
bahuśruto 'pi ced bhavati śīleṣu tv asamāhitaḥ |
−⏑−−¦⏑−−−¦¦−⏑−−¦⏑−⏑−
śīlatas taṁ vigarhanti nāsya saṁpadyate śrutam || 22.7 [464]
−−⏑−¦⏑−−−¦¦−−⏑⏑¦⏑−⏑−
alpaśruto 'pi ced bhavati śīleṣu susamāhitaḥ |
−⏑−−¦⏑−−−¦¦−⏑−−¦⏑−⏑−
śīlatas taṁ praśaṁsanti tasya saṁpadyate śrutam || 22.8 [465]
−−⏑−¦⏑−−−¦¦−−−⏑¦⏑−⏑−
alpaśruto 'pi ced bhavati śīleṣu tv asamāhitaḥ |
⏑⏑⏑−−¦⏑−−−¦¦−⏑−−¦⏑−⏑−
ubhayatas taṁ vigarhanti nāsya saṁpadyate vratam || 22.9 [466]
⏑−⏑−¦⏑−−−¦¦−−⏑⏑¦⏑−⏑−
bahuśruto 'pi ced bhavati śīleṣu susamāhitaḥ |
⏑⏑⏑−−¦⏑−−−¦¦−⏑−−¦⏑−⏑−
ubhayatas taṁ praśaṁsanti tasya saṁpadyate vratam || 22.10 [467]
⏑−⏑−¦−⏑⏑−¦¦−−−−¦⏑−⏑− bhavipulā
bahuśrutaṁ dharmadharaṁ prājñaṁ nityaṁ samāhitam |
−−−⏑¦⏑−−−¦¦−−−⏑¦⏑−⏑−
niṣkaṁ jāmbunadasyaiva kas taṁ ninditum arhati || 22.11 [468]
−−−−¦⏑−−−¦¦−−−−¦⏑−⏑−
ye me rūpeṇa minvanti ye me ghoṣeṇa cānvagāḥ |
−⏑−⏑¦⏑−−−¦¦⏑−−−¦⏑−⏑−
chandarāgavaśopetā na māṁ jānanti te janāḥ || 22.12 [469.i]
−−−−¦⏑−−−¦¦−−−−¦⏑−⏑−
ye rūpeṇa pramiṇvanti māṁ ghoṣeṇānuyānti ca |
−⏑−⏑¦⏑−−−¦¦⏑−−−¦⏑−⏑−
chandarāgavaśopetā na māṁ jānanti te janāḥ || 22.12 [469.ii]
−−−⏑¦⏑−−−¦¦⏑−−⏑¦⏑−⏑−
ādhyātmaṁ ca na jānāti bahirdhā tu vipaśyati |
⏑−−⏑¦⏑−−−¦¦⏑−−−¦⏑−⏑−
bahirdāphaladarśī tu sa vai ghoṣeṇa nīyate || 22.13 [470]
−−−−¦⏑−−−¦¦⏑−−⏑¦⏑−⏑−
ādhyātmaṁ tu prajānāti bahirdhā ca na paśyati |
−−⏑⏑¦⏑−−−¦¦⏑−−−¦⏑−⏑−
ādhyātmaphaladarśī tu sa vai ghoṣeṇa nīyate || 22.14 [471]
−−−⏑¦⏑−−−¦¦⏑−−⏑¦⏑−⏑−
ādhyātmaṁ ca na jānāti bahirdhā ca na paśyati |
⏑⏑−⏑¦⏑−−−¦¦⏑−−−¦⏑−⏑−
ubhaye 'phaladarśī tu sa vai ghoṣeṇa nīyate || 22.15 [472]
−−−−¦⏑−−−¦¦⏑−−⏑¦⏑−⏑−
ādhyātmaṁ ca prajānāti bahirdhā ca vipaśyati |
⏑⏑−⏑¦⏑−−−¦¦⏑−−−¦⏑−⏑−
sa tu niḥsaraṇaprajño na vai ghoṣeṇa nīyate || 22.16 [473]
⏑⏑⏑−¦⏑,−−−¦¦⏑−−⏑¦⏑−⏑− Line a has light syllables in 2nd & 3rd position; the parallel at Th 500 reads: sabbaṁ suṇāti sotena. I read śr- in śroteṇa here as not making position, giving the pathyā cadence as in the Pāḷi. If it fails we would have a mavipulā with an abnormal opening.03
bahu śṇoti śrotreṇa bahū paśyati cakṣuṣā |
⏑−−−¦⏑−−−¦¦−−−−¦⏑−⏑−
na tad dṣṭaṁ śrutaṁ dhīraḥ sarvaṁ śraddhātum arhati || 22.17 [474.i]
−−−−¦⏑−⏑−¦¦−⏑−⏑¦⏑−⏑− Anuṣṭubh
śrotreṇa śrūyate bahu dśyate bahu cakṣuṣā |
⏑−−−¦⏑−−−¦¦−−−−¦⏑−⏑−
na tad dṣṭaṁ śrutaṁ dhīraḥ sarvaṁ śraddhātum arhati || 22.17 [474.ii]
−−⏑−¦−⏑,⏑¦−⏑−− Triṣṭubh
vijñānasārāṇi subhāṣitāni
−−⏑−¦−⏑,⏑¦−⏑−−
jñātaṁ śrutaṁ caiva samādhisāram |
⏑−⏑−¦−⏑,⏑¦−⏑−− In medial position śr- in -śrutaṁ usually makes position, but a heavy 6th syllable in normally avoided. There are exceptions to this in Pāḷi, where it seems that if there is a word break after the 5th, a heavy 6th is sometimes tolerated, but that is not the case here. In the parallel at Sn 329 this line does not occur.04
na tasya vijñānaśrutaṁ mahārthaṁ
−−⏑−,¦−⏑⏑¦−⏑−−
yaḥ sāhaso bhavati naraḥ pramattaḥ || 22.18 [475]
−−⏑−,¦−⏑⏑¦−⏑−⏑− Jagatī
dharme tu ye hy āryanivedite ratās
⏑−⏑−¦−,⏑⏑¦−⏑−− Triṣṭubh
tadā carante vacasā yadāhuḥ |
−−⏑−¦−⏑,⏑¦−⏑−⏑− Jagatī x 2
te kṣāntisauratyasamādhigocarāḥ
⏑−⏑−¦−,⏑⏑¦−⏑−⏑−
śrutasya buddher api sāram adhyaguḥ || 22.19 [476]
|| śrutavargaḥ 22 || ||
Udānavarga Home Page Next Varga